Zgjedhjet e mesmandatit në ShBA, përshkallëzohet gara mes demokratëve dhe republikanëve
BOTA
7 minuta leximi
Zgjedhjet e mesmandatit në ShBA, përshkallëzohet gara mes demokratëve dhe republikanëveMe përfundimin e zgjedhjeve paraprake në ShBA, demokratët po mbajnë shpresa te zemërimi i votuesve për shkak të rritjes së kostos së jetesës, ndërsa republikanët ngrenë alarmin për socializmin, në një betejë vendimtare për kontrollin e Uashingtonit.
Zgjedhjet e mesmandatit në ShBA, përshkallëzohet gara mes demokratëve dhe republikanët. / AFP Archive

Kanë mbetur 66 ditë deri sa amerikanët të votojnë në zgjedhjet e rëndësishme të mesmandatit të vitit 2026 dhe republikanët kanë shumica të ngushta në të dyja dhomat e Kongresit, duke e lënë kontrollin e tij të kontestuar fort.

Në Dhomën e Përfaqësuesve, republikanët kanë 219 vende kundrejt 213 të demokratëve, ndërsa tre vende janë ende vakante. Në Senat, raporti është 53-45, megjithëse dy senatorë të pavarur që bashkëpunojnë me demokratët e ngushtojnë diferencën në 47-53.

Demokratëve u duhen vetëm edhe tri vende në Dhomën e Përfaqësuesve dhe katër vende në Senat për të marrë kontrollin e të dyja dhomave.

Shifrat japin një tablo shqetësuese për republikanët.

Demokratët kryesojnë me 6,4 pikë përqindjeje në sondazhin e përgjithshëm për Kongresin, sipas mesatares së RealClearPolitics, një epërsi që historikisht ka qenë e mjaftueshme për të fituar dhjetëra vende.

Harta zgjedhore e Senatit ende favorizon republikanët në teori: shumica e vendeve konkurruese ndodhen në zona ku Trumpi fitoi me diferencë të konsiderueshme. Megjithatë, disa gara janë bërë më konkurruese.

Cook Political Report, një organizatë jopartiake, i ka kaluar garat në Teksas dhe Ajova nga kategoria “republikanët me avantazh të lehtë” në kategorinë “garë e hapur”. Organizata iu referua, ndër të tjera, niveleve të miratimit për kandidatin republikan Ken Paxton në Teksas, si dhe rritjes së çmimeve të plehrave bujqësore, që po rëndon mbi fermerët në Ajova. 

As Dhoma e Përfaqësuesve nuk duket më e qetë. Riformatimi i zonave zgjedhore në mesin e ciklit ka zvogëluar numrin e distrikteve vërtet konkurruese, por ato që kanë mbetur po përgatiten për një betejë të fortë.

Paratë po rrjedhin në përputhje me rëndësinë e garës. Donatorët korporativë kanë derdhur një rekord prej 646 milionë dollarësh në fushatat politike në ShBA gjatë 18 muajve deri në qershor, 40 për qind më shumë se gjatë të gjithë ciklit presidencial të vitit 2024, sipas grupit mbikëqyrës Public Citizen.

Në një distrikt të luhatshëm në Miçigan, në veri të Detroitit, kandidatja demokrate për Kongres, Christina Hines, tha se votuesit janë shumë më të shqetësuar për përballimin e kostove të karburantit, ushqimeve dhe kujdesit shëndetësor sesa për rritjen e ndikimit të politikanëve të krahut të majtë në partinë e saj.

“Për të mbushur plot me karburant minifugonin tonë tani më kushton 73 dollarë”, tha ajo. “Kjo thjesht nuk është e pranueshme për familjet që punojnë.”

Rreth 600 milje më tej, pikërisht politika radikale është ajo për të cilën dëshiron të flasë republikani Mike Lawler, përfaqësues në një distrikt elektoral të luhatshëm në Nju-Jork.

Ai tha se Socialistët Demokratikë të Amerikës (DSA) “do të jenë një çështje e madhe, pjesërisht sepse kjo është platforma me të cilën po garojnë demokratët”.

Një ndryshim po ndodh gjatë këtyre ditëve të fundit të verës, teksa demokratët dhe republikanët po përpiqen të lënë pas përplasjet e brendshme.

Në mënyrë të veçantë, demokratët po përpiqen të përqendrohen sërish te ekonomia, të cilën votuesit e konsiderojnë shqetësimin e tyre kryesor, ndërsa çmimet e mallrave të përditshme mbeten të larta, edhe pse inflacioni ka rënë nga kulmi i arritur gjatë mandatit të presidentit demokrat Joe Biden.

Republikanët, ndërkohë, po përpiqen ta mbajnë vëmendjen te zhvendosja e demokratëve drejt së majtës, duke paralajmëruar për socializmin.

Argumentet kryesore të republikanëve

Strategu republikan David Urban, aleat i Trumpit, pranoi se ky mesazh “ka kufizime”.

“Për momentin mendoj se njerëzit e shohin luftën si një faktor që po dëmton ekonominë dhe, për këtë arsye, nuk u pëlqen”, tha Urban, duke paralajmëruar se rruga përpara mund të jetë e dhimbshme për Partinë Republikane.

