Ο Τζορτς Μπεζτζιάν θυμάται την απεγνωσμένη αναζήτηση για την κόρη του, Τζέσικα, μια νοσηλεύτρια στο Νοσοκομείο του Αγίου Γεωργίου, μετά τη μεγάλη έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού πριν από πέντε χρόνια.
Το νοσοκομείο βρισκόταν στην πορεία της έκρηξης και υπέστη σοβαρές ζημιές. Βρήκε την κόρη του ξαπλωμένη στο πάτωμα, ενώ οι συνάδελφοί της προσπαθούσαν να την επαναφέρουν.
Δεν κατάφεραν να τη σώσουν. Ήταν μία από τα τέσσερα μέλη του ιατρικού προσωπικού που έχασαν τη ζωή τους εκεί.
«Άρχισα να λέω στον Θεό ότι το να ζήσω 60 χρόνια είναι αρκετό. Αν πρόκειται να πάρεις κάποιον από την οικογένεια, πάρε εμένα και άφησέ την ζωντανή», είπε από το σπίτι του στο Μπσαλίμ, περίπου 10 χιλιόμετρα από το λιμάνι.
Κάθισε σε μια γωνιά όπου τοποθέτησε πορτρέτα της Τζέσικα δίπλα στο λιβάνι που άναψε για να την τιμήσει.
Η έκρηξη στις 4 Αυγούστου 2020 στο λιμάνι της Βηρυτού συγκλόνισε την πρωτεύουσα του Λιβάνου, όταν εκατοντάδες τόνοι νιτρικού αμμωνίου εξερράγησαν σε μια αποθήκη.
Η γιγαντιαία έκρηξη σκότωσε τουλάχιστον 218 ανθρώπους, σύμφωνα με καταμέτρηση του AP, τραυμάτισε πάνω από 6.000 άλλους και κατέστρεψε μεγάλες περιοχές της Βηρυτού, προκαλώντας ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Εξόργισε περαιτέρω το έθνος, που ήδη βρισκόταν σε οικονομική κατάρρευση μετά από δεκαετίες διαφθοράς και οικονομικών εγκλημάτων.
Πολλοί συγγενείς των θυμάτων είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στον δικαστή Ταρέκ Μπιτάρ, ο οποίος είχε αναλάβει να ερευνήσει την έκρηξη.
Ο δικαστής συγκλόνισε την πολιτική ελίτ της χώρας, κυνηγώντας κορυφαίους αξιωματούχους που για χρόνια εμπόδιζαν την έρευνά του.
Αλλά πέντε χρόνια μετά την έκρηξη, κανένας αξιωματούχος δεν έχει καταδικαστεί, καθώς η έρευνα έχει σταματήσει.
Η ευρεία οργή για την έκρηξη και τα χρόνια φαινομενικής αμέλειας από ένα δίκτυο πολιτικών, ασφαλείας και δικαστικών αξιωματούχων έχει μειωθεί, καθώς η οικονομία του Λιβάνου κατέρρευσε περαιτέρω και συγκρούσεις συγκλόνισαν τη χώρα.
Ο δικαστής Μπιτάρ είχε στόχο να δημοσιεύσει το κατηγορητήριο πέρυσι, αλλά αυτό καθυστέρησε από μήνες πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ που κατέστρεψαν μεγάλες περιοχές του νότιου και ανατολικού Λιβάνου, σκοτώνοντας περίπου 4.000 ανθρώπους.
«Δεν θα υπάρξει διευθέτηση στην υπόθεση του λιμανιού πριν υπάρξει λογοδοσία», δήλωσε την Κυριακή ο Υπουργός Ναουάφ Σαλάμ.
Ο Μπιτάρ ελπίζει ότι κάποιοι Ευρωπαίοι ύποπτοι μπορούν να ανακριθούν σχετικά με την αποστολή του νιτρικού αμμωνίου και το πλοίο που το μετέφερε και κατέληξε στο λιμάνι της Βηρυτού.
Τα ίχνη της έκρηξης
Το λιμάνι και οι γύρω γειτονιές της Βηρυτού που ισοπεδώθηκαν από τη φονική έκρηξη φαίνονται λειτουργικές ξανά, αλλά υπάρχουν ακόμα ίχνη.
Τα πιο ορατά είναι ό,τι έχει απομείνει από τα τεράστια σιλό σιτηρών στο λιμάνι, τα οποία άντεξαν τη δύναμη της έκρηξης αλλά κατέρρευσαν εν μέρει το 2022 μετά από μια σειρά πυρκαγιών.
Ο Υπουργός Πολιτισμού Γκασάν Σαλάμε την Κυριακή τα χαρακτήρισε ιστορικά μνημεία.
Δεν υπήρξε κεντρική προσπάθεια από την οικονομικά εξαντλημένη κυβέρνηση του Λιβάνου να ανακατασκευάσει τις γύρω γειτονιές.
Μια πρωτοβουλία από την Παγκόσμια Τράπεζα, την Ευρώπη και τα Ηνωμένα Έθνη για τη χρηματοδότηση έργων ανάκαμψης ξεκίνησε αργά, ενώ μεγαλύτερα έργα ανακατασκευής εξαρτήθηκαν από μεταρρυθμίσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.
Πολλές οικογένειες και ιδιοκτήτες επιχειρήσεων επισκεύασαν τις ζημιές από την τσέπη τους ή απευθύνθηκαν σε φιλανθρωπικές οργανώσεις και τοπικές πρωτοβουλίες.
Μια έρευνα του 2022 από το Εργαστήριο Αστικών Ερευνών της Βυρητού (AUB), ένα ερευνητικό κέντρο στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού, διαπίστωσε ότι το 60% έως 80% των διαμερισμάτων και επιχειρήσεων που υπέστησαν ζημιές από την έκρηξη είχαν επισκευαστεί.
«Αυτή ήταν μια ανακατασκευή που κυρίως καθοδηγήθηκε από μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και χρηματοδοτήθηκε από πηγές της διασποράς», δήλωσε η Μόνα Χαρμπ, καθηγήτρια αστικών σπουδών και πολιτικής στο AUB και συνιδρυτής του ερευνητικού κέντρου.
Αλλά ανεξάρτητα από το πόσο έχει ανακατασκευαστεί η πόλη και με ποια μέσα, η 4η Αυγούστου θα είναι πάντα μια «σκοτεινή μέρα θλίψης», λέει ο Μπεζτζιάν.
«Θα κάνουμε σε αυτούς ό,τι θα έκανε κάθε μητέρα και πατέρας αν κάποιος σκότωνε το παιδί τους, και αν ήξεραν ποιος το σκότωσε», είπε.
