Një valë sulmesh ndaj aeroporteve të Arabisë Saudite gjatë javës së fundit ka shkaktuar ndërprerje të trafikut ajror, ka detyruar shkollat në Riad të kalojnë në mësim online dhe ka nxitur qeveritë e huaja të lëshojnë paralajmërime sigurie, ndërsa autoritetet raportuan sulme të reja ndaj aeroporteve në kryeqytet dhe në Dammam.

Dhjetë sulme kanë shënjestruar pesë aeroporte nga 5 deri më 11 tetor, duke shkaktuar 20 të vdekur dhe qindra të plagosur, sipas një përllogaritjeje të Anadolu, bazuar në deklaratat zyrtare.

Aeroporti Ndërkombëtar “Mbreti Khalid” në Riad ka qenë më i godituri, me pesë sulme, i ndjekur nga Aeroporti Ndërkombëtar Mbreti Fahd në Dammam, me dy sulme. Tri sulme të tjera kanë shënjestruar aeroportet në Abha, Jazan dhe Najran.

Sulme të reja në Riad dhe Dammam

Viktimat më të fundit u konfirmuan në orët e para të së hënës.

Autoriteti i Përgjithshëm i Aviacionit Civil i Arabisë Saudite (GACA) njoftoi se sulmi i së dielës ndaj Aeroportit Ndërkombëtar Mbreti Khalid shkaktoi vdekjen e një shtetasi pakistanez me vendbanim në Arabinë Saudite dhe plagosjen e 11 personave, të cilët u dërguan në spitale për trajtim.

Autoriteti bëri të ditur se sulmi shkaktoi dëme materiale, përmasat e të cilave po vlerësohen ende.

Më herët, zëdhënësi i koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite, Turki al-Maliki, deklaroi se një predhë e paidentifikuar goditi Terminalin 4, duke shkaktuar zjarr.

Koalicioni njoftoi gjithashtu se sistemet e mbrojtjes ajrore kishin kapur dhe shkatërruar një raketë lundruese pranë aeroportit.

Më vonë të dielën, GACA raportoi një tjetër sulm ndaj Aeroportit Ndërkombëtar “Mbreti Fahd” në Dammam, duke njoftuar se po kryheshin vlerësime të dëmeve dhe inspektime të sigurisë.

Autoriteti nuk dha hollësi për viktima të mundshme apo përmasat e dëmeve.

Sulmi i së shtunës shkakton viktima nga disa shtete

Incidentet e fundit pasuan sulmin e së shtunës ndaj Aeroportit Ndërkombëtar “Mbreti Khalid”, ku humbën jetën 13 persona dhe u plagosën 309 të tjerë.

GACA fillimisht raportoi 12 viktima, përfshirë katër shtetas sauditë, dy nga Bangladeshi dhe nga një shtetas nga ShBA-ja, Egjipti, Jordania, Siria, Palestina dhe Sudani.

Ambasada e Indisë në Riad njoftoi më pas, të dielën, se një shtetas indian i plagosur gjatë sulmit kishte ndërruar jetë, duke e çuar numrin e viktimave në 13.

Autoriteti bëri të ditur se të plagosurit po trajtoheshin në disa spitale, disa prej tyre në gjendje kritike, ndërsa aeroporti kishte pësuar dëme materiale.

Koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite fajësoi grupin Huthi të Jemenit për sulmin dhe u zotua për një përgjigje të vendosur.

Huthët përsëritën të dielën paralajmërimin e tyre drejtuar kompanive ajrore, pasagjerëve dhe punonjësve të aeroporteve që të mos përdorin aeroportet saudite, me përjashtim të atyre në Mekë dhe Medinë.

Pezullohen operacionet në aeroportin e Riadit

GACA pezulloi përkohësisht operacionet në Aeroportin Ndërkombëtar “Mbreti Khalid” pas sulmit të së shtunës, me qëllim vlerësimin e dëmeve dhe inspektimin e objekteve.

Autoriteti njoftoi se përditësime të tjera do të jepeshin në koordinim me institucionet përkatëse. Inspektimet e sigurisë dhe vlerësimet e dëmeve vazhduan edhe pas sulmit të së dielës.

Ministria e Jashtme e Arabisë Saudite u bëri thirrje shtetasve sauditë jashtë vendit, fluturimet e të cilëve drejt Riadit ishin anuluar ose vonuar, të kontaktonin përfaqësitë diplomatike saudite për ndihmë.

