Nakon 41 godine karijere u izraelskoj vojsci, bivši načelnik Generalštaba Gadi Eisenkot pokušava smijeniti premijera Benjamina Netanyahua na parlamentarnim izborima u utorak. U izbornoj utrci sučeljavaju se dvojica političara čije su karijere usko povezane s izraelskim vojnim i političkim strukturama.

Eisenkot (66) predvodi stranku Yashar, koju je osnovao 2025. godine, obećavajući formiranje vlade promjena koja bi okončala vladavinu Netanyahua (77), koji je na funkciji premijera proveo ukupno više od 17 godina.

Ankete javnog mnijenja pokazuju da je Yashar, koji prvi put učestvuje na izborima, ispred Netanyahuove stranke Likud.

Istovremeno, ankete ukazuju na to da se ne očekuje da će blok bilo kojeg od dvojice političara osvojiti 61 mjesto potrebno za većinu u Knessetu, koji ima 120 članova.

To znači da ishod izbora vjerovatno neće zavisiti samo od toga koja će stranka osvojiti najviše glasova, jer se očekuje da će postizborni savezi imati odlučujuću ulogu u određivanju budućeg premijera.

Marokanski korijeni

Eisenkot je rođen 1960. godine u Tiberijasu, u jevrejskoj porodici marokanskog porijekla, a odrastao je u južnom izraelskom gradu Eilatu.

Njegov otac rođen je u Marakešu, a majka u Kasablanki.

Izraelskoj vojsci pridružio se 1978. godine, kada je stupio u brigadu Golani. Karijeru je započeo kao vojnik u 13. pješadijskom bataljonu, a potom napredovao do komandanta brigade, navodi se na internetskoj stranici njegove stranke.

Tokom vojne karijere obavljao je dužnost vojnog sekretara dvojice premijera i komandovao divizijom na okupiranoj Zapadnoj obali tokom Druge palestinske intifade, koja je počela 2000. godine.

Kasnije je bio na čelu Operativne uprave, komandovao Sjevernom komandom i obavljao funkciju zamjenika načelnika Generalštaba.

Godine 2015. postao je 21. načelnik Generalštaba izraelske vojske, na toj funkciji ostao je do 2019. godine.

Doktrina Dahija

Eisenkotovo ime usko se povezuje s takozvanom doktrinom Dahija, koja zagovara primjenu nesrazmjerne vojne sile protiv infrastrukture koju Hezbollah koristi u Libanu.

Prema internetskoj stranici stranke Yashar, Eisenkot je razvio ovu doktrinu dok je bio na čelu Sjeverne komande i Operativne uprave, nakon rata u Libanu 2006. godine.

Doktrina predviđa proširenu primjenu vojne sile protiv infrastrukture tokom sukoba s Hezbollahom, umjesto ograničavanja napada na direktne vojne ciljeve.

Kao načelnik Generalštaba, Eisenkot je nadgledao provedbu višegodišnjeg plana Gideon, čiji je cilj bio jačanje kopnenih, zračnih, pomorskih, obavještajnih i sajber kapaciteta izraelske vojske.

U biografiji na stranačkoj internetskoj stranici navodi se i da je 2015. godine uveo mjere za suzbijanje napada noževima na okupiranoj Zapadnoj obali i djelovanje tunela duž granica Gaze i sjevernog Izraela.

Od vojske do politike

Nakon odlaska iz vojske, Eisenkot je bio na čelu Instituta za naslijeđe Davida Ben-Guriona, koji se bavi očuvanjem naslijeđa prvog izraelskog premijera i razvojem regije Negev. Obavljao je i funkcije u privatnom sektoru.

Za člana Knesseta izabran je 2022. godine.

U augustu 2023. godine, kao član parlamentarnog Odbora za vanjske poslove i odbranu, upozorio je da Izrael gubi odvraćajuću moć i regionalni položaj, za šta je okrivio vladine politike i duboke unutrašnje podjele.

U oktobru 2023. godine Eisenkot se kao ministar pridružio izraelskom ratnom kabinetu i učestvovao u donošenju odluka o ratu na Gazu.

Njegov sin Gal ubijen je 7. decembra 2023. godine tokom izraelskih napada na Jabaliyu na sjeveru Pojasa Gaze. Tokom borbi u Pojasu Gaze ubijena su i dvojica njegovih nećaka.

Od oktobra 2023. godine, u izraelskom ratu na Gazu ubijeno je više od 74.000 Palestinaca, a ranjeno više od 175.000. Uništeno je oko 90 posto civilne infrastrukture u enklavi.

Uprkos sporazumu o prekidu vatre koji je na snazi od 10. oktobra 2025. godine, izraelski napadi, uključujući bombardovanje i pucnjavu, nastavljeni su i uzrokovali nove žrtve.

Izazov za Netanyahua

Eisenkot je diplomirao historiju na Univerzitetu u Tel Avivu, magistrirao političke nauke na Univerzitetu u Haifi i stekao zvanje magistra na Ratnom koledžu američke vojske.

Počasni doktorat dodijelilo mu je 2019. godine Univerzitet Reichman.

Stranku Yashar osnovao je 2025. godine kako bi se suprotstavio Netanyahuu u borbi za premijersku funkciju.

Stranka se predstavlja kao alternativa aktuelnoj vladi i navodi da joj je cilj očuvanje Izraela kao jevrejske, demokratske, sigurne i snažne države.

Iako se Eisenkot predstavlja kao kandidat promjena, njegov dosadašnji angažman uključuje komandovanje izraelskom vojskom i službu u ratnom kabinetu tokom genocidnog rata na Gazu.

Izborna utrka s Netanyahuom svodi se na pitanje ko će predvoditi narednu vladu. Stavovi njegove stranke ne ukazuju na suštinsko odstupanje od izraelskog vojnog pristupa prema Palestincima.

Netanyahu nastoji zadržati premijersku funkciju, a Eisenkot se nada da će iskoristiti prednost u anketama javnog mnijenja kako bi okončao Netanyahuovu vladavinu.

Budući da prema anketama nijedan blok nema parlamentarnu većinu, sposobnost obje strane da okupe koaliciju od najmanje 61 zastupnika trebala bi odrediti ko će moći formirati narednu vladu.