Në një natë që do të jehojë për vite me radhë, Luanët e Terangës së Senegalit nënshtruan Luanët e Atlasit të Marokut me fitore 1–0 pas kohës shtesë në finalen e AFCON-it në Rabat, duke siguruar titullin e tyre të dytë kontinental mes tensionit, qëndresës dhe një përfundimi dinjitoz për rastin.

Ndeshja ishte e mbushur me dramë dhe tension dhe u vendos vetëm kur mesfushori Pape Gueye shënoi një gol spektakolar në portën e Marokut vetëm katër minuta pas fillimit të kohës shtesë.

Fitorja jo vetëm që i siguroi Senegalit titullin e dytë, por gjithashtu i sfidoi të gjitha parashikimet që nga dita e parë favorizonin Marokun.

Nga ana tjetër, Maroku do të duhet ta presë AFCON-in e radhës për t’i dhënë fund thatësirës së trofeve.

Nga problemet me udhëtimin, mungesa e sigurisë, e deri te akuzat përanshmëri të arbitrit - ja si Luanët e Terangës arritën këtë fitore historike.

Përballja me një finale dramatike

Përveç betejës taktike, finalja e shumëpritur u shoqërua me dramë dhe polemika.

Në minutat shtesë, Senegali shënoi nga një goditje këndi, por goli u anulua pa u kontrolluar VAR-i nga arbitri, duke ndezur zemërimin e tifozëve.

Pak më vonë, shpërtheu kaosi kur Marokut iu akordua një penallti në minutat shtesë.

Arbitri nga RD e Kongos, Jean-Jacques Ndala Ngambo, fillimisht nuk e dha penalltinë. Megjithatë, pas rishikimit me VAR, ai e akordoi atë për Marokun, çka bëri që lojtarët e Senegalit të largoheshin nga fusha për 15 minuta në shenjë proteste.

Gjatë protestës së shkurtër, tifozët e Senegalit u përplasën me forcat e sigurisë dhe u përpoqën të futeshin në fushë, ndërsa Brahim Diaz po përgatitej të gjuante penalltinë.

Heroi i Senegalit dhe një nga më të mirët e Afrikës, Sadio Mané, i bindi bashkëlojtarët të ktheheshin në fushë dhe të vazhdonin lojën për hir të tifozëve.

“Sepse arbitri mund të bëjë gabime, nuk është e drejtë ta gjykojmë. Dhe mbi të gjitha, e bëra për njerëzit në mbarë botën që donin ta shikonin ndeshjen”, tha Mané pas ndeshjes.

Kur situata u qetësua, Diaz mbarti peshën e kombit mbi supe dhe gjuajti penalltinë, por tentoi një goditje të stilit Panenka, të cilën portieri senegalez Edouard Mendy e priti me lehtësi.

Pas kësaj, Senegali rezistoi në kohën shtesë dhe fitoi ndeshjen.

“Ajo që ndjemë ishte pak padrejtësi”, tha Gueye, autor i golit të fitores, pas ndeshjes.

Tensionet para finales

Edhe para se të fillonte ndeshja, tensionet kishin nisur për disa çështje.

Së pari, federata e Senegalit (FSF) publikoi të shtunën një deklaratë duke kritikuar mungesën e pretenduar të sigurisë gjatë mbërritjes së ekipit në kryeqytetin Rabat.

“Kjo mangësi i ekspozoi lojtarët dhe stafin teknik ndaj mbipopullimit dhe rreziqeve që nuk përputhen me standardet e një gare të kësaj madhësie dhe prestigjin e një finaleje kontinentale,” thuhej në deklaratë.

FSF-ja i bëri thirrje Konfederatës Afrikane të Futbollit (CAF) që të “marrë menjëherë çdo masë korrigjuese për të garantuar respektimin e parimeve të fair play-t, trajtimit të barabartë dhe sigurisë, të domosdoshme për suksesin e kësaj feste të futbollit afrikan.”

Një tjetër çështje e përmendur nga tifozët, që ushqeu debatet mbi fair play-n, ishte lodhja nga udhëtimi që përjetuan lojtarët e Senegalit.

Maroku, si vend mikpritës, e luajti gjithë turneun në kryeqytetin Rabat, kryesisht në stadiumin Prince Moulay Abdellah.

Ndërsa Senegali u detyrua të udhëtonte me tren drejt Rabatit pasi mposhti Egjiptin në Tangier në gjysmëfinale.

Edhe pse është praktikë e zakonshme në turnetë AFCON që ekipet e renditura të luajnë në një qytet dhe një stadium, kjo nuk ndihmoi në uljen e tensioneve para finales dhe përfundimisht çoi në skenat kaotike të ndeshjes.

Seri e pamposhtur

Pas përfundimit të Kupës së Kombeve të Afrikës, Senegali e mbyll turneun pa asnjë humbje.

Kjo seri shtrihet përtej këtij edicioni dhe daton që nga finalja e vitit 2019, duke e bërë Senegalit një forcë dominuese.

Nga ajo ndeshje e deri te finalja e vitit 2025, Senegali regjistroi 16 ndeshje radhazi pa humbje — 11 fitore dhe 5 barazime.

Edhe pse u eliminuan në fazën e 1/8-ave në AFCON 2023 nga vendi mikpritës, Bregu i Fildishtë, eliminimi erdhi me penallti dhe ndeshja përfundoi në barazim.

Bazë e fortë

Dominimi i Senegalit në futbollin afrikan është pjesë e një tabloje më të gjerë të infrastrukturës së futbollit në vend, e cila ka prodhuar talente të shumta ndër vite.

Në vitin 2000, në Dakar u themelua akademia Generation Foot për zhvillimin e talenteve të rinj.

Më pas ajo u shndërrua në klub profesional dhe nisi të garojë në kampionatin senegalez, duke fituar titullin disa herë.

Në vitin 2003, akademia hyri në partneritet me klubin francez FC Metz, i cili mori akses ekskluziv te talentet më të mira në këmbim të mbështetjes financiare dhe pajisjeve, duke siguruar një rrjedhë të qëndrueshme lojtarësh drejt Evropës dhe duke mbështetur misionin social të akademisë në Senegal.

Pas suksesit të marrëveshjes, ajo u rinovua në vitin 2020 për edhe një dekadë, duke forcuar këtë zinxhir të suksesshëm talentesh.

Pas suksesit të Generation Foot, qendra rinore filluan të hapen në gjithë Senegalin, përfshirë Institutin Diambars në vitin 2003 dhe AS Dakar Sacré-Cœur në vitin 2005.

Disa nga ish-nxënësit më të njohur të Generation Foot janë Habib Diallo, Ismaila Sarr dhe Sadio Mané, të cilët ndihmuan kombëtaren e tyre të fitojë titullin e fundit të AFCON-it kundër Marokut.