Πρόεδρος Επικοινωνίας: Οι πόλεμοι διεξάγονται πια μέσω αφηγήσεων και του ψηφιακού κόσμου

Ο Επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Τουρκίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, σε δήλωσή του το Σάββατο, ανέφερε ότι οι πόλεμοι δεν περιορίζονται πλέον μόνο στα φυσικά πεδία μάχης, αλλά διεξάγονται μέσω αφηγήσεων, ψηφιακών πλατφορμών και διαχείρισης της αντίληψης.

Μιλώντας στην έναρξη του 17ου Φόρουμ του Al Jazeera που διοργανώθηκε στην Ντόχα του Κατάρ, ο Ντουράν τόνισε ότι το κεντρικό θέμα της εκδήλωσης, «Το Παλαιστινιακό Ζήτημα και η Περιφερειακή Ισορροπία Δυνάμεων στο Πλαίσιο της Ανάδυσης ενός Πολυπολικού Κόσμου», αποτελεί ένα πλαίσιο που καλεί τους συμμετέχοντες όχι μόνο να αντιμετωπίσουν την καταστροφική πραγματικότητα του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, αλλά και να αναμετρηθούν με τον βαθύτερο μετασχηματισμό του διεθνούς συστήματος.

Ο Ντουράν δήλωσε: «Εδώ και πάνω από 20 χρόνια μας λένε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε διαδικασία μετάβασης, ότι κινούμαστε από τη μια παγκόσμια τάξη στην άλλη. Σήμερα, αυτή η αφήγηση δεν είναι πλέον επαρκής. Ο κόσμος δεν βρίσκεται απλώς σε διαδικασία μετάβασης, έχει ήδη ολοκληρώσει τη μετάβαση».

Ο Ντουράν εξέφρασε την άποψη ότι οι υποθέσεις που κάποτε διαμόρφωναν το μεταπολεμικό διεθνές σύστημα έχουν διαλυθεί, οι κανόνες που καθόριζαν τα όρια της αποδεκτής συμπεριφοράς έχουν αποδυναμωθεί, οι πανδημίες αποκάλυψαν την ευθραυστότητα της παγκόσμιας διακυβέρνησης και η γενοκτονία επέστρεψε στο κέντρο της διεθνούς πολιτικής όχι ως εξαίρεση, αλλά ως μια ανεκτή πραγματικότητα.

Επισημαίνοντας ότι οι διεθνείς θεσμοί, που σχεδιάστηκαν για την πρόληψη αυτών των τραγωδιών, έχουν αποτύχει επανειλημμένα και δομικά ενώπιον της κοινής γνώμης, ο Μπουρχανετίν Ντουράν είπε ότι το διεθνές σύστημα χαρακτηρίζεται πλέον από κατακερματισμό, ανταγωνισμό και θεσμική κόπωση. Ο Ντουράν πρόσθεσε: «Ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων κυριαρχεί όλο και περισσότερο στην παγκόσμια ατζέντα και σε αυτό το περιβάλλον, η αβεβαιότητα έχει γίνει πλέον δομική πραγματικότητα».

Η θεμελιώδης αρχή της τάξης: η δικαιοσύνη

Σημειώνοντας ότι αυτό που διακρίνει θεμελιωδώς αυτή την εποχή είναι ότι «ο πόλεμος πληροφοριών έχει ενσωματωθεί πλήρως στη λογική της σύγκρουσης», ο Επικεφαλής Επικοινωνίας Ντουράν ανέφερε: «Οι πόλεμοι δεν περιορίζονται πλέον στα φυσικά πεδία μάχης, αλλά διεξάγονται μέσω αφηγήσεων, ψηφιακών πλατφορμών και διαχείρισης της αντίληψης».

Ο Επικεφαλής Επικοινωνίας Ντουράν δήλωσε ότι οι εταιρείες τεχνολογίας, οι ιδιοκτήτες πλατφορμών και οι σχεδιαστές αλγορίθμων έχουν αναδυθεί ως ισχυροί μη κρατικοί δρώντες που μπορούν να διαμορφώσουν πολιτικά αποτελέσματα χωρίς δημοκρατική λογοδοσία, και συνέχισε ως εξής:

