Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Τουρκία σηματοδοτεί πιθανή εξομάλυνση στις σχέσεις
«Κατά τις συνομιλίες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της επίσκεψης, αναμένεται να αξιολογηθούν εκτενώς οι σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας και να εξεταστούν οι τρόποι περαιτέρω ανάπτυξης της συνεργασίας στο Αιγαίο».
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, θα επισκεφθεί την Τουρκία την Τετάρτη για την 6η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Οι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν αυτή την επίσκεψη ως σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της δυναμικής στις διμερείς σχέσεις.
Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Επικοινωνίας της Τουρκίας, ο Μητσοτάκης θα έρθει στην Άνκαρα κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Στη συνάντηση θα συμπροεδρεύσουν οι δύο ηγέτες, ενώ θα παρευρίσκονται και οι αρμόδιοι υπουργοί και από τις δύο πλευρές.
Το Συμβούλιο αναμένεται να εξετάσει λεπτομερώς τις διμερείς σχέσεις και να επικεντρωθεί στους τρόπους εμβάθυνσης της συνεργασίας. Στις συνομιλίες προβλέπεται επίσης να συζητηθούν περιφερειακές και παγκόσμιες εξελίξεις που αντικατοπτρίζουν το ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο των τουρκο-ελληνικών σχέσεων.
Τα τελευταία χρόνια, οι δύο γειτονικές χώρες καταβάλλουν προσπάθειες για τη σταθεροποίηση των σχέσεων και τη διεύρυνση της συνεργασίας, ιδιαίτερα στους τομείς του εμπορίου και του τουρισμού. Και οι δύο πλευρές στοχεύουν στην αύξηση του όγκου των διμερών εμπορικών συναλλαγών στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το πλαίσιο της «θετικής ατζέντας» που ξεκίνησε μεταξύ Άνκαρα και Αθήνας στοχεύει στην ανάπτυξη της συνεργασίας σε τομείς όπως η υγεία, το περιβάλλον, ο πολιτισμός, ο τουρισμός και το εμπόριο. Οι αξιωματούχοι αναμένουν ότι η διαδικασία θα αποκτήσει περαιτέρω δυναμική μέσω αμοιβαίων επισκέψεων και πρόσθετων συμφωνιών.
Δυναμικές περιφερειακής ασφάλειας
Οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας διαμορφώνονται ιστορικά τόσο από περιόδους έντασης όσο και από πρωτοβουλίες εξομάλυνσης.
Οι μακροχρόνιες διαφορές στο Αιγαίο Πέλαγος βρίσκονται στο επίκεντρο της ατζέντας των μερών. Αυτές περιλαμβάνουν διαφωνίες σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τον εναέριο χώρο και το στρατιωτικό καθεστώς ορισμένων νησιών του ανατολικού Αιγαίου.
Η Τουρκία, τονίζοντας την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζει σταθερά τον διάλογο που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.
Η Ελλάδα έχει διευρύνει την αμυντική συνεργασία της με το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων κοινών ασκήσεων και προμήθειας προηγμένων στρατιωτικών συστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, θεσμοθετήθηκε περαιτέρω ένα τριμερές πλαίσιο που περιλαμβάνει την Ελλάδα, τη Ρωμαίικη Διοίκηση της Νότιας Κύπρου και το Ισραήλ. Αξιωματούχοι άμυνας από τις τρεις χώρες υπέγραψαν κοινό σχέδιο δράσης τον Δεκέμβριο, με στόχο την αύξηση του συντονισμού και την επέκταση των αεροπορικών και ναυτικών ασκήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο τα επόμενα χρόνια.
Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν εκφράσει προηγουμένως επιφυλάξεις σχετικά με περιφερειακές πρωτοβουλίες από τις οποίες, όπως λένε, η Τουρκία αποκλείεται από τις αναδυόμενες ρυθμίσεις ασφαλείας και ενέργειας.
Η Άνκαρα έχει τονίσει επανειλημμένα την ανάγκη για μηχανισμούς ασφαλείας που βασίζονται σε συμπεριληπτικό διάλογο και συνεργασία, προκειμένου να αποφευχθεί η κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο και να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στην περιοχή.
Αυξανόμενες διπλωματικές σχέσεις
Οι διαφορές απόψεων συνεχίζονται και στο Κυπριακό, όπου η Άνκαρα υποστηρίζει τη λύση των δύο κρατών και την κυριαρχία της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου. Οι αντικρουόμενοι ισχυρισμοί κυριαρχίας σχετικά με τις δραστηριότητες ενεργειακής έρευνας στην Ανατολική Μεσόγειο εντείνουν κατά καιρούς τις σχέσεις.
Παρόλα αυτά, οι διπλωματικές σχέσεις έχουν ενταθεί από το 2023. Η 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη εκείνου του έτους, ήταν η πρώτη μετά από επτά χρόνια. Και οι δύο πλευρές τη χαρακτήρισαν ως βήμα προς ένα πιο εποικοδομητικό κλίμα.
Καθ' όλη τη διάρκεια του 2024, οι επαφές συνεχίστηκαν σε διάφορα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στον στρατιωτικό τομέα και των προκαταρκτικών συνομιλιών που διεξήχθησαν παράλληλα με τη διαδικασία της «θετικής ατζέντας».
Και οι δύο κυβερνήσεις υποσχέθηκαν να διατηρήσουν ανοιχτούς του διαύλους επικοινωνίας και να επιλύσουν τις διαφορές μέσω συνεχούς διαλόγου.