Ομάδες δικαιωμάτων και ΜΚΟ μηνύουν την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, κατηγορώντας την για παραβίαση του διεθνούς δικαίου μέσω της προμήθειας εξαρτημάτων μαχητικών αεροσκαφών στο Ισραήλ εν μέσω του πολέμου στη Γάζα.

Με την υποστήριξη της Διεθνούς Αμνηστίας, του Human Rights Watch, της Oxfam και άλλων, η παλαιστινιακή οργάνωση δικαιωμάτων Al-Haq επιδιώκει να σταματήσει την εξαγωγή εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα μαχητικά αεροσκάφη Lockheed Martin F-35.

Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη με καταστροφικό τρόπο στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, και ο επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε ότι η Βρετανία απέτυχε να τηρήσει τη "νομική της υποχρέωση... να αποτρέψει τη γενοκτονία" επιτρέποντας την εξαγωγή βασικών εξαρτημάτων στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με την Oxfam, ο ανιχνευτής ανεφοδιασμού του αεροσκάφους, το σύστημα στόχευσης με λέιζερ, τα ελαστικά, το πίσω μέρος της ατράκτου, το σύστημα προώθησης με ανεμιστήρα και το κάθισμα εκτίναξης κατασκευάζονται όλα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι δικηγόροι που υποστηρίζουν την υπόθεση της Al-Haq δήλωσαν ότι το αεροσκάφος "δεν μπορεί να συνεχίσει να πετάει χωρίς συνεχή προμήθεια εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο".

Δεν είναι σαφές πότε θα ληφθεί απόφαση μετά την τετραήμερη ακρόαση στο Ανώτατο Δικαστήριο του Λονδίνου, το τελευταίο στάδιο σε μια μακροχρόνια νομική διαμάχη.

Οι δικηγόροι του Global Action Legal Network (GLAN) δήλωσαν ότι ξεκίνησαν την υπόθεση λίγο μετά την έναρξη των επιθέσεων του Ισραήλ στη Γάζα.

Οι δικηγόροι ανέφεραν ότι η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου αποφάσισε τον Δεκέμβριο του 2023 και τον Απρίλιο και Μάιο του 2024 να συνεχίσει τις πωλήσεις όπλων στο Ισραήλ, πριν τον Σεπτέμβριο του 2024 αναστείλει τις άδειες για όπλα που αξιολογήθηκαν ως στρατιωτικής χρήσης από τον ισραηλινό στρατό στη Γάζα.

Η νέα κυβέρνηση των Εργατικών ανέστειλε περίπου 30 άδειες μετά από ανασκόπηση της συμμόρφωσης του Ισραήλ με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, αλλά η μερική απαγόρευση δεν κάλυψε τα εξαρτήματα που κατασκευάζονται στη Βρετανία για τα προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη F-35 stealth.

Ένας εκπρόσωπος της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε στο AFP ότι "δεν είναι επί του παρόντος δυνατό να ανασταλεί η αδειοδότηση εξαρτημάτων F-35 για χρήση από το Ισραήλ χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο ολόκληρο το παγκόσμιο πρόγραμμα F-35, λόγω του στρατηγικού του ρόλου στο ΝΑΤΟ και των ευρύτερων επιπτώσεων για την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια".

"Μέσα σε λίγους μήνες από την ανάληψη των καθηκόντων μας, αναστείλαμε τις σχετικές άδειες για τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάπραξη ή τη διευκόλυνση σοβαρών παραβιάσεων του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου στη Γάζα", ανέφεραν.

'Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι θεατής'

Η κυβέρνηση επέμεινε ότι "έχει ενεργήσει με τρόπο συνεπή με τις νομικές μας υποχρεώσεις" και είναι "δεσμευμένη να τηρεί τις ευθύνες μας σύμφωνα με το εσωτερικό και διεθνές δίκαιο".

Αλλά το GLAN περιέγραψε την εξαίρεση για τα F-35 ως "παραθυράκι" που επέτρεψε τα εξαρτήματα να φτάσουν στο Ισραήλ έμμεσα μέσω ενός παγκόσμιου συστήματος κοινής χρήσης.

Η δικηγόρος του GLAN, Charlotte Andrews-Briscoe, δήλωσε σε ενημέρωση την περασμένη εβδομάδα ότι η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου "απομακρύνθηκε ρητά από το δικό της εσωτερικό δίκαιο για να συνεχίσει να εξοπλίζει το Ισραήλ", με τα F-35 να χρησιμοποιούνται για να ρίχνουν "βόμβες πολλών τόνων στους ανθρώπους της Γάζας".

"Σύμφωνα με τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει σαφή νομική υποχρέωση να κάνει ό,τι είναι δυνατό για να αποτρέψει τη γενοκτονία", δήλωσε ο Sacha Deshmukh, διευθύνων σύμβουλος της Διεθνούς Αμνηστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.

"Ωστόσο, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου συνεχίζει να εγκρίνει την εξαγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού στο Ισραήλ — παρά όλα τα στοιχεία ότι διαπράττεται γενοκτονία από το Ισραήλ κατά του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα. Αυτή είναι μια θεμελιώδης αποτυχία του Ηνωμένου Βασιλείου να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του."

Ο γενικός διευθυντής της Al-Haq, Shawan Jabarin, δήλωσε: "Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι θεατής. Είναι συνένοχο, και αυτή η συνενοχή πρέπει να αντιμετωπιστεί, να αποκαλυφθεί και να λογοδοτήσει."