Fjala “benzinë” përmendet vetëm një herë në më shumë se një duzinë dokumentesh me pika kryesore të mesazhit të publikuara nga Komiteti Kombëtar Republikan këtë muaj, sipas dokumenteve të shqyrtuara nga The Associated Press.

Në mënyrë domethënëse, çmimi mesatar i benzinës në ShBA ishte 4,18 dollarë javën e kaluar, duke shënuar javën e pestë radhazi kur çmimet kombëtare të karburantit kaluan 4 dollarë.

Në këto pika kryesore të mesazhit, përgjegjësia për kostot e larta i atribuohet administratës së Bidenit.

“Presidenti Trump po rregullon atë që Biden e prishi”, thuhet në to.

Ndërkohë, fjala “demokrat” përmendet 73 herë në dokumentet e këtij muaji të Komitetit Kombëtar Republikan.

Nënpresidenti amerikan JD Vance iu referua shkurtimisht çështjes së përballueshmërisë së jetesës gjatë një vizite në Ohajo javën e kaluar, duke vënë në dukje pronësinë e një shtëpie si një shqetësim kryesor për të rinjtë amerikanë.

“Na mbetet shumë punë për të bërë, por më në fund po shohim që ëndrra amerikane e pronësisë së një shtëpie po bëhet sërish e arritshme për të rinjtë tanë”, tha ai.

Vance vuri në shënjestër rritjen e socialistëve demokratikë.

“Nëse këta radikalë marrin kontrollin e Kongresit, ata do të miratojnë agjendën më të çmendur që ka parë ndonjëherë Amerika”, tha zv/presidenti.

Përçarjet ideologjike mes demokratëve

Disa zyrtarë demokratë shqetësohen se rritja e socialistëve demokratikë brenda partisë përbën një problem politik për kandidatët në distriktet e luhatshme.

Të paktën tetë anëtarë të DSA-së ose kandidatë të mbështetur prej saj siguruan nominimin demokrat për Kongres gjatë këtij sezoni të zgjedhjeve paraprake.

Mes tyre janë shtatë kandidatë për Dhomën e Përfaqësuesve, si dhe kandidatja demokrate për Senat në Florida, Angie Nixon.

Edhe pse këta kandidatë përfaqësojnë vetëm një pjesë të 257 vendeve që demokratët aktualisht kanë në Uashington, demokratët e dinë se nuk mund ta shpërfillin plotësisht këtë çështje.

Socialistët Demokratikë të Amerikës ende nuk janë një emër i njohur për shumicën e votuesve.

Vetëm rreth 2 në 10 të rritur amerikanë kishin një opinion pozitiv për DSA-në, sipas një sondazhi të CNN/SSRS të zhvilluar në korrik, ndërsa rreth një e treta kishte opinion negativ dhe pjesa tjetër nuk kishte dëgjuar për organizatën ose nuk kishte një qëndrim për të.

Rreth 7 në 10 demokratë ose persona që priren të votojnë për Partinë Demokratike thanë se do të ndiheshin “entuziastë” ose “në rregull” nëse partia e tyre do të nominonte një kandidat që e përshkruan veten si socialist demokratik.

Fillon numërimi mbrapsht

Tani vëmendja kalon nga testimi i mesazheve politike te hedhja e votave në kuti.

Votimi me postë nis në 17 shtete dhe në Uashington, DC, në gjysmën e dytë të shtatorit, ndërsa pjesa tjetër e vendit do ta ndjekë këtë proces në tetor.

Votimi i hershëm fizik nis edhe më herët, me Minesotën dhe Dakotën e Jugut që hapin qendrat e votimit më 18 shtator, 46 ditë para Ditës së Zgjedhjeve.

Kongresi mezi do të jetë në Uashington për ta ndjekur këtë proces. Të dyja dhomat pritet të jenë jashtë sesionit pothuajse gjatë gjithë tetorit dhe deri në javën e parë të nëntorit, një ndërprerje e qëllimshme që i dërgon ligjvënësit në zonat e tyre për të bërë fushatë, ndërsa fillon procesi i votimit.

Çështjet që votuesit do të kenë në mendje teksa plotësojnë fletët e votimit duken të përcaktuara për momentin: ekonomia, çmimet dhe niveli i miratimit për Trumpin, të ndërthurura me betejat ligjore për rregullat e votimit, nga të cilat asnjëra parti nuk tregon shenja se do të heqë dorë.

Dhoma e Përfaqësuesve mbetet e ngushtë sepse thjesht nuk kanë mbetur shumë distrikte konkurruese për të luftuar, si pasojë e riformatimit të zonave zgjedhore.

Senati do të vendoset nga një numër i vogël garash të hapura.

Në fund, këto zgjedhje vendimtare të mesmandatit do të përcaktohen nga dy grupe që sondazhistët mezi arrijnë t’i matin: njerëzit që ende nuk e kanë marrë vendimin dhe ata që mund të mos shkojnë fare të votojnë.

BURIMI:TRT World