«Ο αλγοριθμικός έλεγχος έφερε μια νέα μορφή κυριαρχίας. Καθορίζει τι είναι ορατό, τι είναι αξιόπιστο και τι θα εξαφανιστεί. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αντιμετωπίσουμε ένα θεμελιώδες ερώτημα: Όταν η ιεραρχία καταρρέει, οι θεσμοί αποδυναμώνονται και η ισχύς κατακερματίζεται, ποια αρχή μπορεί να εξασφαλίσει την τάξη; Η απάντηση είναι η δικαιοσύνη. Όχι απλώς ως ηθική προσδοκία, αλλά ως ρυθμιστική αρχή της πολιτικής τάξης. Η δικαιοσύνη παράγει νομιμοποίηση. Όπου υπάρχει δικαιοσύνη, η τάξη εσωτερικεύεται αντί να επιβάλλεται».

Ο Επικεφαλής Επικοινωνίας τόνισε ότι η δικαιοσύνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την αλήθεια και ότι η αλήθεια δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς τις συνθήκες που την προστατεύουν.

Κέντρο βάρους

Ο Ντουράν ανέφερε ότι η περιοχή διαθέτει μια πολιτισμική κληρονομιά που συνδέει την αλήθεια και τη δικαιοσύνη, προσθέτοντας: «Από τον Αλ-Φαράμπι μέχρι τον Ιμπν Χαλντούν, η πνευματική μας παράδοση μας διδάσκει ότι οι πολιτισμοί επιβιώνουν όχι με την κυριαρχία, αλλά με τη νομιμοποίηση, την ενότητα και τον ηθικό σκοπό».

Εφιστώντας την προσοχή στο γεγονός ότι η Μέση Ανατολή βιώνει σήμερα πολλαπλές κρίσεις, ο Ντουράν σημείωσε ότι το κέντρο βάρους αλλάζει και ότι η επιρροή δεν μετριέται πλέον μόνο με στρατιωτικούς όρους, αλλά «ορίζεται από την οικονομική ικανότητα, τα διπλωματικά δίκτυα, τη δύναμη ανασυγκρότησης και την ικανότητα συγκρότησης συνασπισμών».

Ο Επικεφαλής Επικοινωνίας Ντουράν ανέφερε ότι τα όρια μεταξύ των πεδίων ασφάλειας και ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν καταρρεύσει και ότι οι ανθρωπιστικές κρίσεις δεν συνοδεύουν πλέον απλώς τους πολέμους, αλλά διαμορφώνουν τα στρατηγικά αποτελέσματα.

Από την άλλη πλευρά, ο Ντουράν δήλωσε ότι παρόλο που οι περιφερειακοί δρώντες διαθέτουν πλέον πρωτοφανή διπλωματική και οικονομική ικανότητα, ο συντονισμός παραμένει η βασική πρόκληση: «Χωρίς συλλογική δράση, η ατομική ισχύς δεν μπορεί να δημιουργήσει μόνιμη σταθερότητα».

Δηλώνοντας ότι οι πόλεμοι δεν τελειώνουν μόνο με εκεχειρίες, αλλά με ρυθμίσεις διακυβέρνησης, πλαίσια ανασυγκρότησης και πολιτικές οδούς, ο Ντουράν είπε: «Το όραμα της Τουρκίας βασίζεται στην αρχή της περιφερειακής ιδιοκτησίας. Πρόκειται για ένα στρατηγικό πλαίσιο που δίνει προτεραιότητα στους τοπικούς δρώντες, καθιστά λειτουργική την περιφερειακή διπλωματία και ενισχύει τη συλλογική ικανότητα. Τα περιφερειακά προβλήματα απαιτούν περιφερειακές λύσεις».

Ο Επικεφαλής Επικοινωνίας Ντουράν δήλωσε: «Εάν οι περιφερειακοί δρώντες δεν μπορούν να διαχειριστούν τις δικές τους συγκρούσεις, παύουν να είναι τοπικοί και μετατρέπονται σε καύσιμο για την παγκόσμια αναρχία», υπογραμμίζοντας ότι υπό αυτή την έννοια, η περιοχή δεν επηρεάζεται απλώς από την κρίση του διεθνούς συστήματος, αλλά βρίσκεται σε θέση να αμβλύνει ή να εμβαθύνει αυτή την κρίση.

