Trump: Irani tentoi të rifillojë programin bërthamor pas goditjeve amerikane gjatë verës

Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, deklaroi të mërkurën se Iran ka tentuar të rifillojë programin e tij bërthamor pas goditjeve amerikane gjatë verës.

“Ata u përpoqën të ktheheshin në vendndodhje. As nuk arritën t’i afroheshin, pati shkatërrim total,” tha ai në një intervistë për NBC News. “Por po mendonin të hapnin një vend tjetër në një pjesë tjetër të vendit. Ne e zbuluam këtë. I thashë: Nëse e bëni këtë, do t’ju ndodhin gjëra shumë të këqija”.

Deklaratat vijnë teksa Irani dhe ShBA-ja përgatiten të takohen për bisedime mbi programin bërthamor të Teheranit të premten, në kryeqytetin e Omanit, Muscat. Negociatat ishin vënë në pikëpyetje më herët këtë javë, por një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i konfirmoi Anadolus se ato do të zhvillohen.

Edhe Irani njoftoi se bisedimet do të ecin përpara, me ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi që tha se ato do të nisin të premten në mëngjes.

Media amerikane Axios raportoi më herët se Uashingtoni i ka thënë Teheranit se nuk do të pranojë kërkesa për ndryshim të vendndodhjes apo formatit të bisedimeve të planifikuara për të premten.

“U thamë se është kjo ose asgjë, dhe ata thanë: Në rregull, atëherë asgjë”, citoi Axios një zyrtar amerikan të paidentifikuar.

Para kësaj, mediat iraniane raportuan se Irani dhe ShBA-ja pritej të zhvillonin bisedime indirekte të premten në Muskat, me fokus çështjet bërthamore. Para Muskatit, Türkiye ishte propozuar si vend takimi pas rolit të saj të suksesshëm në uljen e tensioneve mes dy vendeve.

Axios, duke cituar të njëjtin zyrtar, tha se nëse iranianët janë të gatshëm të kthehen te formati fillestar i bisedimeve, ShBA-ja është e gatshme të takohet këtë javë ose javën e ardhshme.

Ndërkohë, agjencia gjysmë-zyrtare iraniane Mehr News Agency citoi një burim që tha se Uashingtoni synon të “ngrejë çështje jashtë kornizës bërthamore, përfshirë çështje të mbrojtjes”.

“Këto kërkesa jo vetëm që nuk lidhen me dosjen bërthamore, por prekin drejtpërdrejt sigurinë kombëtare dhe aftësitë parandaluese të vendit dhe janë thelbësisht të panegociueshme”, tha burimi i paidentifikuar.

Ai shtoi se Irani është “i gatshëm të negociojë brenda një kornize të përcaktuar, mbi bazën e respektit të ndërsjellë për çështjet bërthamore”, por theksoi se “këmbëngulja në kërkesa të tepruara dhe ngritja e çështjeve përtej marrëveshjes është faktori kryesor pas çdo ngërçi të mundshëm”.

Oman ka shërbyer më herët si ndërmjetës në kontaktet indirekte mes dy palëve.

Bisedimet e planifikuara vijnë mes rritjes së tensioneve mes Uashingtonit dhe Teheranit, të nxitura nga grumbullimi ushtarak amerikan në Gjirin Persik dhe kërcënimet e përsëritura për veprime ushtarake nga Trump.

Ditët e fundit, disa vende kanë ofruar të ndërmjetësojnë mes Teheranit dhe Uashingtonit për të ulur tensionet, me Türkiyen që ka luajtur një rol veçanërisht aktiv.

ShBA-ja dhe aleati i saj Izraeli akuzojnë Iranin se synon të prodhojë armë bërthamore, ndërsa Teherani thotë se programi i tij bërthamor ka qëllime paqësore, përfshirë prodhimin e energjisë elektrike.