Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν μια «υπό όρους προθυμία» να μειώσουν την απαίτησή τους για αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν από 20 χρόνια σε 10 χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα δώσει ισχυρές εγγυήσεις ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, δήλωσαν την Τρίτη δύο πακιστανικές κυβερνητικές πηγές.

Η πρόταση έρχεται καθώς το Πακιστάν εντείνει την παρασκηνιακή διπλωματία για να διαμεσολαβήσει σε έναν δεύτερο γύρο καθοριστικών συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης με στόχο να τερματιστούν εβδομάδες συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με ανώτερη πακιστανική κυβερνητική πηγή που είναι εξοικειωμένη με τις διαπραγματεύσεις, ο κύριος στόχος της Ουάσινγκτον παραμένει η μακροπρόθεσμη αναστολή των δραστηριοτήτων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν σε αντάλλαγμα για άρση κυρώσεων και τον ξεπάγωμα των ιρανικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.

«Προτεραιότητα της Ουάσινγκτον εξακολουθεί να είναι η αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν για τουλάχιστον 20 χρόνια», είπε η πηγή, μιλώντας υπό το καθεστώς ανωνυμίας.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, φέρεται να έχει προτείνει μια πενταετή αναστολή.

«Αλλά η Ουάσινγκτον έχει δείξει την υπό όρους προθυμία της να μειώσει το χρονικό διάστημα της αναστολής από 20 χρόνια σε 10 χρόνια εάν η Τεχεράνη δώσει ορισμένες ισχυρές εγγυήσεις σχετικά με τις ανησυχίες για πυρηνικά όπλα», πρόσθεσε η πηγή.

Το Ιράν δεν έχει ακόμη απαντήσει επίσημα στην τελευταία πρόταση των ΗΠΑ.

Το Πακιστάν στο επίκεντρο της μεσολάβησης

Η διπλωματική ώθηση ακολουθεί την τριήμερη επίσκεψη στην Τεχεράνη της προηγούμενης εβδομάδας του αρχηγού του πακιστανικού στρατού, στρατηγού Ασίμ Μουνίρ, όπου συναντήθηκε με πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες καθώς το Ισλαμαμπάντ εμβάθυνε τον ρόλο του ως διαμεσολαβητής.

Ο Μουνίρ, που σύμφωνα με αναφορές έχει μιλήσει αρκετές φορές με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, εμπλέκεται άμεσα στις προσπάθειες να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών στο πυρηνικό ζήτημα — το μεγαλύτερο εμπόδιο σε μια διαπραγματευτική συμφωνία.

Πακιστανικές πηγές αναφέρουν ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη συνεχίζουν να ανταλλάσσουν προτάσεις και μηνύματα μέσω του Ισλαμαμπάντ σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί αυτό που ένας αξιωματούχος περιέγραψε ως «μέγιστη κατανόηση» πριν επανεκκινήσουν οι επίσημες συνομιλίες.

Ο επόμενος γύρος των διαπραγματεύσεων αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο Ισλαμαμπάντ.

Εμπλουτισμένο ουράνιο, διαφωνίες για την επιτήρηση

Μεταξύ άλλων προτάσεων των ΗΠΑ είναι η μεταφορά των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν για 10 χρόνια, προτιμητέα στις ΗΠΑ ή σε μια τρίτη χώρα.

Το Ιράν έχει δημόσια απορρίψει αυτή την ιδέα, επιμένοντας ότι δεν θα παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του στο εξωτερικό.

Η Ρωσία είχε νωρίτερα προτείνει να αναλάβει τη φύλαξη του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν ως μέρος μιας διπλωματικής λύσης, αλλά η Ουάσινγκτον φέρεται να απέρριψε την προσφορά.

Πιστεύεται ότι το Ιράν διαθέτει περισσότερα από 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου και έχει προτείνει ότι θα μπορούσε να αναστείλει ορισμένες πυρηνικές δραστηριότητες για έως και πέντε χρόνια, σύμφωνα με αναφορές.

Πακιστανικές πηγές ανέφεραν επίσης ότι η Τεχεράνη έχει συμφωνήσει κατ’ αρχήν στην πρόταση του Ισλαμαμπάντ για επιτήρηση του πυρηνικού της προγράμματος από τρίτο μέρος, από τέσσερις χώρες που θα συνεργάζονται με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Η Ουάσινγκτον, ωστόσο, μέχρι στιγμής έχει δείξει μικρό ενδιαφέρον για αυτόν τον μηχανισμό.

Ένταση στο Στενό του Ορμούζ

Η διπλωματία εξελίσσεται στο πλαίσιο συνεχιζόμενης στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης.

Η Τεχεράνη δήλωσε ότι δεν θα συμμετάσχει σε νέες συνομιλίες εκτός εάν οι ΗΠΑ τερματίσουν αυτό που χαρακτηρίζει «παράνομο» αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Η Ουάσινγκτον, από την άλλη πλευρά, απαιτεί το πλήρες άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μιας κρίσιμης παγκόσμιας διαδρομής πετρελαίου που παραμένει σχεδόν κλειστή από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Το Ιράν άνοιξε προσωρινά το στενό την Παρασκευή πριν το κλείσει ξανά μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ.

Την Κυριακή, αμερικανικές δυνάμεις προσήγαγαν ένα ιρανικό φορτηγό πλοίο αφού άνοιξαν πυρ και επιβιβάστηκαν σε αυτό, κλιμακώνοντας περαιτέρω τις εντάσεις.

Παρά την έντονη αντιπαράθεση, πακιστανικοί αξιωματούχοι λένε ότι και οι δύο πλευρές κατανοούν πως μια συνεχιζόμενη σύγκρουση θα επιδεινώσει περαιτέρω την κρίση.

«Και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι ο πόλεμος θα περιπλέξει περαιτέρω αυτό το ήδη σύνθετο ζήτημα», είπε μια πηγή. «Γι' αυτό ελπίζουμε πολύ ότι θα συμφωνήσουν σε κάποιον μέσο δρόμο.»