Autoritetet turke dhe Interpoli kanë ndërmarrë një operacion kundër një rrjeti global mashtrimi në tregun valutor, të lidhur me Izraelin, i cili ka shënjestruar investitorë në mbarë botën. Vlera e mashtrimit të kryer nga rrjeti vlerësohet të jetë rreth 266 milionë dollarë.

Operacionet u zhvilluan në më shumë se 40 zyra mashtrimi në të gjithë Türkiyen. Gjatë bastisjeve të kryera në orët e para të mëngjesit, u ndaluan 201 persona të dyshuar në nivele të larta, ndërsa nga zyrat e mashtrimit u sekuestruan materiale digjitale. Mes të ndaluarve ishin edhe 15 shtetas izraelitë, të cilët mbanin role drejtuese në rrjetin në fjalë.

Autoritetet zhvilluan operacione njëkohësisht kundër 28 kompanive, 42 qendrave telefonike dhe 248 të dyshuarve, në 286 adresa në Istanbul dhe Mugla, ndërsa në operacion morën pjesë edhe njësitë e Interpolit.

Ministri turk i Drejtësisë, Akın Gürlek, njoftoi të premten për një operacion madhor kundër një rrjeti ndërkombëtar mashtrimi të lidhur me Izraelin.

Gürlek tha se rrjeti vepronte nën maskën e qendrave telefonike dhe shënjestronte shtetas të huaj përmes reklamave të publikuara në rrjetet sociale, të cilat premtonin fitime të larta nga investimet në tregun valutor (forex) dhe kriptomonedha.

Sipas detajeve të bëra publike nga zyrtarët turq, rrjeti i mashtrimit ka funksionuar për më shumë se një dekadë dhe kishte ngritur një perandori të gjerë mashtrimi në shkallë globale.

Rrjeti i ka rrënjët në fillim të viteve 2010, një periudhë e cila u bë e njohur si “Ujqërit e Tel-Avivit”, pas një serie hetimesh të gazetares investigative të The Times of Israel, Simona Weinglass.

Seria e saj novatore e publikuar në vitin 2016 zbuloi një industri vendase shumëmiliardëshe të opsioneve binare, e cila funksiononte në qendrat tregtare të teknologjisë së lartë në Izrael.

Pas presionit të madh ndërkombëtar, Knesseti izraelit e ndaloi zyrtarisht industrinë vendase të opsioneve binare në tetor 2017.

Megjithatë, ekspertët vunë në dukje se kjo ndalesë nuk i shpërbëri rrjetet, por i detyroi ato t’i zhvendosnin operacionet e mashtrimit jashtë vendit. Ndërkohë, selia qendrore e rrjetit mbeti në Tel-Aviv.

Organizata e Raportimit për Krimin e Organizuar dhe Korrupsionin (OCCRP) pati zbuluar më herët dy qeliza të këtij rrjeti, duke arritur në përfundimin se ato kishin mashtruar të paktën 32 mijë persona, duke u shkaktuar humbje prej më shumë se 275 milionë dollarësh.

Rrjeti shënjestronte investitorë të pafajshëm në Evropë, Azi dhe Afrikë, duke u marrë miliarda dollarë nga kursimet.

Sipas informacioneve të deshifruara nga zyrtarët turq, selia izraelite e rrjetit kishte ndaluar shprehimisht shënjestrimin e shtetasve izraelitë dhe amerikanë. Ndërkohë, investitorët në pjesë të tjera të botës ishin shënjestër e hapur për agjentët e mashtrimit.

Zyrtarët turq u dhanë gazetarëve detaje të tjera mbi mënyrën se si funksiononte rrjeti i mashtrimit.

Procesi i rekrutimit

Sipas zyrtarëve turq, strukturat lokale të mashtrimit krijoheshin nga operatorë rajonalë të caktuar, të cilët ishin në kontakt me rrjetet izraelite.

Kompanitë që shërbenin si fasadë për qendrat telefonike krijoheshin në komplekse tregtare dhe regjistroheshin me emra të huaj, me qëllim fshehjen e pronësisë së vërtetë të rrjetit.

