Ο Πρόεδρος Επικοινωνίας της Προεδρίας της Τουρκίας, καθηγητής Μπουρχανετίν Ντουράν, απηύθυνε ομιλία κατά την έναρξη του προγράμματος «Allies in Ankara», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Ankara Palas στο περιθώριο της 36ης Συνόδου Κορυφής των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ.
Χαιρετίζοντας τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση, που διοργανώθηκε σε συνεργασία με τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και το Ίδρυμα SETA, ο Ντουράν εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η Τουρκία φιλοξενεί για δεύτερη φορά Σύνοδο Κορυφής Ηγετών του ΝΑΤΟ, μετά τη Σύνοδο της Ιστάνμπουλ το 2004.
Υπενθυμίζοντας ότι η Σύνοδος της Ιστάνμπουλ, πριν από 22 χρόνια, συμβολίζει τον μετασχηματισμό του ΝΑΤΟ μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, ο Ντουράν επισήμανε ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Συμμαχία είναι πολύ πιο δύσκολες.
Αναφέροντας ότι οι σύμμαχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την αναζωπύρωση του ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, τις περιφερειακές συγκρούσεις, τον τεχνολογικό μετασχηματισμό και τις υβριδικές απειλές, ο Ντουράν συνέχισε:
«Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση των νέων αντιλήψεων περί απειλών και των νέων συλλογικών προτεραιοτήτων των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Για τον λόγο αυτό, η Σύνοδος της Άνκαρα αποτελεί ακόμη ένα ορόσημο στην ιστορική πορεία της Συμμαχίας. Εδώ είναι το σημείο όπου η Συμμαχία πρέπει να θέσει στον εαυτό της ένα ακόμη πιο δύσκολο και επείγον ερώτημα: Τι απαιτείται ουσιαστικά για την υλοποίηση της συλλογικής άμυνας σε έναν κόσμο όπου οι απειλές δεν προέρχονται πλέον από μία μόνο κατεύθυνση, με μία μόνο μορφή ή μέσω ενός μόνο μέσου; Ο πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε ενώπιον όλων μας τη μεταβαλλόμενη φύση του πολέμου και τις αδυναμίες της αρχιτεκτονικής ασφάλειας και άμυνας της Ευρώπης.»
«Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια»
«Ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν μάς υπενθύμισε επίσης ότι οι ενεργειακές ροές και οι θαλάσσιοι διάδρομοι διαμορφώνουν άμεσα την ευρωατλαντική ασφάλεια. Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά περιφερειακό πρόβλημα, αλλά δημιουργεί ευρύτερους κινδύνους για την ασφάλεια. Στο πλαίσιο της προσέγγισης του ΝΑΤΟ για ασφάλεια 360 μοιρών, η Συμμαχία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τις ανατολικές και τις νότιες πτέρυγές της ως ξεχωριστά ζητήματα.
Τα Στενά του Ορμούζ, ο Κόλπος, η Συρία, το Ιράκ, η Ανατολική Μεσόγειος, η Βόρεια Αφρική και η περιοχή του Σαχέλ αποτελούν όλα μέρη της ίδιας εξίσωσης ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να επανεξετάσουμε την ίδια την έννοια της ασφάλειας.Οφείλουμε να σκεφτούμε πώς η ασφάλεια μπορεί να διασφαλιστεί από πάνω προς τα κάτω και πώς μπορεί να οικοδομηθεί από κάτω προς τα πάνω. Για να επιτευχθεί αυτό, χρειαζόμαστε μια κοινή αντίληψη για το πώς τα συνεκτικά εργαλεία πολιτικής μπορούν να λειτουργήσουν από κοινού με τα στρατιωτικά και τα μη στρατιωτικά μέσα. Ακριβώς σε αυτό το σημείο ο επιμερισμός των βαρών αποκτά ζωτική σημασία.»
