Lufta në Lindjen e Mesme po i shtyn vendet të hapin rrugë të reja furnizimi dhe të drejtohen te burimet vendase për të kapërcyer krizën më të madhe energjetike në botë, tha të enjten Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë.

"Jemi në mes të krizës më të madhe të sigurisë energjetike që bota ka përballuar ndonjëherë - dhe besoj se kjo do të riformësojë strategjitë e investimeve në nivel global, me paralele me ndryshimet e mëdha që bota e energjisë përjetoi pas goditjeve të naftës të viteve 1970", tha drejtori ekzekutiv i IEA-së, Fatih Birol.

"Ne tashmë po shohim përpjekje të intensifikuara si nga vendet prodhuese ashtu edhe nga ato konsumatore për të diversifikuar rrugët tregtare dhe burimet e energjisë - siç është avancimi i tubacioneve të reja dhe infrastrukturës tjetër të furnizimit, nga njëra anë, dhe kthimi më shumë te burimet e disponueshme vendase, nga ana tjetër", shtoi ai në raportin Botëror të Investimeve në Energji nga agjencia e energjisë e Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD).

IEA-ja vlerëson se investimet globale në energji do të arrijnë në 3,4 trilionë dollarë në vitin 2026, pak më të larta se një vit më parë, me rreth 2,2 trilionë dollarë të dedikuar për rrjetet e energjisë, ruajtjen, karburantet me emetime të ulëta, energjinë bërthamore, burimet e rinovueshme, efikasitetin e energjisë dhe elektrifikimin.

Krahas kësaj, pritet që rreth 1,2 trilionë dollarë të investohen në naftë, gaz natyror dhe qymyr.

Megjithatë, pritet që investimet në naftë të bien për të tretin vit radhazi në vitin 2026, duke rënë nën 500 miliardë dollarë pavarësisht rritjes së çmimeve të naftës bruto.

Kjo për shkak të pasigurisë se sa do të zgjasin çmimet më të larta, kohëzgjatjen e zbatimit të projektit, kufizimet e furnizimit dhe ngushtimin e tregut të platformave të shpimit në det të hapur, të cilat po kufizojnë investimet afatshkurtra jashtë Lindjes së Mesme.

Në të kundërt, investimi në gaz natyror "parashikohet të rritet në 330 miliardë dollarë, niveli më i lartë në një dekadë, i mbështetur nga një valë projektesh të reja eksporti të LNG-së, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara dhe Katar", tha IEA-ja.

Në të njëjtën kohë, vendet importuese të naftës po i drejtohen burimeve të energjisë të disponueshme në vend, veçanërisht burimeve të rinovueshme, energjisë bërthamore dhe qymyrit, tha raporti.

IEA-ja vlerëson se investimi në burime të rinovueshme duhet të arrijë rreth 665 miliardë dollarë në vitin 2026, duke përfshirë 365 miliardë dollarë vetëm për energjinë diellore.

Investimi në energjinë bërthamore pritet të kalojë 80 miliardë dollarë në vit, ndërsa investimi në qymyr duhet të arrijë në 180 miliardë dollarë: më i larti në 10 vjet, tha ai.

Vetëm Kina do të përbëjë gati 70 përqind të shpenzimeve globale për furnizimin me qymyr, dhe disa vende aziatike mund të kërkojnë të zgjasin funksionimin e termocentraleve të tyre ekzistuese me qymyr në mënyrë që të forcojnë sigurinë e tyre energjetike.

IEA-ja tha se investimet në furnizimin me energji elektrike dhe infrastrukturë pritet të arrijnë gati 1.6 trilion dollarë në vitin 2026, duke përfshirë rreth 550 miliardë dollarë për rrjetet e energjisë, ndërsa investimet në ruajtjen e energjisë në bateri duhet të kalojnë 100 miliardë dollarë.