BE propozon 105 miliardë dollarë mbështetje për Ukrainën, duke përdorur fondet ruse
Paketa përfshin masa mbrojtëse për shtetet anëtare nga “hakmarrja e mundshme ruse” ose “ekzekutimet e paligjshme”
Komisioni Evropian propozoi të mërkurën një paketë mbështetëse prej 90 miliardë eurosh (105 miliardë dollarësh) për Ukrainën për periudhën 2026–2027, duke kombinuar huamarrjen e përbashkët të BE-së me të ardhurat nga asetet ruse të bllokuara në Evropë.
Duke njoftuar propozimin në Bruksel, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha se Ukraina ndodhet në një “moment kritik”, me negociatat e paqes në zhvillim, ndërsa Rusia “intensifikon sulmet”.
Ajo theksoi se FMN-ja vlerëson se Ukrainës do t’i duhen 135 miliardë euro gjatë dy viteve të ardhshme për të mbajtur funksionet thelbësore të shtetit dhe për të vazhduar përpjekjet mbrojtëse.
Von der Leyen tha se BE-ja është e gatshme të mbulojë dy të tretat e kësaj shume, 90 miliardë euro, ndërsa u bëri thirrje partnerëve ndërkombëtarë të sigurojnë pjesën tjetër.
Sipas propozimit, Komisioni paraqet dy mekanizma financimi për shtetet anëtare. BE-ja do të mbledhë fonde në tregjet e kapitalit, të mbështetura nga buxheti i BE-së, dhe do t’ia huazojë ato Ukrainës. Kjo kërkon unanimitet nga të gjitha shtetet anëtare.
Komisioni do të marrë hua duke u bazuar në të ardhurat e gjeneruara nga asetet e ngrira të Bankës Qendrore të Rusisë në institucionet financiare të BE-së dhe do t’ia transferojë këto fonde Ukrainës si një të ashtuquajtur “huadhënie reparacionesh”.
Kievi do të detyrohet ta shlyejë këtë hua vetëm pasi Rusia të paguajë reparacionet e luftës.
Ky opsion mund të miratohet me votim me shumicë të kualifikuar.
Ajo theksoi se paketa përfshin masa të gjera mbrojtëse për të mbrojtur vendet e BE-së dhe institucionet financiare nga hakmarrje e mundshme ruse ose veprime të paligjshme të ekzekutimit në vendet e treta.
Një “mekanizëm solidariteti” do t’i mundësonte BE-së të përthithte kolektivisht çdo rrezik të mbetur, një siguri veçanërisht e rëndësishme për Belgjikën, ku ndodhet Euroclear, mbajtësi kryesor i aseteve ruse të ngrira në BE, shtoi von der Leyen.
Qeveria belge ka frikë se mund të përballet me probleme ligjore dhe të mbajë barrën financiare e vetme. Ajo ka insistuar që të gjitha vendet e BE-së duhet të ndajnë rreziqet financiare dhe ligjore të këtij propozimi.
“Mesazhi për Rusinë është se huadhënia për reparacione rrit koston e luftës së saj të agresionit. Është një ftesë për të ardhur në tryezën e negociatave për të gjetur më në fund paqen”, tha ajo.
Komisioni kërkoi që të ketë përparim të shpejtë, duke deklaruar se samiti i Këshillit Evropian më 18-19 dhjetor duhet të japë një angazhim të qartë politik nga liderët e BE-së.