Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν σε προσωρινή συμφωνία για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027.
«Η ρύθμιση εισάγει μια νομικά δεσμευτική, σταδιακή απαγόρευση τόσο των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) όσο και του αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία, με πλήρη απαγόρευση από το τέλος του 2026 και το φθινόπωρο του 2027 αντίστοιχα», εξήγησε σε ανακοίνωσή του το συμβούλιο την Τετάρτη.
Η προσωρινή συμφωνία στοχεύει στη δημιουργία μιας «ανθεκτικής» και «αυτόνομης» ενεργειακής αγοράς στην ΕΕ.
«Οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν ότι οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών και το LNG θα απαγορευτούν έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος της ρύθμισης, διατηρώντας παράλληλα μεταβατική περίοδο για υφιστάμενα συμβόλαια», πρόσθετε η ανακοίνωση.
Η ρύθμιση απαιτεί από όλα τα κράτη μέλη να υποβάλουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης που να περιγράφουν πώς θα διαφοροποιήσουν τις προμήθειες αερίου και ποιες προκλήσεις αναμένουν, με στόχο τον τερματισμό όλων των ρωσικών εισαγωγών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
«Ταυτόχρονα, η συμφωνία ενισχύει την εποπτεία της Επιτροπής, απαιτώντας από τα κράτη μέλη να ενημερώσουν την Επιτροπή εντός ενός μήνα από την έναρξη ισχύος της ρύθμισης κατά πόσον έχουν συμβάσεις προμήθειας ρωσικού αερίου ή εθνικές νομικές απαγορεύσεις», πρόσθεσε η ανακοίνωση.
Το συμβούλιο και το κοινοβούλιο διατήρησαν τη «ρήτρα αναστολής», η οποία επιτρέπει προσωρινή παύση της ρύθμισης εάν απρόβλεπτα γεγονότα απειλήσουν τον ενεργειακό εφοδιασμό ενός ή περισσότερων κρατών μελών.
Οι κανόνες για το πότε η Επιτροπή μπορεί να άρει την απαγόρευση εισαγωγών επίσης σκληραίνουν, περιορίζοντάς την σε αυστηρά αναγκαίες περιπτώσεις, σε καταστάσεις όπου ένα κράτος μέλος έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης, και μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα και για βραχυπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας.
Η προσωρινή συμφωνία περιμένει την έγκριση από το συμβούλιο και το κοινοβούλιο προτού μπορέσει να υιοθετηθεί επισήμως.
Μετάβαση
Η απαγόρευση αποτελεί κεντρικό στοιχείο του σχεδίου REPowerEU της ΕΕ, σχεδιασμένου να μειώσει την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια μετά την όπλοποίηση των προμηθειών αερίου από τη Μόσχα.
Ο υπουργός Κλίματος της Δανίας, Λαρς Άγκααρντ, χαρακτήρισε την κίνηση «ένα σημαντικό βήμα για τον τερματισμό της εξάρτησης της ΕΕ από το ρωσικό αέριο και για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας».
«Δείχνει ότι είμαστε αποφασισμένοι να ενισχύσουμε την ασφάλειά μας και να διασφαλίσουμε τον ενεργειακό μας εφοδιασμό», πρόσθεσε.
Βραχυπρόθεσμα συμβόλαια που υπογράφηκαν πριν τις 17 Ιουνίου 2025, σύμφωνα με το δελτίο Τύπου, θα αντιμετωπίσουν απαγορεύσεις στο LNG από τις 25 Απριλίου 2026 και περιορισμούς για εισαγωγές μέσω αγωγών από τις 17 Ιουνίου 2026.
Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG θα απαγορευτούν από την 1η Ιανουαρίου 2027, και τα συμβόλαια αγωγών από τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, ή το αργότερο την 1η Νοεμβρίου 2027.
Οι υφιστάμενες συμφωνίες μπορούν να τροποποιηθούν μόνο για στενά επιχειρησιακούς λόγους, διασφαλίζοντας ότι η απαγόρευση δεν επιτρέπει αύξηση των ποσοτήτων αερίου από τη Ρωσία.
Θα εφαρμοστεί σύστημα προέγκρισης για τις εισαγωγές, με εξαιρέσεις για μεγάλες χώρες εξαγωγής αερίου ή για χώρες που περιορίζουν το ρωσικό αέριο, οι οποίες θα παρακολουθούνται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
