Türkiye mbrojti dialogun në vend të konfliktit, diplomacinë në vend të krizës dhe bashkëpunimin në vend të përçarjes gjatë Javës së Nivelit të Lartë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, tha të shtunën ministri i Jashtëm Hakan Fidan.
Duke folur në një konferencë për media pas përfundimit të javës intensive diplomatike, Fidan tha se mori pjesë në më shumë se 40 takime dypalëshe dhe shumëpalëshe, ndërsa Palestina mbeti një nga çështjet kryesore të agjendës diplomatike të Türkiyes.
“Ne mbrojtëm dialogun në vend të konfliktit, diplomacinë në vend të krizave dhe bashkëpunimin në vend të përçarjes”, tha ai, duke theksuar angazhimin e Ankarasë për zgjidhjen e sfidave rajonale dhe globale përmes diplomacisë.
Fidan tha se delegacioni turk ngriti në çdo takim ku mori pjesë çështjen e politikave gjenocidale të Izraelit në Gaza, si dhe aktivitetet e tij të pushtimit dhe aneksimit.
Ai theksoi se presidenti Recep Tayyip Erdoğan, në fjalimin e tij të 16-të para Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, tërhoqi edhe një herë vëmendjen ndërkombëtare ndaj gjendjes së popullit palestinez.
Erdoğan zhvilloi gjithashtu 16 takime dypalëshe, mori pjesë në një aktivitet të nivelit të lartë për veprimin klimatik dhe tranzicionin e drejtë, si dhe në një takim me presidentin amerikan Donald Trump dhe liderët e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit për çështjet rajonale.
Ai u takua gjithashtu me shtetas turq që jetojnë në ShBA, biznesmenë turq dhe amerikanë, si dhe përfaqësues të instituteve amerikane të studimit.
Fidan e përshkroi fjalimin e Erdoğanit në Asamblenë e Përgjithshme si një manifest që paraqet vizionin global të Türkiyes.
Palestina dhe diplomacia rajonale dominojnë takimet
Fidan tha se u takua me homologët e tij nga Indonezia, Katari, Egjipti, Pakistani, Arabia Saudite, Jordania dhe Emiratet e Bashkuara Arabe në një format tetëpalësh për ta diskutuar çështjen e Palestinës.
Ai mori pjesë gjithashtu në takime ku u diskutuan Deklarata e Nju Jorkut e vitit të kaluar dhe plani gjithëpërfshirës i paqes.
Përveç kësaj, Fidan zhvilloi bisedime katërpalëshe me ministrat e Jashtëm të Pakistanit, Egjiptit dhe Arabisë Saudite, si dhe bisedime trepalëshe me homologët e tij sirian dhe saudit.
Ai tha se u takua gjithashtu me ministrat e Jashtëm të Pakistanit dhe Arabisë Saudite në kuadër të Aleancës së Mekës për konsultime gjithëpërfshirëse.
Në cilësinë e kryetarit të Këshillit të Ministrave të Jashtëm të Organizatës së Bashkëpunimit Islamik, Fidan drejtoi takimin vjetor koordinues të organizatës në Nju Jork.
Türkiye gjithashtu bashkorganizoi me ShBA-në takimin me titull “Mbështetja ndërkombëtare për paqen, unitetin dhe prosperitetin në Libi”, shtoi ai.
Fidan tha se zhvillimet rajonale dhe globale u diskutuan gjithashtu në një takim joformal të Këshillit të Ministrave të Jashtëm të Organizatës së Shteteve Turke.
Ai mori pjesë edhe në takimin e 30-të të ministrave të Jashtëm të MIKTA-s, përpara marrjes së kryesimit të grupit nga Türkiye në vitin 2027.
Türkiye riafirmon mbështetjen për reformimin e OKB-së
Fidan tha se gjatë Javës së Nivelit të Lartë, Türkiye kontribuoi në përpjekjet e OKB-së për migracionin, zhvillimin, ndihmën humanitare, përballimin e ndryshimeve klimatike dhe sigurinë ushqimore.
Zyrtarët turq morën gjithashtu pjesë në takime për çështjen e Rohingyave, Aleancën e Qytetërimeve dhe Krimenë, ndërsa Türkiye organizoi një takim të Grupit të Miqve të Ndërmjetësimit.
Ai e theksoi nevojën që komuniteti ndërkombëtar të zhvillojë zgjidhje të përbashkëta për sfidat e përbashkëta, duke përsëritur qëndrimin e Ankarasë se problemet rajonale duhet të adresohen përmes zgjidhjeve të udhëhequra nga vetë rajoni dhe jo duke kërkuar zgjidhje diku tjetër.
Fidan tha se Türkiye e riafirmoi gjithashtu mbështetjen e saj të kahershme për reformimin e sistemit të OKB-së.
Gjatë Javës së Nivelit të Lartë, Türkiye paraqiti gjithashtu prioritetet dhe nismat e saj për Konferencën e OKB-së për Ndryshimet Klimatike COP31, të cilën do ta kryesojë dhe organizojë në nëntor, shtoi ai.
