Ο υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σε ομιλία του την Παρασκευή στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αντάλια, εξέφρασε την ειλικρινή ελπίδα του για την πλήρη εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός και τη μετατροπή της διαδικασίας σε μια μόνιμη ειρήνη, αναφερόμενος στη 14ήμερη κατάπαυση του πυρός που επιτεύχθηκε μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στις 8 Απριλίου, καθώς και στις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών Ουάσιγκτον-Τεχεράνης μετά την αποτυχία του πρώτου γύρου στο Ισλαμαμπάντ.
Επισημαίνοντας ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει πολυδιάστατες απειλές που πυροδοτούν η μία την άλλη καθημερινά, ο Φιντάν είπε ότι «η αβεβαιότητα και η κρίση έχουν πλέον καταστεί καθοριστικά χαρακτηριστικά της εποχής μας».
Αναφερόμενος στο περσινό θέμα, το οποίο επικεντρώθηκε στη γενοκτονία που συνεχίζεται στη Γάζα και τις παγκόσμιες επιπτώσεις της, ο Φιντάν σημείωσε ότι το φετινό θέμα είναι ο πόλεμος στο Ιράν και οι επιπτώσεις του στον κόσμο.
Προειδοποιώντας ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει πολυδιάστατες απειλές που πυροδοτούν η μία την άλλη καθημερινά, ο Φιντάν δήλωσε ότι «η αβεβαιότητα και η κρίση έχουν πλέον καταστεί καθοριστικά χαρακτηριστικά της εποχής μας».
Επαινώντας όσους συνέβαλαν στην εκεχειρία δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, και ιδιαίτερα τον Πακιστανό Πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ, ο Φιντάν υπογράμμισε ότι δεν πρέπει να παραβλεφθεί η βαθύτερη αιτία του πολέμου.
Επισημαίνοντας την «άμεση» απειλή που συνιστά ο επεκτατισμός του Ισραήλ για τον κόσμο, ο οποίος ξεκίνησε με τη γενοκτονία στη Γάζα, ο Φιντάν κάλεσε «όσους επιθυμούν μόνιμη ειρήνη τόσο στην περιοχή όσο και πέραν αυτής» να σταματήσουν το Ισραήλ.
Υπογράμμισε ότι η διεθνής κοινότητα επέδειξε μια σπάνια σύγκλιση στις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
«Πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να αξιοποιήσουμε μια τόσο πολύτιμη ευκαιρία υπέρ του διαλόγου και της διπλωματίας. Πράγματι, αυτή η προσέγγιση βρίσκεται στον πυρήνα του Φόρουμ Διπλωματίας της Αντάλια: να καταστήσουμε τη διπλωματία ξανά λειτουργική», ανέφερε.
«Κατά την αντίληψη μας, διπλωματία είναι η βούληση να σταματήσει η φωτιά πριν επεκταθεί περαιτέρω. Είναι η ικανότητα να αποκαθίστανται με υπομονή οι διαρρηγμένοι δεσμοί. Είναι το θάρρος να αποτρέπονται οι εχθροπραξίες από το να καταστούν μοιραίες. Είναι η τέχνη της διατήρησης και διεύρυνσης του ελάχιστου κοινού εδάφους για ένα κοινό μέλλον. Με άλλα λόγια, η διπλωματία αφορά τη διαμόρφωση του αύριο».
Ο Φιντάν είπε ότι η διαμόρφωση του μέλλοντος βασίζεται σε δύο κύριους πυλώνες.
Ο πρώτος είναι η παγκόσμια θεσμική μεταρρύθμιση, ανέφερε και πρόσθεσε ότι το σύστημα διεθνούς διακυβέρνησης πρέπει να γίνει πιο συμπεριληπτικό, διαφανές και υπόλογο. Σημείωσε επίσης ότι οι αδύναμες δομές που χάνουν σταδιακά τη νομιμότητα τους δεν μπορούν πλέον να διαχειριστούν τις σημερινές κρίσεις και υπογράμμισε ότι ένα άδικο διεθνές σύστημα απλώς αναβάλλει και βαθαίνει τις συγκρούσεις.
Πρόσθεσε ότι οι ειρηνευτικές διαδικασίες δεν πρέπει να αφήνονται σε αποσταθεροποιητικούς παράγοντες και ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να αναλάβει κοινή ηθική και πολιτική ευθύνη. Επεσήμανε επίσης ότι η παγκόσμια ευημερία πρέπει να κατανέμεται δικαιότερα και προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να μετατραπεί σε ένα νέο εργαλείο κυριαρχίας στα χέρια λίγων. Η ανθρωπότητα πρέπει να επωφεληθεί από την τεχνολογική πρόοδο συλλογικά, χωρίς να μείνει καμία χώρα ή περιοχή πίσω.
Κάνοντας λόγο για τις περιφερειακές προκλήσεις, ο Φιντάν είπε ότι ο δεύτερος πυλώνας είναι στρατηγικά βήματα για τη διασφάλιση μόνιμης ειρήνης και ευημερίας στην περιοχή.
Ανέφερε τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, τη διεύρυνση των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ από τη Γάζα στη Συρία, τον Λίβανο και το Ιράν, καθώς και την αστάθεια στο Κέρας της Αφρικής και το Σουδάν ως σημάδια της κλιμάκωσης ταυτόχρονων κρίσεων.
Σημείωσε ότι η Τουρκία είναι από τις λίγες χώρες που είναι σε θέση να συνομιλούν με όλες τις πλευρές στη βάση της εμπιστοσύνης και να διαδραματίζουν διαμεσολαβητικό ρόλο. Πρόσθεσε επίσης ότι η Τουρκία κατανοεί βαθιά το βάρος και τις συνέπειες αυτών των κρίσεων και θα συνεχίσει να ενεργεί υπέρ της σταθερότητας της περιοχής.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είπε ότι μια μόνιμη περιφερειακή τάξη απαιτεί σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, αναγνώριση της εθνοτικής, πολιτισμικής και δογματικής ποικιλομορφίας ως στοιχείου ενότητας, πιο ισχυρή περιφερειακή συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, τερματισμό της χρήσης μη κρατικών δρώντων και πρόοδο προς μια λύση δύο κρατών στην Παλαιστίνη.
Τέλος, ο Φιντάν είπε ότι τα τολμηρά βήματα που γίνονται σε περιόδους βαθιάς κρίσης είναι αυτά που καθιστούν εφικτή τη μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα.
