Ministri turk i Industrisë dhe i Teknologjisë, Mehmet Fatih Kacir, ka deklaruar se sektorët e teknologjisë së lartë pritet të marrin një pjesë më të madhe të flukseve të investimeve të huaja direkte drejt Türkiyes në vitet e ardhshme, ndërsa Ankaraja po përpiqet të tërheq kapital global.
Duke folur për Anadolu në margjinat e Asamblesë së 81-të të Përgjithshme të OKB-së në New York, Kacir tha se zyrtarët turq u takuan me përfaqësues të korporatave shumëkombëshe për të paraqitur vizionin strategjik të Ankarasë dhe për të kërkuar investime të huaja në sektorët e teknologjisë së lartë.
Ai tha se u takua me përfaqësues të kompanive të mëdha amerikane dhe globale gjatë një tryeze të rrumbullakët për industrinë dhe teknologjinë e lartë, si dhe theksoi se ndryshimet gjeopolitike e kanë bërë sigurinë dhe qëndrueshmërinë e investimeve shqetësimet më të rëndësishme për kompanitë shumëkombëshe.
“Türkiye është shfaqur si një lloj ‘ishulli stabiliteti’, një destinacion që gjithnjë e më shumë ndikon në zgjedhjet e investitorëve dhe ne po zbatojmë plane të reja për t’i përshpejtuar këto procese, si në aspektin e infrastrukturës, ashtu edhe të stimujve dhe mbështetjes publike”, tha ai.
Një nga këto përpjekje është programi HIT-30 i Türkiyes, programi më i madh i vendit për stimujt e investimeve, i cili ofron mbështetje preferenciale për sektorët strategjik të teknologjisë së lartë, përfshirë gjysmëpërçuesit, mobilitetin elektrik, turbinat e energjisë së rinovueshme, qendrat e të dhënave dhe inteligjencën artificiale.
Ankaraja është e angazhuar të ndajë 2 për qind të buxhetit të saj të investimeve publike vetëm për projektet e zhvillimit të inteligjencës artificiale, duke u bazuar në Planin e Veprimit për Inteligjencën Artificiale të shpallur së fundmi dhe objektivat për vitin 2030.
Rreth 2.000 grupe të dhënash publike do të vihen në dispozicion të zhvilluesve për të krijuar mundësi për zgjidhje vendore, ndërsa infrastruktura e qendrave të të dhënave do të zgjerohet katërfish, duke arritur kapacitetin prej një gigavati.
Për më tepër, do të krijohen zona për zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe do të përshpejtohen investimet në qendrat e të dhënave përmes masave që lehtësojnë furnizimin me energji, ndërsa synohet të tërhiqen 10 miliardë dollarë investime nga sektori privat në sektorin e infrastrukturës digjitale.
Përtej inteligjencës artificiale, samiti i OKB-së në Nju Jork ishte gjithashtu një platformë që zyrtarët turq përdorën për të siguruar partneritete globale në industri të tjera me vlerë të lartë, veçanërisht në teknologjitë bërthamore të gjeneratës së ardhshme.
Kacir tha se shumë kompani globale iu përgjigjën pozitivisht ofertës së vlerës që Türkiye u ofron investitorëve, duke shprehur dëshirën për të zgjeruar aktivitetet dhe investimet e tyre në vend në periudhën e ardhshme.
“Jemi të kënaqur që planet tona të veprimit dhe strategjitë tona janë pritur kaq pozitivisht dhe në periudhën e ardhshme investimet ndërkombëtare në Türkiye, veçanërisht ato në sektorët e teknologjisë së lartë, do të luajnë një rol shumë të rëndësishëm”, tha ai.
Ministri turk theksoi se tregtia dypalëshe midis Türkiyes dhe ShBA-së është dyfishuar gjatë dekadës së fundit, ndërsa potenciali aktual ende nuk është shfrytëzuar plotësisht përpara arritjes së objektivit prej 100 miliardë dollarësh të tregtisë dypalëshe, të vendosur nga liderët e të dyja vendeve.
Ai tha se Türkiye ka fituar mundësi të reja në fushën e ndërlidhjes falë zhvillimeve në infrastrukturën e saj digjitale dhe me fibra optike, ndërsa rrugët e reja të tranzitit, si Korridori i Mesëm, Korridori i Zangezurit dhe projekti i Rrugës së Zhvillimit, do të forcojnë më tej pozicionin e Türkiyes në zinxhirët e furnizimit evropian.
“Të gjitha këto zhvillime do të krijojnë mundësi të reja për kompanitë amerikane për të investuar më shumë në Türkiye dhe për t’i forcuar partneritetet e tyre në vend”, tha ai.
Kacir tha se kompanitë amerikane përbëjnë rreth 70 për qind të investimeve globale në qendrat e të dhënave dhe se Türkiye është në dialog të ngushtë me kompanitë kryesore amerikane të teknologjisë për të orientuar kapitalin drejt vendit, duke u ofruar këtyre gjigantëve të teknologjisë një kombinim të transformimit digjital, kapaciteteve të konsoliduara të zhvillimit teknologjik dhe ekspertizës së fuqishme në prodhim.
“Inteligjenca artificiale do të sjellë një efikasitet të jashtëzakonshëm në prodhim, shërbime, arsim, kujdes shëndetësor dhe digjitalizim, ndërsa projektet e fokusuara në inteligjencë artificiale do të luajnë një rol udhëheqës në zhvillimin e ekonomisë turke”, tha ai.
Ministri turk gjithashtu dha detaje mbi Programin Kombëtar Hapësinor të Türkiyes, duke theksuar sukseset në realizimin e misionit të parë me ekuipazh dhe vendosjen në orbitë të satelitëve të zhvilluar në vend për komunikim dhe imazheri, si dhe përpjekje të tjera, përfshirë ndërtimin e portit të saj hapësinor në Somali për të siguruar qasje të pavarur në hapësirë.
“Hapësira është një sektor shumë i vlefshëm si nga perspektiva ekonomike, ashtu edhe nga ajo strategjike, dhe në mbarë botën shpenzohen më shumë se 600 miliardë dollarë në vit për aktivitetet hapësinore, ndërsa ne duam të sigurojmë një pjesë më të madhe të këtij tregu”, tha ai, duke theksuar se Türkiye tashmë ka krijuar një ekosistem të gjerë në këtë fushë, me hapa drejt projekteve në hapësirën e thellë si pjesë e programit të saj hënor.
Ai tha se janë duke u zhvilluar planet për të nisur vitin e ardhshëm misionin e parë hënor të Türkiyes në hapësirën e thellë, me një anije kozmike të ndërtuar me më shumë se 80 për qind komponentë vendas.
Si nënshkruese e Marrëveshjeve Artemis, Türkiye do t’u bashkohet nëntë vendeve që kanë arritur në Hënë, nëse realizohet nisja e planifikuar vitin e ardhshëm duke përdorur teknologjinë e saj të raketave hibride për misionet në hapësirën e thellë.
