Universiteti Teknik i Lindjes së Mesme (METU) i Türkiyes planifikon të lëshojë në Hënë në vitin 2030 mikro-roverin Cheri të zhvilluar në vend.

Duke folur për Anadolu në margjinat e Kongresit të 77-të Ndërkombëtar Astronautik (IAC), që po mbahet në provincën jugperëndimore Antalya, Ahmet Yozgatligil, rektor i universitetit, tha se prototipi i roverit është përfunduar dhe mjeti aktualisht po i nënshtrohet testimeve.

Projekti Cheri përfshin dy mjete autonome të fuqizuara nga inteligjenca artificiale, të zhvilluara në bashkëpunim me Administratën Kombëtare Kineze të Hapësirës (CNSA).

Dy roverët janë projektuar për të funksionuar në kushtet e të ftohtit ekstrem dhe me rrezatim të kufizuar diellor në polin jugor të Hënës. Ata do të operojnë njëkohësisht për të kryer studime topografike dhe për të analizuar mostrat e shkëmbinjve përmes sensorëve në distancë.

“Dy roverët tanë Cheri do të punojnë së bashku dhe madje do të bëjnë edhe një ‘selfie’ të misionit, ndërsa do të kryejnë hartëzime në vendet që zbulojnë, gjë për të cilën jemi shumë të emocionuar”, tha ai.

Prototipi i mikro-roverit Cheri iu prezantua presidentit turk, Recep Tayyip Erdoğan, nga kreu i Këshillit të Arsimit të Lartë (YOK), Erol Ozvar, gjatë ceremonisë së hapjes së vitit të ri akademik.

“Mbi 120 studentë tanë po punojnë në këtë projekt së bashku me anëtarët e stafit akademik, ndërsa në kuadër të programit ‘Go Space’ të BE-së, studentët tanë po fokusohen gjithashtu në zhvillimin e protokolleve të komunikimit për satelitët në hapësirë, stacionet që do të ndërtohen në sipërfaqen e Hënës dhe stacionet orbitale”, tha ai.

Yozgatligil theksoi se universiteti po kontribuon gjithashtu në sektorin hapësinor përmes nismave si Programi Aselabs, në bashkëpunim me kompaninë e mbrojtjes Aselsan.

Ai përmendi se METU së fundmi iu bashkua bashkëpunimit për kërkimet në mikrogravitet, të krijuar mes universiteteve kryesore evropiane dhe amerikane, pas nënshkrimit të një marrëveshjeje me Axiom Space.

“Projekti më i rëndësishëm ndërkombëtar që po zhvillojmë është Parku i Teknologjisë Hapësinore të METU-së, i cili do të shërbejë si një qendër për kërkimin dhe komercializimin e aktiviteteve në sektorin hapësinor”, shtoi ai.

Ngjarja kryesore e sektorit të hapësirës ajrore IAC 2026 nisi të hënën dhe do të zgjasë deri të premten. Kongresi bashkë-organizohet nga Agjencia Turke e Hapësirës (TUA) dhe klasteri i industrisë së mbrojtjes SAHA Istanbul, ndërsa organizohet nga Ministria e Industrisë dhe Teknologjisë. Anadolu shërben si partneri global i komunikimit të ngjarjes.