Transportuesit kërkojnë alternativa ndaj Ngushticës së Hormuzit pavarësisht armëpushimit

Armëpushimi dyjavor mes ShBA-së dhe Iranit ka mundësuar lëvizjen e qindra anijeve të bllokuara në Ngushticën e Hormuzit, por kërkimi për alternativa në sektorin e logjistikës vazhdon.

Armëpushimi ShBA-Iran, që përfshin edhe Izraelin, tashmë është vënë në rrezik nga veprime të të dyja palëve që mund të shkelin marrëveshjen.

Tensionet në Lindjen e Mesme u rritën sërish pas sulmit të Izraelit ndaj Libanit, madje edhe para se zyrtarët amerikanë dhe iranianë të takoheshin për të negociuar përfundimin e luftës. Tensionet e reja kanë thelluar rreziqet e sigurisë në këtë pikë strategjike kyçe.

Sipas raportimeve, Irani ka rikthyer kufizimet e kalimit në ngushticë, duke bërë që transporti të ndalet sërish.

Sektori i logjistikës ka përshpejtuar përpjekjet për të gjetur alternativa, pasi Ngushtica e Hormuzit është shndërruar në një korridor të kontrollueshëm gjeopolitikisht.

Rico Luman, ekonomist i lartë për transport dhe logjistikë në ING Group, tha për Anadolu se, ndonëse një pjesë e presionit mbi tregjet tashmë të tensionuara të energjisë është lehtësuar dhe çmimet e naftës e produkteve të saj kanë rënë, armëpushimi i përkohshëm nuk do t’i rikthejë menjëherë çmimet në nivelet para luftës.

Sipas tij, heqja e bllokadës mund të lejojë largimin e anijeve që kanë mbetur të bllokuara në Gjirin Persik për pesë javë. Edhe pse kjo shihet si lehtësim për detarët dhe kompanitë përkatëse, ai paralajmëron luhatje në zinxhirët e furnizimit teksa operacionet rifillojnë dhe kërkohet ribalancim pas ndërprerjeve.

Ai theksoi se do të duhen javë që të gjitha anijet të largohen nga rajoni dhe kushtet të normalizohen, ndërsa ngushtica mbetet një kartë negociuese e Iranit për një marrëveshje të përhershme, që mund të sjellë kushte më kufizuese.

Luman shtoi se kompanitë e logjistikës tashmë kanë krijuar rrugë alternative tokësore dhe pritet t’i përdorin ato edhe më tej, duke monitoruar zhvillimet. Ato mbeten hezituese për të rifilluar lundrimin përmes Ngushticës së Hormuzit, por pritet të zhvendosin anijet dhe ngarkesat e bllokuara jashtë këtij korridori.

Ai tha se situata mund të favorizojë rrugët tokësore që kalojnë përmes Omanit, Arabisë Saudite dhe Türkiyes. Sektori i energjisë pritet të mbështetet më shumë në infrastrukturën e tubacioneve dhe ndoshta të zgjerojë ato ekzistuese, ndërsa aktorët e logjistikës do të synojnë të bëjnë zinxhirët e furnizimit më të qëndrueshëm duke diversifikuar rrugët hyrëse dhe dalëse nga rajoni i Gjirit.

Bilgehan Engin, president i Shoqatës Ndërkombëtare të Forwardingut dhe Logjistikës (UTIKAD) me bazë në Türkiye, deklaroi për Anadolu se armëpushimi dyjavor ka rritur pritjet për një normalizim gradual në Ngushticën e Hormuzit, por është ende herët për të thënë nëse kalimi i sigurt do të rikthehet plotësisht.

Ai tha se transportuesit e mëdhenj e shohin armëpushimin si një mundësi tranziti, por kjo ende nuk garanton siguri të plotë detare. Edhe pse çmimet e naftës ranë dhe tregjet treguan lehtësim, kthimi i plotë i flukseve detare në nivelet para luftës do të kërkojë kohë.

Sipas tij, tarifat e transportit dhe primet e sigurimit pritet të bien në afat të shkurtër pas rritjeve të mëdha gjatë kulmit të krizës në Lindjen e Mesme, por kjo rënie do të jetë e kufizuar.

Primet e sigurimit dhe tarifat shtesë nuk pritet të rikthehen shpejt në nivelet para luftës.

“Armëpushimi krijoi një presion të lehtë për uljen e kostove në afat të shkurtër, por qasja e kujdesshme e tregut dhe prudenca operacionale do të vazhdojnë.

“Armëpushimi i përkohshëm ka bërë që disa kompani logjistike ta trajtojnë situatën si një dritare mundësie dhe jo si rikthim në normalitet, duke u fokusuar në pastrimin e ngarkesave të grumbulluara, përshpejtimin e dërgesave të vonuara dhe ribalancimin e kontratave,” tha Engin.

“Zhvillimet e fundit treguan se Ngushtica e Hormuzit është shndërruar në një korridor të kontrolluar gjeopolitikisht, prandaj kërkimi për alternativa është bërë një strategji më e përhershme,” shtoi ai.

Engin theksoi se kompanitë po ulin gjithnjë e më shumë varësinë nga një rrugë e vetme, duke kaluar në zgjidhje transporti multimodal dhe duke diversifikuar instrumentet e sigurimit dhe mbrojtjes financiare si pjesë e strategjive të menaxhimit të rrezikut.

“Sektori global i logjistikës do të vazhdojë të operojë me një strukturë më fleksibile, duke përdorur rrugë të shumta dhe duke u fokusuar në rrezikun në periudhën në vijim. Shpresojmë që armëpushimi të bëhet i qëndrueshëm, të forcojë besimin dhe dialogun dhe të mundësojë rikthimin e tregtisë në nivelet e mëparshme,” përfundoi ai.