Turkiye se pridružila grupi za uklanjanje ostataka hemijskog programa Assadovog režima u Siriji

Turkiye se pridružila radnoj grupi osnovanoj kako bi podržala napore u Siriji za uklanjanje ostataka hemijskog oružja koje je naslijeđeno od svrgnutog režima Bashara al-Assada, odgovarajući na poziv sirijske vlade.

Prema izvorima iz turskog Ministarstva vanjskih poslova, odluka je donesena 10. oktobra 2025. godine na Izvršnom vijeću Organizacije za zabranu hemijskog oružja (OPCW) da se podrži Sirija u ubrzanom uništavanju preostalih ostataka hemijskog oružja na licu mjesta.

Iako Konvencija o hemijskom oružju stavlja odgovornost za uništavanje takvog oružja na pojedinačne države, zbog tajnog vođenja hemijskog programa svrgnutog Assadovog režima, njegovog odbijanja da sarađuje sa OPCW-om, nepoznate sudbine dokumenata vezanih za hemijski program iz doba bivšeg režima i nedostatka kapaciteta za uništavanje, započet je proces pružanja podrške Siriji od strane međunarodne zajednice.

U skladu s tim procesom, sirijska vlada je osnovala međunarodnu radnu grupu u saradnji s OPCW-om kako bi locirala, verifikovala, osigurala i uništila ostatke hemijskog programa zemlje.

Kroz ovaj mehanizam, predviđa se da će tehnička, logistička i obučna podrška biti pružena sirijskoj vladi suočenoj s ovim izazovima i da će podrška međunarodne zajednice za ovu svrhu biti koordinisana.

Pored Turkiye i Sirije, članovi radne grupe uključuju Katar, SAD, Veliku Britaniju, Francusku, Njemačku, Kanadu i tehnički sekretarijat OPCW-a.

Od članova radne grupe se generalno očekuje da pruže potrebnu obuku i opremu kako bi se osiguralo da aktivnosti izviđanja koje sprovode sirijske ekipe na terenu budu izvedene sigurno, kao i da podrže sigurno obezbjeđivanje, skladištenje i planirano uništavanje bilo kojeg hemijskog oružja i ostataka koji se identifikuju.

Takođe se očekuje da pruže tehničku podršku za uništavanje na licu mjesta tamo gdje sigurno skladištenje nije moguće i da daju konkretne doprinose u rješavanju kapacitetnih praznina Sirije kako bi ojačali otpornost njene zdravstvene infrastrukture na hemijske rizike.

Svečana ceremonija koja je označila zvanični početak aktivnosti radne grupe održana je u New Yorku u srijedu, uz učešće zvaničnika iz zemalja članica.

​​​​​​​Turkiye je na događaju predstavljao njen stalni predstavnik pri Ujedinjenim nacijama, ambasador Ahmet Yildiz.

U saradnji sa sirijskom vladom, Turkiye je sprovela humanitarne aktivnosti deminiranja u različitim dijelovima Sirije, doprinosivši uništavanju neeksplodiranih ubojitih naprava, kao i pružanju aktivne političke, tehničke i logističke podrške u okviru radne grupe i međunarodnih napora koje vodi OPCW.

U tom kontekstu, Turkiye je 16. i 17. februara 2026. godine organizovala radionicu u Ankari u kojoj su učestvovali eksperti iz zemalja članica radne grupe i OPCW-a.

Radionica je detaljno analizirala operativne, tehničke i institucionalne kapacitetske praznine u uklanjanju ostataka hemijskog programa bivšeg Assadovog režima i pomogla u strukturiranju paketa podrške koji će biti pruženi Siriji.