НАСА откри нов, огромен кратер на Месечината со дијаметар од 222 метри (728 стапки) – поголем од Колосеумот во Рим и најголемиот современ ударен кратер забележан во Сончевиот систем – се наведува во студијата објавена во средата во списанието Science Advances.

Кратерот настанал кога астероид или фрагмент од комета – со големина приближна на зграда од три до шест ката – удрил во површината на Месечината во периодот помеѓу 11 април и 22 мај 2024 година. Ударот се случил на страната на Месечината свртена кон Земјата, но во тоа време останал незабележан од телескопите на Земјата и во вселената.

Вселенското летало на НАСА, „Лунар реконесанс орбитер“ (LRO), кое ја проучува Месечината од 2009 година, на крајот го открило ударот. Автоматизираните споредби на снимките со широк агол го идентификувале новиот кратер во август 2025 година, по што снимките со висока резолуција го потврдиле откритието.

Кратерот, именуван по научникот за Месечината Томас МекГечин, е околу трипати поширок од претходниот рекордер откриен од LRO. Исто така, се проценува дека ваквите удари се случуваат многу ретко, со проценета фреквенција од еден на секои 132 години.

Судирот драстично ја изменил околната површина. Истражувачите откриле дека прашината и карпите биле исфрлени подалеку и под поголеми агли отколку што предвидувале некои модели, при што промените се протегале на растојание поголемо од 1.000 радиуси на кратерот.

Според CBS News, друга студија открила област со ширина од 6,4 километри (4 милји) околу кратерот, која има изменети топлински својства, што укажува на тоа дека ударот го разлабавил и го нарушил горниот слој на почвата на Месечината, односно реголитот.

Научниците велат дека откритието нуди ретка можност за подобрување на моделите за удари на Месечината и за еволуцијата на нејзината површина. Тоа би можело да има и практични импликации за идните астронаути.

НАСА планира да проучи колку далеку може да стигне материјалот исфрлен при ударите – информации што би можеле да им помогнат на инженерите во дизајнирањето и заштитата на идните живеалишта на Месечината. Наодите исто така укажуваат на тоа дека површината на Месечината се менува побрзо отколку што претходно се сметаше, што значи дека историските стапки оставени од астронаутите на мисијата „Аполо“ може на крајот да бидат затрупани или избришани од постојаното „прекопување“ на месечевата почва.