Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία η αμυντική συμμαχία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άνκαρα έχει κρίσιμη σημασία και ότι η ενότητα μεταξύ των συμμάχων είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ.
Σε αποκλειστική συνέντευξή της προς το Πρακτορείο Ειδήσεων Ανατολού (AA), τη Δευτέρα, πριν από την επίσκεψή της στην Τουρκία στις 29 και 30 Ιουνίου, η Κάλας δήλωσε:
«Βεβαίως, πριν από κάθε σύνοδο κορυφής λέγεται ότι πρόκειται για μια ιστορική συνάντηση. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι, όπως επισημάνατε κι εσείς, σε μια περίοδο όπου οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται υπό έντονη πίεση, η επίδειξη ενότητας και συνοχής είναι εξαιρετικά σημαντική, όχι μόνο για τη Συμμαχία αλλά και για τους αντιπάλους μας.»
Η Κάλας ανέφερε ότι, λόγω του κεντρικού ρόλου της Τουρκίας σε μια σειρά γεωπολιτικών ζητημάτων, κατά την επίσκεψή της θα τη συνοδεύσουν επίσης οι Ευρωπαίοι Επίτροποι αρμόδιοι για τη Διεύρυνση και τη Μετανάστευση. Πρόσθεσε ότι τα βασικά θέματα στην ατζέντα του ΝΑΤΟ περιλαμβάνουν την αύξηση της αμυντικής παραγωγής, την ενίσχυση των δυνατοτήτων αποτροπής και τη συζήτηση για «το τι περισσότερο μπορεί να γίνει για την Ουκρανία».
Απόρριψη της ιδέας για κοινό ευρωπαϊκό στρατό
Απορρίπτοντας τις προτάσεις για τη δημιουργία ενός ξεχωριστού ευρωπαϊκού στρατού, η Κάλας υπενθύμισε ότι τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτουν ήδη εθνικούς στρατούς, οι οποίοι αποτελούν μέρος της ευρύτερης αμυντικής δομής του ΝΑΤΟ.
Η Κάλας δήλωσε:
«Είναι αδύνατο κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ να δημιουργήσει έναν ακόμη στρατό, ο οποίος στη συνέχεια θα υπαγόταν σε ευρωπαϊκή διοίκηση. Οι απειλές είναι περιφερειακές και, επομένως, η απάντηση πρέπει επίσης να είναι περιφερειακή.»
Παράλληλα, κάλεσε σε αύξηση των αμυντικών επενδύσεων και σε στενότερο συντονισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Η Κάλας ανέφερε ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ βρίσκονται σε στενή συνεργασία, προκειμένου να αποφεύγονται επικαλύψεις στις δραστηριότητές τους, και ότι η προτεραιότητά τους είναι η ενίσχυση του «ευρωπαϊκού πυλώνα» της Συμμαχίας. Σύμφωνα με την ίδια, επειδή ορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες είναι υπερβολικά δαπανηρές για να αποκτηθούν από ένα μόνο κράτος, τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται να προχωρούν σε κοινά προγράμματα προμηθειών.
Αναφερόμενη στον πόλεμο στην Ουκρανία, η Κάλας επισήμανε ότι έχουν εξαχθεί σημαντικά διδάγματα, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας απέναντι στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και των νέων στρατιωτικών τεχνολογιών, λέγοντας:
«Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να μάθουμε από την Ουκρανία, ιδιαίτερα όσον αφορά τις νέες δυνατότητες, όπως η άμυνα απέναντι στα drones.»
«Η Τουρκία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην οικοδόμηση της ειρήνης»
Χαρακτηρίζοντας την Τουρκία ως «τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ», η Κάλας υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει «μια ιδιαίτερα ισχυρή αμυντική βιομηχανία». Πρόσθεσε ότι η Τουρκία διαδραματίζει «έναν εξαιρετικά σημαντικό και πρωταγωνιστικό ρόλο» τόσο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια όσο και για τη σταθερότητα της περιοχής. Αναφερόμενη στις εξελίξεις στον Καύκασο και στο γενικότερο περιβάλλον ασφαλείας, δήλωσε:
«Είναι απαραίτητο να έχουμε αυτές τις συζητήσεις με την Τουρκία.»
Η Κάλας σημείωσε επίσης ότι το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό ζήτημα στις σχέσεις μεταξύ Άνκαρα και Βρυξελλών. Εξέφρασε τη στήριξή της στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για την προώθηση του διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών και δήλωσε:
«Πιστεύω ότι η εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης θα συμβάλει στην επίλυση πολλών αδιεξόδων.»
Αναφερόμενη στη συνεργασία στους τομείς της μετανάστευσης, της περιφερειακής σταθερότητας και της ασφάλειας, η Κάλας χαρακτήρισε την Τουρκία «στρατηγικής σημασίας εταίρο». Υπογράμμισε επίσης ότι η χώρα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη Μέση Ανατολή και στον Καύκασο, καθώς και σε ζητήματα περιφερειακής συνδεσιμότητας και ευρύτερων περιφερειακών εξελίξεων.
«Όταν εξετάζουμε όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, βλέπουμε ότι η Τουρκία έχει και εκεί σημαντικό ρόλο», είπε, προσθέτοντας ότι σκοπός της επίσκεψής της είναι να διερευνηθεί «τι μπορούμε να κάνουμε μαζί».
«Οι παράνομοι Ισραηλινοί έποικοι δυσχεραίνουν τη λύση των δύο κρατών»
Αναφερόμενη στη Μέση Ανατολή, η Κάλας τόνισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να στηρίζει τόσο τον παλαιστινιακό λαό όσο και τη λύση των δύο κρατών. Δήλωσε:
«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι οι βίαιοι έποικοι και οι παράνομοι οικισμοί καθιστούν ουσιαστικά αδύνατη τη λύση των δύο κρατών.»
Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει σταθερά αυτά τα ζητήματα στην ισραηλινή κυβέρνηση και ότι, παρά τις διαφωνίες, εξακολουθεί να θεωρεί τον διάλογο απαραίτητο.
Ερωτηθείσα για δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ, δεν προτίθεται να έχει επαφές μαζί της, η Κάλας υπογράμμισε ότι ο διάλογος είναι αναγκαίος σε κάθε περίπτωση.
«Ξέρετε, πρόκειται για ένα δύσκολο ζήτημα. Όμως, αν δεν μπορεί κανείς να δεχθεί την κριτική, δεν πιστεύω ότι αυτή είναι η σωστή αντίδραση», είπε, προσθέτοντας ότι ο καλύτερος τρόπος για να εκφράζονται οι ανησυχίες και «να ακούγεται η φωνή μας» είναι μέσω του διαλόγου.
Η Κάλας κατέληξε λέγοντας ότι το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο περίπλοκο, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη στενή συνεργασία μεταξύ των συμμάχων και ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σημασία της συνεργασίας με χώρες όπως η Τουρκία. Τόνισε ότι η σταθερότητα στην περιοχή αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο συνεχής διάλογος μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας είναι απαραίτητος. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ενέργειες του Ισραήλ και η επέκταση των οικισμών καθιστούν ολοένα δυσκολότερη την επίτευξη λύσης δύο κρατών, ενώ επανέλαβε τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας στους τομείς της περιφερειακής ασφάλειας, της μετανάστευσης και της αμυντικής συνεργασίας.