«Οι αμυντικές δαπάνες από μόνες τους δεν αρκούν»
«Οι αμυντικές δαπάνες αποτελούν πολύτιμη πολιτική δέσμευση. Ωστόσο, η απλή αύξηση των δαπανών δεν αρκεί. Το ουσιαστικό είναι να συνεχίσουμε να επενδύουμε σε πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες, ενώ ταυτόχρονα διαμορφώνουμε μια πολυεπίπεδη στρατηγική άμυνας που θα αντιμετωπίζει απειλές όπως η χειραγώγηση μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, οι κυβερνοεπιθέσεις, η παραπληροφόρηση και η υπονόμευση της δημόσιας ασφάλειας. Ο ρόλος της Τουρκίας στη Συμμαχία αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή την αντίληψη, η οποία, κατά την άποψή μου, εκφράζει το "NATO 3.0".»
Ο Ντουράν επισήμανε ότι η Τουρκία παραμένει από το 1952 σταθερό και αποφασιστικό μέλος του ΝΑΤΟ, συμβάλλοντας διαχρονικά στη συλλογική άμυνα, την αποτροπή και τη δομή διοίκησης της Συμμαχίας, ενώ προετοιμάζεται να γιορτάσει το επόμενο έτος την 75η επέτειο της ένταξής της.
Τόνισε ότι ο ρόλος της Τουρκίας πρέπει να αξιολογείται με βάση τη στρατηγική της αυτονομία, την επιχειρησιακή της εμπειρία και τη μοναδική συμβολή της στην ευρωατλαντική ασφάλεια.
Υπενθυμίζοντας ότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, ο Ντουράν ανέφερε ότι η χώρα έχει συμβάλει στις αποστολές διαχείρισης κρίσεων, υποστήριξης της ειρήνης, εκπαίδευσης και μεταπολεμικής ανοικοδόμησης, από το Αφγανιστάν έως το Κόσοβο, τη Βοσνία και το Ιράκ.
Πρόσθεσε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στην άσκηση «Steadfast Dart 2026», μία από τις μεγαλύτερες ασκήσεις του ΝΑΤΟ, με περίπου 2.000 στελέχη και εξοπλισμό εγχώριας παραγωγής, απέδειξε ότι οι δυνατότητες της χώρας είναι διαλειτουργικές, επιχειρησιακά αξιόπιστες και ικανές να αναπτύσσονται πολύ πέραν της γεωγραφικής της περιοχής.
«Η Τουρκία χαρακτηρίζεται ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης»
Ο Ντουράν δήλωσε ότι η Τουρκία έχει διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Ουκρανία όσο και με τη Ρωσία και συγκαταλέγεται στις λίγες χώρες που μπορούν να διατηρούν ταυτόχρονα σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως γνωρίζεται όλοι σας, ο Πρόεδρος μας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατηρεί ειλικρινείς και εποικοδομητικές σχέσεις με τους ηγέτες των χωρών αυτών, γεγονός που συνιστά σημαντική διπλωματική ευκαιρία.
Η Τουρκία συνήθως περιγράφεται ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ωστόσο, στις περισσότερες από τις σημερινές κρίσεις, χάρη στη διπλωματική της επιρροή και στην ικανότητά της να συμβάλλει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων, η Τουρκία δεν βρίσκεται πλέον μεταξύ Ανατολής και Δύσης, αλλά μεταξύ της Δύσης και της ίδιας της Δύσης», δήλωσε.
Ο Ντουράν υπενθύμισε ότι, υπό την ηγεσία του Προέδρου Ερντογάν, η Τουρκία έχει δημιουργήσει τα τελευταία 20 χρόνια ένα ολοκληρωμένο εθνικό οικοσύστημα αμυντικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, χαρακτήρισε πρόσφατα το σύστημα αυτό ως «επανάσταση στην αμυντική βιομηχανία».
Σήμερα, πρόσθεσε, η Τουρκία προσφέρει στο ΝΑΤΟ συστήματα αποδεδειγμένα σε πραγματικές επιχειρήσεις, δυνατότητες αεράμυνας, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, υψηλή μηχανική τεχνογνωσία και δυνατότητα παραγωγής μεγάλης κλίμακας.
«Το ποσοστό εγχώριας παραγωγής στην αμυντική βιομηχανία έχει φθάσει το 82%»
Ο Ντουράν ανέφερε ότι οι αμυντικές δαπάνες της Τουρκίας έχουν υπερβεί το όριο του 2% του ΑΕΠ, ενώ ο αμυντικός προϋπολογισμός αυξήθηκε από 13 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021 σε εκτιμώμενα 33 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Οι εξαγωγές αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας ξεπέρασαν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το ποσοστό εγχώριας παραγωγής στην αμυντική βιομηχανία έφθασε το 82%.
