Holanda është bërë porta kryesore për produktet bujqësore me origjinë nga vendbanimet ilegale izraelite që hyjnë në tregun e Bashkimit Evropian, sipas një raporti të publikuar të mërkurën nga organizata e avokimit ligjor “Global Echo”.

Raporti zbuloi se të paktën 13 milionë euro prodhime nga vendbanimet izraelite janë deklaruar gabimisht si me origjinë nga Izraeli midis viteve 2017 dhe 2026, duke u lejuar eksportuesve të përfitojnë nga trajtimi tarifor preferencial sipas marrëveshjes tregtare BE-Izrael.

“Global Echo”, e cila ofron përfaqësim ligjor në emër të palestinezëve, analizoi rreth 6.000 dërgesa me hurma, agrume, tahini dhe produkte të tjera bujqësore të eksportuara nga Izraeli në Evropë gjatë kësaj periudhe. Organizata tha se një në pesë dërgesat e destinuara për në BE përmbanin mallra të prodhuara në vendbanimet izraelite në territoret e pushtuara palestineze ose siriane, ku shumica ishin të etiketuara si “Produkt i Izraelit”.

Sipas rregullave të BE-së, produktet me origjinë nga vendbanimet izraelite nuk janë të pranueshme për preferencat tarifore të dhëna Izraelit dhe nuk mund të tregtohen si të prodhuara në Izrael. Sipas ligjit ndërkombëtar, BE-ja i konsideron këto vendbanime të paligjshme.

Sipas raportit, Holanda përbën afërsisht një të tretën e dërgesave të dokumentuara, me gati gjysmën e tyre të rieksportuara më pas në vende të tjera anëtare të BE-së. Gjetjet tregojnë se hurmat ishin produkti më i prekur.

Holanda importoi rreth 30 për qind të të gjitha eksporteve izraelite të hurmave në Evropë, ndërsa 37 për qind e dërgesave të hurmave të shqyrtuara nga “Global Echo” e kishin origjinën nga vendbanimet, me një vlerë totale të vlerësuar prej 28,8 milionë eurosh.

Raporti thotë se, kur autoritetet doganore të BE-së refuzojnë kërkesat për preferenca tarifore, qeveria izraelite i kompenson eksportuesit për diferencën. Sipas “Global Echo”, Izraeli pagoi të paktën 63 milionë euro në rimbursime të tilla midis viteve 2005 dhe 2024, duke e zvogëluar efektivisht ndikimin e tarifave mbi produktet e vendbanimeve.

Publikimi vjen më pak se një muaj pasi qeveria holandeze njoftoi planet për të miratuar legjislacion që ndalon importet nga vendbanimet izraelite. “Global Echo” tha se po përgatit veprime ligjore kundër autoriteteve doganore të BE-së, importuesve dhe organeve të certifikimit lidhur me hyrjen e vazhdueshme të produkteve të vendbanimeve në tregjet evropiane.