Fidan: Izraeli po përballet me izolim ndërkombëtar në rritje
Fidan tha se Izraeli po përballet me izolim ndërkombëtar në rritje, ndërsa përpjekjet diplomatike po e shndërrojnë gjithnjë e më shumë kundërshtimin ndërkombëtar ndaj veprimeve të tij në masa dhe politika konkrete.
“Falë përpjekjeve diplomatike, shtypja dhe masakrat e Izraelit nuk mbeten më pa përgjigje në të njëjtën masë si më parë. Tani ai duhet të paguajë një çmim shumë të rëndë për çdo veprim që ndërmerr”, tha Fidan.
Ai përmendi procedurat ligjore në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe Gjykatën Penale Ndërkombëtare si shembuj të presionit në rritje ndaj Izraelit.
Lidhur me takimin e Erdoğanit me Trumpin dhe liderët e Gjirit, Fidan tha se diskutimet u përqendruan te sfidat me të cilat përballet plani i paqes për Gazën, i nisur vitin e kaluar, përfshirë, sipas tij, mosrespektimin e dispozitave të tij nga Izraeli, si dhe tensionet e vazhdueshme në Gjirin Persik.
Ai shtoi se Erdoğan paraqiti gjithashtu propozimet e Türkiyes për paqen rajonale, duke adresuar situatën në Gaza, kërcënimin që sipas Ankarasë paraqet ekspansionizmi izraelit dhe përpjekjet për të zgjidhur ngërçin rreth Ngushticës së Hormuzit.
Aleanca e Mbrojtjes së Mekës synon ta emërojë sekretarin e përgjithshëm brenda disa javësh
Fidan tha se Türkiye, Arabia Saudite dhe Pakistani po vazhdojnë përpjekjet për krijimin e strukturës institucionale të aleancës, me synimin që sekretari i përgjithshëm të emërohet brenda dy javësh.
Sipas tij, Pakistani ka propozuar një kandidat që pritet të pranohet nga shtetet e tjera anëtare, ndërsa emërime të tjera do të pasojnë pasi sekretari i përgjithshëm të marrë detyrën.
Fidan tha se tri vendet diskutuan gjithashtu kërcënimet ushtarake ndaj Arabisë Saudite, përfshirë sulmet e Houthive nga jugu dhe sulme të tjera nga veriu.
Ai tha se të premten në kryeqytetin saudit, Riad, u zhvillua një takim vlerësues ushtarako-teknik me pjesëmarrjen e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm të Türkiyes, gjeneral Selçuk Bayraktaroğlu.
Fidan tha se kishte biseduar me Bayraktaroğlun për të koordinuar vlerësimet ushtarake me qasjen politike dhe se kishte informuar gjithashtu presidentin Erdoğan.
Përpjekjet diplomatike për Ngushticën e Hormuzit vazhdojnë pa rezultat konkret
Sa i përket tensioneve mes ShBA-së dhe Iranit, Fidan tha se kishte diskutuar propozimin e fundit të Teheranit me ministrin e Jashtëm iranian Abbas Araghchi, përfshirë kushtet e Iranit për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.
Ai tha se kishte marrë gjithashtu përshtypjet e para lidhur me përgjigjen e ShBA-së ndaj propozimit, por theksoi se përpjekjet diplomatike ende nuk kanë sjellë ndonjë përparim konkret.
“Pozitivja është se përpjekjet po vazhdojnë. Aspekti negativ është se ato ende nuk kanë dhënë rezultat”, tha ai.
Duke iu referuar një bisede telefonike mes Erdoğanit dhe Trumpit, Fidan tha se Türkiye dëshiron që përpjekjet diplomatike të vazhdojnë pa një shpërthim të ri të armiqësive.
Ai shtoi se partnerët e Türkiyes në Gjirin Persik, të cilët janë prekur drejtpërdrejt nga kriza si ekonomikisht ashtu edhe ushtarakisht, ndajnë preferencën e Ankarasë për një zgjidhje diplomatike.
Türkiye mund të zvogëlojë gradualisht praninë ushtarake në bazën Bashiqa të Irakut
Lidhur me zhvillimet në Irak, Fidan tha se Bagdadi ka miratuar një politikë që synon çarmatimin e të gjitha grupeve të armatosura në vend, përfshirë PKK-në dhe grupet e lidhura me të që veprojnë në rajonin e Sinjarit.
Ai tha se çështja ishte diskutuar gjatë takimit të Erdoğanit me kryeministrin irakian Ali al-Zaydi në Shtëpinë Turke në Nju Jork.
“Jemi shumë të kënaqur që pala irakiane ka vendosur si objektiv politik çarmatimin e të gjitha grupeve të armatosura në vend. Ky është një vizion që ne e mbështesim”, tha Fidan.
Ai theksoi se prania ushtarake e Türkiyes në Irak, veçanërisht në bazën Bashiqa, ishte krijuar fillimisht për qëllime kundër terrorizmit, në bashkëpunim me autoritetet irakiane.
Ndërsa Bagdadi zbaton udhërrëfyesin e tij për eliminimin e terrorizmit dhe çarmatimin e grupeve të armatosura, Türkiye mund ta reduktojë gradualisht dhe eventualisht ta përfundojë praninë e saj ushtarake në Bashiqa, tha ai.