Επισημαίνοντας ότι οι κρίσεις στην περιοχή έχουν οδηγήσει σε ένα «άνευ προηγουμένου κύμα ανασφάλειας», ο Ντουράν είπε: «Αυτή η ανασφάλεια περιλαμβάνει στρατιωτικές συγκρούσεις, ανθρωπιστικές καταστροφές, οικονομική πίεση, πολέμους πληροφοριών και πολιτική πόλωση. Στη Γάζα, αυτό το κύμα ανασφάλειας φαίνεται στην πιο εντυπωσιακή του μορφή: Μαζική καταστροφή, βαθύ τραύμα, γενοκτονία και ανθρωπιστική κατάρρευση».

Κάλεσε τους περιφερειακούς δρώντες και τους δρώντες του Κόλπου να ενωθούν γύρω από τρεις προτεραιότητες: τον τερματισμό του πολέμου, την πρόληψη κάθε είδους εκτοπισμού και τη σύνδεση της ανοικοδόμησης με την πολιτική βιωσιμότητα, τη μόνιμη σταθερότητα και την προστασία.

Τα βήματα της Τουρκίας για την παγκόσμια ειρήνη και την περιφερειακή ασφάλεια

Ο Ντουράν τόνισε ότι η Τουρκία έχει κάνει συγκεκριμένα βήματα για να συμβάλει στην παγκόσμια ειρήνη και κάλεσε τις χώρες της περιοχής να μοιραστούν αυτή την ευθύνη, υπογραμμίζοντας ότι «η σταθερότητα μπορεί να επιτευχθεί μόνο με συμπεριληπτική συνεργασία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και συλλογική σοφία».

Αναφέροντας παραδείγματα όπως η διαδικασία εξομάλυνσης μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, ο Διάδρομος Σιτηρών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και ο διευκολυντικός ρόλος της Τουρκίας στην κρίση του Ιράν, ο Ντουράν κάλεσε για μια νέα αρχιτεκτονική περιφερειακής ασφάλειας, η οποία θα πρέπει ταυτόχρονα να οικοδομήσει κοινή ικανότητα ενάντια στις εξωτερικές απειλές.

Ο Μπουρχανετίν Ντουράν δήλωσε: «Συμβάλλουμε στη δημιουργία διαφόρων μηχανισμών συνεργασίας ενάντια στο νέο κύμα κινδύνου και ανασφάλειας που αναδύεται στην περιοχή μας. Με όλες αυτές τις προσπάθειες, στοχεύουμε στη δημιουργία του δικού μας οικοσυστήματος γνώσης και διπλωματίας. Θέλουμε αυτό το οικοσύστημα να αντικατοπτρίζει τις πραγματικότητες της περιοχής μας, να ενθαρρύνει τη συλλογική σοφία και να συμβάλει στην ανάδυση μιας πιο ισορροπημένης παγκόσμιας τάξης».

Ο Επικεφαλής Επικοινωνίας Ντουράν είπε: «Η αφήγηση είναι δύναμη. Αυτός που ορίζει το νόημα, διαμορφώνει την τάξη. Η περιοχή μας πρέπει να ξαναγράψει τη δικής της ιστορία, όχι για να μυθοποιήσει τον εαυτό της, αλλά για να εκφράσει την πολιτισμική της αποστολή με σαφήνεια και αυτοπεποίθηση σε μια στιγμή παγκόσμιας ρήξης».

Αναφερόμενος στην έκκληση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για έναν «πιο δίκαιο κόσμο», ο Ντουράν είπε: «Αυτό δεν είναι απλώς μια δήλωση ελπίδας. Είναι ένας στρατηγικός ορίζοντας, μια πεποίθηση ότι η δικαιοσύνη πρέπει να οικοδομηθεί συνειδητά».

Ο Ντουράν πρόσθεσε επίσης: «Αυτό απαιτεί το θάρρος να φανταστούμε μια νέα παγκόσμια τάξη βασισμένη στη διασυνοριακή συνεργασία, την αντίσταση στην αλγοριθμική κυριαρχία, την υπεράσπιση της αλήθειας, την αποκατάσταση της δικαιοσύνης, την αξιοπρέπεια και τη νομιμοποίηση».

Ο Ντουράν ολοκλήρωσε την ομιλία του με τα εξής λόγια: «Έτσι η αλήθεια μετατρέπεται σε δικαιοσύνη. Έτσι η δικαιοσύνη μετατρέπεται σε τάξη. Και έτσι, μια περιοχή για την οποία κάποτε μιλούσαν άλλοι, γίνεται μια περιοχή που μιλάει για τον εαυτό της».