Kompanitë ajrore anulojnë fluturimet drejt disa qyteteve saudite

Kompania ajrore “Etihad Airways” anuloi disa fluturime mes Abu Dhabit dhe Riadit, Dammamit e Xhedës për periudhën 11–13 tetor, duke përmendur ndërprerjet e trafikut ajror në rajon.

Sipas orarit të publikuar nga kompania, të dielën u anuluan pesë segmente fluturimesh, të hënën dhjetë dhe të martën shtatë, duke prekur të tria destinacionet saudite.

Kompania paralajmëroi për ndryshime të tjera të mundshme dhe u bëri thirrje pasagjerëve të kontrollonin statusin e fluturimeve, duke theksuar se po ndihmonte udhëtarët e prekur.

Ndërkohë, SriLankan Airlines pezulloi të gjitha fluturimet drejt Riadit deri më 18 tetor, duke përmendur shqetësimet e sigurisë dhe vlerësimet e vazhdueshme të kushteve të fluturimit.

Në një deklaratë të shtunën, kompania njoftoi se shërbimet do të rifillonin sapo kushtet të konsideroheshin të përshtatshme për operacionet ajrore komerciale.

Shkollat në Riad kalojnë në mësim online për një javë

Shkollat në Riad kaluan në mësim në distancë për javën që nisi të dielën, më 11 tetor, sipas një raportimi të Gulf News, i cili citonte një email dërguar prindërve.

Në email thuhej se vendimi ishte marrë në përputhje me udhëzimet e Ministrisë së Arsimit të Arabisë Saudite.

"Të gjitha shkollat në Riad do të kalojnë në mësim në distancë për të gjithë javën", thuhej në njoftim.

Ky ishte kalimi i dytë në mësim online në kryeqytet brenda më pak se një muaji.

Qeveritë e huaja paralajmërojnë shtetasit e tyre

Disa qeveri lëshuan ose përditësuan paralajmërimet e sigurisë për shtetasit që udhëtojnë ose qëndrojnë në Arabinë Saudite, duke përmendur rrezikun e sulmeve të tjera dhe ndërprerjeve të udhëtimeve.

Mbretëria e Bashkuar këshilloi shtetasit e saj të shmangnin Aeroportin Ndërkombëtar “Mbreti Khalid” derisa të garantohej siguria, duke paralajmëruar për sulme të tjera, anulime fluturimesh dhe mbyllje të hapësirës ajrore.

Australia gjithashtu këshilloi shmangien e aeroportit të Riadit dhe u bëri thirrje shtetasve të rishqyrtonin udhëtimet drejt Arabisë Saudite, të rikonfirmonin fluturimet dhe të kufizonin kohën e qëndrimit në aeroporte.

Franca bëri thirrje për vigjilencë të shtuar dhe këshilloi shmangien e udhëtimeve jo të domosdoshme drejt Riadit, duke u kërkuar shtetasve të ndiqnin udhëzimet lokale të sigurisë dhe të kontrollonin fluturimet përpara se të niseshin drejt aeroporteve të Riadit apo Xhedës.

ShBA-ja u bëri thirrje amerikanëve të rishqyrtonin udhëtimet drejt Arabisë Saudite dhe të ndiqnin masa paraprake të ngjashme me ato që zbatohen për punonjësit e qeverisë amerikane, të cilëve u kërkohet autorizim i posaçëm për të përdorur aeroportin e Riadit.

Agjencia e Bashkimit Evropian për Sigurinë e Aviacionit (EASA) këshilloi kompanitë ajrore të shmangnin pjesë të caktuara të hapësirës ajrore saudite dhe të tregojnë kujdes në pjesët e tjera të rajonit të informacionit të fluturimit të Xhedës.

Agjencia paralajmëroi për rreziqe ndaj avionëve nga sulmet, ndërhyrjet e sistemeve të mbrojtjes ajrore, identifikimi i gabuar i objektivave dhe rënia e mbetjeve të predhave.

Sulmet vijnë në një kohë kur konflikti në Jemen ka hyrë në një fazë më të gjerë përshkallëzimi, që nisi në korrik pas një periudhe qetësie relative, e cila pasoi armëpushimin e ndërmjetësuar nga OKB-ja në prill të vitit 2022.

Luftimet u intensifikuan në shtator, kur Huthit morën nën kontroll pozicione strategjike në Jemenin perëndimor, përfshirë zona pranë Ngushticës Bab el-Mandeb, duke nxitur operacione ushtarake nga koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite.