Ekstremni toplotni talasi i suša nastavljaju se intenzivirati širom Evrope i Velike Britanije, remeteći poljoprivredni, energetski i transportni sektor i prijeteći ekonomskom rastu usred rezultirajućeg pada produktivnosti rada.

Klimatske promjene i dalje izazivaju ekstremne vremenske događaje poput toplotnih talasa i smanjenih padavina u Evropi, pogađajući kontinent od maja.

Uslovi suše su se pogoršali, nivoi rijeka su pali na historijski najniže nivoe, a šumski požari su se proširili na ogromna područja od početka toplotnih talasa.

Zelene površine u Evropi i Velikoj Britaniji vidljivo su se transformisale u neplodne pejzaže usred ekstremne vrućine i sušnog vremena.

Prosječna temperatura u Zapadnoj Evropi u junu i julu dostigla je 21,62 stepena Celzijusa, što je najviša temperatura ikada zabilježena u tom periodu, prema podacima EU-ovog programa Copernicus za klimatske promjene.

Dugotrajno visoke temperature dodatno su isušile tlo, dok je gubitak vlage stvorio okruženje koje pogoduje još višim temperaturama, formirajući samoodržavajući ciklus.

U Velikoj Britaniji je u aprilu zabilježeno izuzetno suho vrijeme, nakon čega je uslijedio neviđeni niz toplotnih talasa u maju, junu i julu.

Agencija za zaštitu okoliša Velike Britanije saopćila je da je juli bio najsušniji period ikada za zemlju, dok su polovina Engleske i cijeli Wales proglasili iznenadne i teške uslove suše.

Svi poljoprivredni sektori su pogođeni ovim vremenskim događajima, prema podacima londonskog istraživačkog centra ECIU.

Očekuje se da će sezona žetve 2026. biti najgora ikada zabilježena.

Visoke vrućine smanjile su vlagu potrebnu za napuhavanje zrna i povećanje prinosa. Proizvodnja pšenice, jarog ječma i zobi mogla bi pasti za oko 2,5 miliona metričkih tona, što bi potencijalno moglo uzrokovati gubitak od 390 miliona funti (526,5 miliona dolara ili oko 455,4 miliona eura) za britanske poljoprivrednike.

Predstavnici poljoprivrednika upozoravaju da bi cijene povrća na policama trgovina mogle porasti.

Ukupni utjecaj suše i ekstremnih vrućina na evropsku ekonomiju mogao bi dostići značajnije nivoe, potencijalno smanjujući bruto domaći proizvod (BDP) EU-a za oko jedan posto, prema podacima holandske Triodos banke.

Gubitak tog kalibra bi izbrisao prethodno predviđeni ekonomski rast EU za tu godinu, što bi iznosilo gubitak od oko 180 milijardi eura (207,6 milijardi dolara).

Poljoprivreda i hrana, proizvodnja energije, transport i logistika, te produktivnost rada igrali bi ključnu ulogu u ekonomskom gubitku, dok banka očekuje da će najveći utjecaj ekstremnih vrućina proizaći posebno iz pada produktivnosti rada.

Banka procjenjuje da bi vrućina mogla dovesti do gubitka od oko 0,6 posto u ekonomiji EU kroz svoj utjecaj na produktivnost rada.

U međuvremenu, teretni transport je uveliko pogođen rekordno niskim nivoom vode na rijeci Rajni, jednom od ključnih trgovinskih i industrijskih koridora u Evropi.

Očekuje se da će nivo vode u Kaubu, kritičnoj tački na Rajni, ove sedmice pasti na jednocifrene brojke, što bi moglo značiti da komercijalni teretni transport, putnički brodovi i kruzeri možda neće moći saobraćati na određenim dijelovima rijeke, prema podacima njemačkog udruženja za unutrašnji brodarski promet BDB.

S padom vodostaja, plovila mogu prevoziti manje tereta, što zahtijeva više putovanja za prevoz iste količine robe koju bi plovila inače mogla prevesti u jednom putovanju.

Industrijski lanci snabdijevanja su pod pritiskom situacije, što povećava troškove transporta hemikalija, čelika, uglja, naftnih derivata i drugih sirovina.

U 2018. godini, rijeka Rajna je zabilježila sličan pad vodostaja, što je rezultiralo smanjenjem ekonomskog rasta Njemačke za oko 0,3 procentna poena tokom dva kvartala, prema podacima ING-a.

Još jedna regija koja pati od uticaja je sliv rijeke Dunav - rekordno niski nivoi vode u Dunavu zbog suše utiču i na riječni brodarski promet i na proizvodnju električne energije u centralnoj i istočnoj Evropi.

Vodostaj Dunava u Budimpešti pao je na deset centimetara (3,9 inča), što je ispod prethodnog minimuma od 33 centimetra (12,9 inča) zabilježenog 2018. godine.

Proizvodnja u mađarskoj nuklearnoj elektrani Paks bila je pogođena niskim vodostajem, jer je normalna proizvodnja elektrane od oko 2.000 megavata pala na samo 240 megavata.

Kako je protok Dunava pao ispod jedne trećine normalnog nivoa, jedan blok u rumunskoj nuklearnoj elektrani Cernavoda je isključen iz pogona, dok je kapacitet drugog bloka smanjen.

Najveća hidroelektrana u Srbiji istovremeno radi sa oko 20 posto svog normalnog kapaciteta.

Uticaj suše na proizvodnju električne energije dogodio se istovremeno sa rastućom potražnjom za električnom energijom zbog potreba za sistemima klimatizacije i hlađenja usred toplotnih talasa, što je podiglo cijene električne energije širom kontinenta znatno iznad normalnog nivoa.

Ekstremne vrućine i nestašice vode utiču na evropsku poljoprivredu, pri čemu razne regije bilježe ogroman pad prinosa žitarica i drugih poljoprivrednih proizvoda.

Neki izvještaji ukazuju da su gubici prinosa kod nekih usjeva dostigli šest do sedam posto, dok se očekuje da će smanjenje proizvodnje dovesti do porasta cijena hrane i smanjenja plata poljoprivrednika.

Nestašica vode u Francuskoj širi se na sve šire područje. Razne mjere praćenja i ograničenja korištenja vode uvedene su u oko 99 administrativnih regija u najvećem poljoprivrednom proizvođaču u EU, a situacija je dostigla nivo krize u oko 67 njih.

Ograničenja vode utiču na različite sektore, kao što su navodnjavanje u poljoprivredi i industrijske aktivnosti, pored upotrebe u domaćinstvima.

Ekonomski rast Francuske mogao bi se smanjiti za 1,4 procentna poena zbog ekstremnih vrućina.