Kryeministrja e Lituanisë, Inga Ruginiene, tha se Türkiye është një aleat i rëndësishëm i NATO-s me kapacitete të forta ushtarake dhe pozicion strategjik gjeografik, duke shtuar se Lituania e vlerëson shumë solidaritetin dhe kontributin e Türkiyes për sigurinë në rajonin e Baltikut.

Ruginiene i bëri këto deklarata në përgjigje me shkrim për Anadolu, para samitit në Ankara më 7 dhe 8 korrik.

Ajo tha se pret që samiti të riafirmojë unitetin transatlantik dhe angazhimin e fortë të të gjithë aleatëve për përmbushjen e detyrimeve të tyre sipas Traktatit të Uashingtonit.

“Në këtë kontekst, rritja e shpenzimeve të mbrojtjes dhe zhvillimi i kapaciteteve mbrojtëse janë të një rëndësie të madhe për të siguruar një qëndrim të besueshëm parandalues dhe mbrojtës”, tha ajo.

Ruginiene tha se Rusia mbetet kërcënimi më i drejtpërdrejtë afatgjatë për sigurinë euroatlantike dhe se lufta Rusi–Ukrainë ka përkeqësuar më tej situatën e sigurisë në Evropë, përfshirë edhe vendet fqinje.

Ajo gjithashtu dënoi inkursionet e fundit me dronë nga Rusia dhe Bjellorusia në hapësirën ajrore të Baltikut, të cilat kanë prekur krahun lindor të NATO-s.

Forcimi i industrisë së mbrojtjes

Ruginiene tha se Lituania pret që samiti i Ankarasë të sjellë përparim konkret drejt qëllimit për të ndarë 5 për qind të PBB-së për mbrojtjen, veçanërisht duke forcuar kapacitetet e mbrojtjes ajrore për të frenuar Rusinë dhe për të siguruar një qëndrim të besueshëm mbrojtës.

“Forcimi i industrisë së mbrojtjes është ndër prioritetet tona. Aleatët duhet të rrisin kapacitetet e prodhimit, të përshpejtojnë inovacionin dhe të mbajnë nën kontroll kostot”, tha ajo.

Ajo theksoi se mbështetja e vazhdueshme ushtarake për Ukrainën mbetet jetike dhe se Kievi ka fituar vrull në fushën e betejës falë kontributeve të aleatëve të NATO-s.

“Mesazhi ynë duhet të jetë i qartë. Agresioni i Rusisë ndaj Ukrainës, rritja e saj ushtarake dhe aktivitetet hibride kundër aleatëve kanë ndryshuar rrënjësisht mjedisin e sigurisë në Evropë” tha ajo.

“Nuk ka alternativë për rritjen e buxheteve të mbrojtjes në këtë mjedis të ri kërcënimesh. Siguria nuk duhet trajtuar me shpërfillje”, shtoi ajo.

Shpenzimet e mbrojtjes dhe mundësitë ekonomike

Ajo tha se rritja e shpenzimeve të mbrojtjes krijon edhe mundësi të reja ekonomike dhe tregtare për vendet.

“Ndërsa aleatët evropianë marrin më shumë përgjegjësi, lidhja transatlantike mbetet themeli i sigurisë euroatlantike. Edhe nëse roli i ShBA-së ndryshon, ai mbetet i domosdoshëm dhe nuk mund të zëvendësohet nga asnjë aktor tjetër”, tha ajo.

Ruginiene shtoi se koncepti i një “shtylle evropiane” brenda NATO-s është deri diku i gabuar, duke theksuar se çdo aleat duhet të përmbushë detyrimet e tij.

“NATO-ja është strukturë e integruar në të cilën çdo aleat ka rëndësi. Aleatë të fortë do të thotë NATO e fortë”, tha ajo.

Ajo tha se Lituania mbetet e angazhuar për bashkëpunim më të thellë transatlantik dhe një NATO më të fortë, duke shtuar se ndan shqetësimet e ShBA-së për një ndarje më të balancuar të përgjegjësive.

Ajo mirëpriti vendosmërinë e Evropës për të forcuar gatishmërinë e saj mbrojtëse pas viteve të investimeve të pamjaftueshme.

“Një Evropë më e fortë dhe më e aftë do të japë një kontribut pozitiv për sigurinë globale dhe transatlantike dhe do ta forcojë më tej NATO-n,” tha ajo.

Ajo shtoi se iniciativat e Bashkimit Evropian për mbrojtjen dhe rritja e shpenzimeve kombëtare do të rrisin ndjeshëm fuqinë ushtarake konvencionale të Evropës.

“Aleanca do të fitojë kapacitetet ushtarake të nevojshme për të mbrojtur interesat evropiane dhe transatlantike dhe për të ofruar një parandalim më të fortë ndaj kërcënimeve të jashtme”, tha ajo.

Roli i Türkiyes

Për rolin e Türkiyes në aleancë, Ruginiene tha: “Türkiye është aleat i rëndësishëm i NATO-s me kapacitete të forta ushtarake dhe pozicion gjeografik strategjik. Ne e vlerësojmë shumë solidaritetin e Türkiyes dhe kontributin e saj për sigurinë e rajonit të Baltikut”.

“Në një kohë kur mjedisi i sigurisë po bëhet gjithnjë e më sfidues, veçanërisht për shkak të rritjes ushtarake të Rusisë dhe aktiviteteve hibride kundër aleatëve, uniteti dhe bashkëpunimi efektiv janë më të rëndësishme se kurrë”, shtoi ajo.

Ajo theksoi se çdo aleat ka rol të rëndësishëm në forcimin e aftësive të parandalimit dhe mbrojtjes së NATO-s dhe në sigurimin që aleanca të mbetet e gatshme për të gjitha kërcënimet, qofshin konvencionale apo hibride.