Ambasadori i Türkiyes në OKB i ka dërguar një letër Kombeve të Bashkuara duke refuzuar kundërshtimin e Greqisë ndaj përdorimit të termit “Ngushticat Turke” gjatë një seance të fundit të Këshillit të Sigurimit, duke thënë se Ankaraja e konsideron pozicionin grek “për të ardhur keq” dhe të motivuar politikisht.
Në letrën e 8 majit drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së Antonio Guterres dhe presidentit të radhës të Këshillit të Sigurimit Fu Cong, ambasadori i Türkiyes në OKB, Ahmet Yildiz, tha se kundërshtimi i Greqisë gjatë takimit të 29 prillit “e largoi vëmendjen nga çështjet thelbësore në diskutim dhe dukej se synonte t’i shërbente konsideratave të brendshme politike, në vend që të kontribuonte në objektivat e takimit.”
“Türkiye i hedh poshtë plotësisht pretendimet e pabaza të Greqisë”, shkroi Yildiz në letër, duke shtuar se “përpjekjet për të politizuar një term gjeografik të përdorur gjerësisht nuk kontribuojnë në dialog konstruktiv, stabilitet rajonal apo kuptimin e duhur të regjimit të Konventës së Montreux të vitit 1936”.
Ai tha se termi “Ngushticat Turke” është “një shprehje gjeografike e konsoliduar”, që i referohet kolektivisht Ngushticës së Istanbulit dhe Ngushticës së Çanakalasë, të cilat janë nën sovranitetin e Türkiyes.
“Termi ‘Ngushticat Turke’ është përshkrues, gjeografikisht i saktë dhe plotësisht në përputhje me zbatimin e vazhdueshëm të Konventës së Montreux”, thuhet në letër.
Diplomati turk theksoi gjithashtu se praktika ndërkombëtare mbi emërtimet gjeografike u jep përparësi formave zyrtare kombëtare dhe vuri në dukje se termi “Ngushticat Turke” është përdorur “në mënyrë konvencionale dhe të vazhdueshme” në shumë dokumente ndërkombëtare, përfshirë rezolutat dhe dokumentet e Organizatës Ndërkombëtare Detare (IMO) dhe NATO-s.
Yildiz tha gjithashtu se Konventa e Montreux e vitit 1936 është një marrëveshje ligjore që rregullon kalimin përmes Ngushticës së Istanbulit, Detit të Marmarasë dhe Ngushticës së Çanakalasë dhe nuk kishte për qëllim standardizimin e emërtimeve gjeografike përtej këtij funksioni.
Në këtë kontekst, ai tha se përpjekjet e Greqisë për të imponuar terminologji tjetër përveç “Ngushticave Turke” mund të shpjegohen vetëm nga “aspiratat historike” të saj, duke shtuar se përpjekje të tilla nuk do të ndryshojnë statusin ligjor apo politik të këtyre rrugëve ujore.
Letra erdhi pasi Greqia kundërshtoi gjatë një takimi të Këshillit të Sigurimit të OKB-së mbi “sigurinë dhe mbrojtjen e rrugëve ujore në fushën detare”, ku Yildiz iu referua ngushticave të Istanbulit dhe Çanakalasë si “Ngushticat Turke”.
Në një deklaratë shtesë të dorëzuar në këshill, Greqia argumentoi se termi “Ngushticat Turke” “nuk është në përputhje me Konventën e Montreux të vitit 1936 mbi regjimin e ngushticave”.
Greqia tha se terminologjia e përdorur në konventë është “Ngushticat”, konkretisht “Ngushtica e Dardaneleve, Deti i Marmarasë dhe Bosfori”.
Athina ka tentuar të bllokojë procedurat si në OKB ashtu edhe në NATO lidhur me përdorimin e termit “Ngushticat Turke”, pavarësisht praktikës së konsoliduar ndërkombëtare dhe parimeve që u japin përparësi emërtimeve gjeografike në format e tyre zyrtare kombëtare.
