Американскиот државен секретар Марко Рубио во саботата повика на обновен трансатлантски сојуз заснован на суверенитет, економска отпорност и заеднички западен идентитет, истовремено образложувајќи го пристапот на Вашингтон кон глобалните конфликти и конкуренцијата со Кина.
Говорејќи на годишниот собир на глобалните лидери на Минхенската безбедносна конференција во Германија, Рубио го оцени моментот како пресвртница за Европа и САД, повлекувајќи историски паралели со ерата на Студената војна, кога конференцијата започна во 1963 година.
„Денес тука се собираме како членови на историски сојуз, сојуз што го спаси и го промени светот“, рече Рубио, потсетувајќи на поделена Европа и егзистенцијалните закани што ги претставувал советскиот комунизам.
Тој предупреди дека оптимизмот по Студената војна довел до, како што рече, погрешни претпоставки за глобализацијата и либералната демократија.
„Еуфоријата од оваа победа нè доведе до опасна заблуда дека секоја нација сега ќе биде либерална демократија“, рече тој, тврдејќи дека претераното потпирање на глобалните институции, политиките на слободна трговија и масовните миграции ги ослабнале западните општества и го поткопале економскиот суверенитет.
Рубио го изложи надворешнополитичкиот правец на администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, нагласувајќи стратегија насочена кон националните интереси, посилни граници и индустриска обнова.
„Под претседателот Трамп, Соединетите Американски Држави повторно ќе ја преземат задачата за обнова и реставрација“, рече тој, додавајќи дека Вашингтон претпочита оваа визија да ја следи заедно со европските сојузници.
Нагласувајќи ги заедничките културни и историски врски, Рубио ги опиша трансатлантските односи како засновани на „една цивилизација, западната цивилизација“ и ги повика европските партнери да ги зголемат одбранбените способности и да ја одржат културната доверба.
Тој рече дека сојузите мора да се фокусираат не само на воена соработка, туку и на технолошка конкуренција, безбедност на синџирите на снабдување и нови сектори како што се вештачката интелигенција и истражувањето на вселената.
„Армиите се борат за народот. Армиите се борат за нацијата. Армиите се борат за начинот на живот“, рече Рубио, истакнувајќи дека Западот мора јасно да ги дефинира вредностите што сака да ги брани.
Американскиот секретар критикуваше делови од актуелниот меѓународен систем, тврдејќи дека глобалните институции мора да бидат реформирани за да останат ефикасни.
Признавајќи го потенцијалот на ОН, тој рече дека организацијата не успеала да реши неколку големи кризи, наведувајќи ја Газа, Украина и иранската нуклеарна програма како примери каде што иницијативите или воените акции предводени од САД одиграле одлучувачка улога.
Во сесијата со прашања и одговори, Рубио се осврна на војната во Украина, наведувајќи дека преговорите остануваат неизвесни и покрај одредени контакти на техничко ниво меѓу руски и украински претставници.
„Не знаеме дали Русите сериозно имаат намера да ја завршат војната“, рече тој, додавајќи дека санкциите и воената поддршка за Киев продолжуваат додека Вашингтон ја тестира можноста за договорено решение што ќе биде „праведно и одржливо“.
Во однос на Кина, Рубио ја нагласи потребата од дијалог и покрај стратешкото ривалство, во пресрет на планираниот самит меѓу претседателот Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг.
„Би било геополитички неодговорно да не се разговара со Кина“, рече тој, напоменувајќи дека соработка е можна таму каде што интересите се совпаѓаат, но предупреди дека „ништо околу што ќе се договориме не може да оди на штета на нашите национални интереси“.
Рубио го заврши обраќањето повикувајќи ги Европа и САД да ги отфрлат наративите за падот на Западот и наместо тоа да тежнеат кон обновено партнерство.
„Не сакаме да се раздвојуваме, туку да го ревитализираме старото пријателство и да ја обновиме најголемата цивилизација во човечката историја“, рече тој.
