Η ΕΕ στοχεύει να επιταχύνει τις απορρίψεις ασύλου με νέα πλαίσια ασφαλών χωρών
Οι νέοι νόμοι μετανάστευσης στοχεύουν στην εισαγωγή ταχύτερων και αποτελεσματικότερων διαδικασιών για τους αιτούντες που θεωρούνται απίθανο να πληρούν τις προϋποθέσεις για προστασία.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε τη Δευτέρα τη διαπραγματευτική του θέση επί δύο σημαντικών νομοθετημάτων με στόχο τη σύσφιξη του συστήματος ασύλου της Ένωσης, ανοίγοντας το δρόμο για ταχύτερη απόρριψη αιτήσεων που θεωρούνται απίθανο να δικαιούνται προστασία.
Οι αποφάσεις σηματοδοτούν ένα βασικό βήμα στην εφαρμογή του Πλαισίου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο του 2024, κυρίως μέσω μεταρρυθμίσεων στην έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» και της καθιέρωσης του πρώτου κοινοτικού καταλόγου «ασφαλών χωρών καταγωγής».
Με την αναθεωρημένη προσέγγιση του Συμβουλίου στην έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας», τα κράτη-μέλη θα αποκτήσουν ευρύτερη ευχέρεια να απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου ως απαράδεκτες χωρίς να εξετάζουν την ουσία τους.
Οι αναθεωρημένοι κανόνες προβλέπουν τρεις οδούς για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας».
Πρώτον, δεν θα απαιτείται πλέον η ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ του αιτούντος και της τρίτης χώρας.
Δεύτερον, θεωρείται επαρκείς η διέλευση από την τρίτη χώρα πριν την άφιξη στην ΕΕ.
Τρίτον, υπάρχει η δυνατότητα συμφωνίας ή ρύθμισης που διασφαλίζει ότι το αίτημα ασύλου θα εξεταστεί σε μια καθορισμένη ασφαλή τρίτη χώρα. Αυτή η επιλογή δεν θα ισχύει για ασυνόδευτους ανηλίκους.
Οι αιτούντες που αμφισβητούν αποφάσεις απαράδεκτου με βάση τους κανόνες περί ασφαλούς τρίτης χώρας θα χάνουν το αυτόματο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έφεσης, αν και εξακολουθούν να μπορούν να ζητήσουν δικαστική άδεια για να παραμείνουν.
Παράλληλα, το Συμβούλιο υποστήριξε τον πρώτο σε ευρωπαϊκό επίπεδο κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής, που αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου για αιτούντες που θεωρούνται ότι διατρέχουν χαμηλό κίνδυνο διώξεων.
Ο κατάλογος, που αποτελεί μέρος του νέου κανονισμού για τη διαδικασία ασύλου στο πλαίσιο του πακέτου για τη μετανάστευση και το άσυλο, περιλαμβάνει το Μπαγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, το Μαρόκο, το Κόσοβο, την Ινδία και την Τυνησία.
Οι αιτούντες από αυτές τις χώρες θα υπόκεινται σε επιταχυνόμενες διαδικασίες, οι οποίες ενδέχεται να διεξάγονται στα σύνορα ή σε ζώνες διέλευσης.
Η θέση του Συμβουλίου επίσης παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να αναστείλει το χαρακτηρισμό μιας χώρας, πλήρως ή μερικώς, εάν οι συνθήκες επιδεινωθούν.
Τα κράτη-μέλη επίσης μπορούν να συνεχίσουν να διατηρούν εθνικούς καταλόγους που περιλαμβάνουν χώρες που δεν καλύπτονται από την κατάταξη σε επίπεδο ΕΕ.