Ωστόσο η πραγματική αξία δεν περιορίζεται στους αριθμούς, αλλά βασίζεται σε αυτό που χαρακτήρισε «τετραδιάστατο βάθος» της αμυντικής βιομηχανίας: ποιότητα, ποσότητα, αποδεδειγμένη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και βιωσιμότητα.
Τα συστήματα υψηλής ποιότητας δεν επαρκούν από μόνα τους, εάν δεν μπορούν να παραχθούν σε μεγάλη κλίμακα. Οι πρόσφατοι πόλεμοι μάς δίδαξαν ότι ακόμη και ισχυροί στρατοί μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με στρατηγική παράλυση, εάν στερούνται συνεχούς και ανθεκτικής παραγωγικής ικανότητας. Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας έχει πλέον καταστεί ένα εθνικό πλεονέκτημα που προσδίδει άμεση αξία στη συλλογική αποτρεπτική ισχύ των συμμάχων. Σήμερα, οι επιθέσεις δεν στοχεύουν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις· μπορούν επίσης να στοχεύουν την κοινή γνώμη, τα δίκτυα επικοινωνίας, τα χρηματοπιστωτικά συστήματα και την κοινωνική ψυχολογία.
Οι κυβερνοεπιθέσεις, οι εκστρατείες παραπληροφόρησης και η χειραγώγηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης, δεν αποτελούν πλέον εξαιρέσεις αλλά μέρος της καθημερινής πραγματικότητας του στρατηγικού ανταγωνισμού.
Για τον λόγο αυτό, η αποτροπή πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη ανθεκτικότητα, ενώ η κοινή γνώμη πρέπει να προστατεύεται από τη συστηματική χειραγώγηση.
Ο Ντουράν επισήμανε ότι η Τουρκία διαθέτει άμεση εμπειρία στους τομείς της παραπληροφόρησης, των κυβερνοαπειλών, της εργαλειοποίησης της μετανάστευσης και της τρομοκρατίας, έχοντας αναπτύξει ισχυρή θεσμική ικανότητα αντιμετώπισής τους.
Μέσω μηχανισμών επαλήθευσης, στρατηγικής επικοινωνίας και δημόσιας διπλωματίας, η Τουρκία αντιμετωπίζει την ακεραιότητα της πληροφορίας ως θεμελιώδες στοιχείο της εθνικής και συλλογικής ασφάλειας.
Κατέληξε ότι ζητήματα όπως η κυβερνοασφάλεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η προστασία των κρίσιμων υποδομών δεν πρέπει πλέον να θεωρούνται δευτερεύοντα για το ΝΑΤΟ, αλλά να ενσωματωθούν πλήρως στο αμυντικό δόγμα της Συμμαχίας.
“Το μέλλον του ΝΑΤΟ θα διαμορφωθεί μέσα από τέτοιες διανοητικές πλατφόρμες, όπου οι στρατηγικές ιδέες δοκιμάζονται, αναπτύσσονται και μετατρέπονται σε πολιτική. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, το πρόγραμμα "Allies in Ankara" δεν αποτελεί μια συνηθισμένη συζήτηση· αντικατοπτρίζει επίσης την πολυπλοκότητα της νέας ατζέντας ασφάλειας. Με αυτές τις σκέψεις, ελπίζω ότι η Σύνοδος της Άνκαρα θα συμβάλει στη μείωση του χάσματος μεταξύ όσων διακηρύσσει το ΝΑΤΟ και όσων είναι σε θέση να υλοποιήσει. Πιστεύω ότι οι διαβουλεύσεις μας στην Άνκαρα θα είναι τόσο παραγωγικές όσο και προσανατολισμένες στο μέλλον. Ευχαριστώ τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, το Ίδρυμα SETA και όλους τους αξιότιμους συμμετέχοντες για τη συμβολή τους και εύχομαι κάθε επιτυχία στο πρόγραμμά μας.”
