Ο Πρόεδρος της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας, Νουμάν Κουρτουλμούς, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψής του στη Στοκχόλμη, πρωτεύουσα της Σουηδίας, συμμετείχε σε συνάντηση στρογγυλής τραπέζης στο Σουηδικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, όπου συναντήθηκε με ακαδημαϊκούς, εκπροσώπους δεξαμενών σκέψης και διπλωμάτες.
Στην ομιλία του εκεί, ο Κουρτουλμούς εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα που διοργανώθηκε από το Σουηδικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων, προκειμένου να προβεί σε αξιολογήσεις σχετικά με τη θέση της Τουρκίας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο, το μέλλον της Ευρώπης, τον προσανατολισμό του ΝΑΤΟ, την ανανέωση του διεθνούς συστήματος, την αναζήτηση ειρήνης και δικαιοσύνης, καθώς και τον ρόλο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στον χειρισμό αυτών των ζητημάτων.
Επισημαίνοντας τις ιστορικές σχέσεις μεταξύ Σουηδίας και Τουρκίας, ο Κουρτουλμούς υπογράμμισε ότι οι σχέσεις απέκτησαν πιο στρατηγικό χαρακτήρα με την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ το 2024.
Σημειώνοντας ότι γινόμαστε μάρτυρες μιας από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας, ο Κουρτουλμούς δήλωσε ότι όσα συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο δεν αποτελούν απλώς μια προσωρινή αναταραχή ή μια σειρά τοπικών κρίσεων.
Ο Κουρτουλμούς ανέφερε ότι σε αυτή την περίοδο όπου οι συγκρούσεις, οι εντάσεις και οι πόλεμοι εξαπλώνονται, παραβιάζονται κατάφωρα τα κυριαρχικά δικαιώματα των εθνών και γινόμαστε μάρτυρες εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και μιας γενοκτονίας κατά του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα. Παράλληλα, δήλωσε ότι βιώνουμε έναν ριζικό μετασχηματισμό, σημειώνοντας ότι η μετανάστευση, η κλιματική κρίση και οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις αναδιαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τις κοινωνίες και τον κόσμο.
Δηλώνοντας ότι το μονοπολικό ή διπολικό παγκόσμιο σύστημα έχει τελειώσει και ότι ένας πολυπολικός κόσμος έχει ήδη αναδυθεί, ο Κουρτουλμούς ανέφερε ότι η δομή, οι κανόνες και οι θεσμοί αυτής της νέας εποχής παραμένουν ακόμη αβέβαιοι.
Αναφερόμενος στον πόλεμο που διεξάγει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας για περισσότερα από 4 χρόνια, καθώς και στον πόλεμο που ξεκίνησαν το Ισραήλ και η Αμερική κατά του Ιράν —με την απάντηση του Ιράν να εξαπλώνει τη σύγκρουση στην περιοχή του Κόλπου και τη Μέση Ανατολή— ο Κουρτουλμούς χαρακτήρισε αυτά τα γεγονότα ως παραδείγματα αυτής της αβέβαιης περιόδου. Συμπλήρωσε: «Ο πόλεμος που επιβλήθηκε στο Ιράν αναδεικνύει τα όρια της ασφάλειας και της σταθερότητας στον Κόλπο και στην ευρύτερη γεωγραφία της Μέσης Ανατολής, εφόσον δεν υπάρχει μια αξιόπιστη περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Κινούμαστε προς μια σύνθετη μορφή πολυπολικότητας, όπου τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων διασταυρώνονται όλο και περισσότερο με τα συμφέροντα των περιφερειακών δρώντων. Σε ένα τέτοιο σύστημα, καμία δύναμη δεν μπορεί να επιβάλει εύκολα τη θέλησή της. Αυτή η κατάσταση καθιστά την αναζήτηση συναίνεσης και τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων πιο σημαντική από ποτέ».
Λέγοντας ότι η βασισμένη σε κανόνες διεθνής τάξη έχει υποστεί σοβαρή διάβρωση τόσο ως προς τη νομιμότητα όσο και ως προς τη λειτουργικότητά της, ο Κουρτουλμούς δήλωσε: «Οι θεσμοί εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά η επιρροή τους περιορίζεται όλο και περισσότερο. Η ικανότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών να προλαμβάνει κρίσεις και να τερματίζει πολέμους έχει ουσιαστικά καταστεί ανενεργή λόγω του δικαιώματος βέτο των μόνιμων μελών του».
Υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, ο πόλεμος που επιβλήθηκε στο Ιράν, η γενοκτονία στη Γάζα και το καθεστώς «απαρτχάιντ» που εφαρμόζεται κατά του παλαιστινιακού λαού στη Δυτική Όχθη αποτελούν ξεκάθαρες αντανακλάσεις αυτής της αποσύνθεσης, και ότι η Παλαιστίνη αποτελεί μια δοκιμασία συνείδησης για την ανθρωπότητα, ο Κουρτουλμούς συνέχισε:
«Όταν η Γάζα ισοπεδώνεται και αυτό χαρακτηρίζεται ως "επιχείρηση", όταν η ρητορική του "αγώνα κατά της τρομοκρατίας" χρησιμοποιείται για τη διάπραξη γενοκτονίας, όταν η παρεμπόδιση των ανθρωπιστικών νηοπομπών παρουσιάζεται ως "μέτρο ασφαλείας" και η κατοχή θεωρείται ως "τετελεσμένο γεγονός", γινόμαστε μάρτυρες μιας νέας διάβρωσης στη συνείδηση και την κοινή γλώσσα της ανθρωπότητας. Όταν οι θεσμοί αποδυναμώνονται, οι κανόνες παραβιάζονται και οι έννοιες διαστρεβλώνονται, το δίκαιο αρχίζει να καταρρέει».
«Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την πλούσια κληρονομιά και τη γεωπολιτική μας εμβέλεια για να στηρίξουμε την ειρήνη στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν»
Ο Πρόεδρος της Βουλής Κουρτουλμούς επέστησε την προσοχή στο γεγονός ότι, καθώς οι παγκόσμιες κρίσεις γίνονται όλο και πιο αλληλένδετες, η ικανότητα συλλογικής δράσης εξασθενεί, δηλώνοντας: «Οι κρίσεις και οι προκλήσεις συνδέονται βαθιά μεταξύ τους και απαιτούν συντονισμένες παγκόσμιες απαντήσεις. Ωστόσο, αντί για συνεργασία, βλέπουμε συχνά κατακερματισμό, ανταγωνισμό και έλλειψη εμπιστοσύνης».
Τονίζοντας ότι ο βασικός στόχος πρέπει να είναι η από κοινού οικοδόμηση ενός νέου και δίκαιου παγκόσμιου συστήματος, ο Κουρτουλμούς είπε: «Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής αρχιτεκτονικής. Η φράση του Αξιότιμου Προέδρου μας "Ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από τους πέντε" αντικατοπτρίζει αυτή τη βασική ανάγκη αλλαγής. Ως εκ τούτου, αυτό που χρειάζεται σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι μια ανανεωμένη δέσμευση στην αντίληψη του διαλόγου, της διαπραγμάτευσης και της μεσολάβησης για την ειρήνη».
Αναφέροντας ότι ως ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να αυξήσουμε τη συνεργασία και την αλληλεγγύη σε κοινά ζητήματα, ο Κουρτουλμούς σημείωσε τα εξής:
«Ένα από τα ζητήματά μας είναι η ασφάλεια και η άμυνα της ευρωπαϊκής ηπείρου. Στην Τουρκία θα πραγματοποιηθούν δύο Σύνοδοι Κορυφής του ΝΑΤΟ. Η πρώτη, η Κοινοβουλευτική Σύνοδος του ΝΑΤΟ, θα διεξαχθεί στις 28-29 Ιουνίου στην Ιστάνμπουλ, και η δεύτερη, η Σύνοδος Κορυφής των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ, θα γίνει στις 7-8 Ιουλίου στην Άνκαρα. Αυτές οι σύνοδοι θα αποτελέσουν ιστορικές ευκαιρίες για την επαναβεβαίωση της πολιτικής ενότητας και των στρατηγικών στόχων της Συμμαχίας. Θα αποτελέσουν επίσης αφορμή για να τονιστεί η σημασία των στρατηγικών διατλαντικών δεσμών.
Το ΝΑΤΟ αποτελεί την εγγύηση της συλλογικής ασφάλειας στην ευρωατλαντική περιοχή. Πρέπει να εργαστούμε για την ενίσχυση αυτής της εγγύησης. Παράλληλα, κατά την άποψή μου, το ΝΑΤΟ, εκτός από το να είναι ένας αμυντικός οργανισμός με ισχυρές στρατιωτικές ικανότητες αποτροπής, πρέπει να αναπτύξει ένα πολιτικό όραμα που στοχεύει στην εγκαθίδρυση και την εδραίωση της ειρήνης. Η πραγματική επιτυχία του ΝΑΤΟ δεν θα έγκειται μόνο στην προστασία της ασφάλειας των μελών του, αλλά και στη διασφάλιση της προώθησης και ενθάρρυνσης δίκαιων και διαρκών πολιτικών λύσεων στις γειτονικές περιοχές. Από αυτή την άποψη, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ, η οποία αντιπροσωπεύει τη δημοκρατική νομιμότητα του ΝΑΤΟ, μπορεί και πρέπει να διαδραματίσει ισχυρό ρόλο στη σύνδεση της αμυντικής πολιτικής με τον ευρύτερο στόχο της εδραίωσης της ειρήνης. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΝΑΤΟ, φέρνοντας κοντά εκλεγμένους εκπροσώπους από τις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και τις γειτονικές περιοχές, μπορεί να ενθαρρύνει τον διάλογο, να αναπτύξει την αμοιβαία κατανόηση και να συμβάλει στην πολιτική δέσμευση που υποστηρίζει την ειρήνη».
Δηλώνοντας ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα, ο Κουρτουλμούς είπε: «Πρέπει να τηρούνται αρχές όπως ο διάλογος, η συμπληρωματικότητα, η περιεκτικότητα και η αλληλεγγύη. Η διασφάλιση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ευρώπη πρέπει να είναι κοινός στόχος και ευθύνη όλων των Ευρωπαίων. Οι διακρίσεις, πάνω από όλα, δεν είναι προς το συμφέρον εκείνων που τις προωθούν. Η ιστορία, η γεωγραφία και η γεωπολιτική δείχνουν ξεκάθαρα ότι η Τουρκία βρίσκεται στην Ευρώπη. Η μη αποδοχή αυτής της πραγματικότητας σημαίνει έλλειψη στρατηγικού οράματος και αποκοπή από την πραγματικότητα. Διατηρούμε επίσης ισχυρούς δεσμούς με την Ασία, τη Μέση Ανατολή, ακόμη και την Αφρική. Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την πλούσια κληρονομιά και τη γεωπολιτική μας εμβέλεια για να στηρίξουμε την ειρήνη στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν».