Njoftimet për vende pune publikoheshin për të rekrutuar persona që flisnin gjuhë të ndryshme, përfshirë japonishten, hindishten, frëngjishten dhe spanjishten.

Të rekrutuarit punësoheshin si “agjentë të konvertimit”, të ngarkuar me sigurimin e investimeve fillestare, dhe si “agjentë të mbajtjes”, të cilët synonin të maksimizonin humbjet e viktimave.

Aplikantët i nënshtroheshin një programi trajnimi njëjavor, gjatë të cilit pajiseshin me emra të koduar dhe histori të sajuara për veten, si për shembull pretendimi se kishin studiuar në Universitetin e Oksfordit, me qëllim krijimin e besimit te viktimat.

Para se të fillonin punën, kandidatëve u kërkohej të kalonin testin e detektorit të gënjeshtrave për të përjashtuar lidhjet me organet ligjzbatuese. Punonjësve u kryheshin gjithashtu teste periodike me poligraf.

Si funksiononte operacioni?

Sipas zyrtarëve turq, zyrat e rrjetit funksiononin nën masa të rrepta fshehtësie për të ruajtur konfidencialitetin.

Telefonat celularë personalë ishin të ndaluar brenda zyrave, ndërsa gjatë gjithë kohës luhej muzikë me zë të lartë për të maskuar zërat në sfond.

Punonjësve u ndalohej rreptësisht të flisnin hebraisht brenda ambienteve të qendrave telefonike.

Vizitorët e jashtëm, përfshirë edhe personelin e pastrimit, nuk lejoheshin të hynin në hapësirat e zyrave.

Telefonatat ndaj viktimave kryheshin duke përdorur numra telefonikë të falsifikuar që përputheshin me kodin telefonik të vendit ku ndodhej viktima, me qëllim që të mos zbulohej identiteti i telefonuesit.

Mashtruesit i drejtonin viktimat drejt platformave të rreme, të cilat funksiononin nën licenca financiare të blera në vende si Afrika e Jugut.

Kur ndaj një platforme grumbulloheshin shumë ankesa, rrjeti e braktiste atë markë dhe i zhvendoste viktimat në platforma të reja të rreme, të regjistruara rishtazi.

Për të mashtruar investitorët, ndërfaqet e platformave shfaqnin fitime fiktive nga tregu dhe lejonin tërheqje të vogla fillestare për të krijuar besim.

Pasi depozitat arrinin nivelin e synuar, tërheqjet bllokoheshin, bilancet manipuloheshin duke shfaqur shuma negative dhe viktimat kërcënoheshin me veprime ligjore nëse nuk paguanin shuma të tjera.

Në të vërtetë, nuk kryhej asnjë tregtim financiar real, pasi të gjitha transaksionet dhe bilancet e shfaqura në treg ishin plotësisht të simuluara.

Si është i përfshirë Izraeli?

Sipas zyrtarëve turq, rrjeti e kishte origjinën në Izrael dhe në Qipron jugore të administruar nga grekët, që në fillim të viteve 2000.

Një ligj izraelit i vitit 2017 ndaloi aktivitetet e brendshme të mashtrimit, duke bërë që këto veprimtari të paligjshme të zhvendoseshin jashtë vendit, në shtete përfshirë Qipron jugore të administruar nga grekët, Gjeorgjinë, Ukrainën, Bjellorusinë, Bullgarinë, Azerbajxhanin, Greqinë dhe, më vonë, Türkiyen.

Sipas zyrtarëve turq, miliarda dollarë nga të ardhurat e përfituara përmes mashtrimit u transferuan sërish në Izrael përmes bursave të kriptomonedhave dhe kuletave të ftohta (cold wallets).

Zyrtarët turq vunë në dukje gjithashtu se shërbimet izraelite të inteligjencës dhe grupet mafioze të lidhura me to shfrytëzuan infrastrukturën globale për nevoja operative dhe logjistike.