Исламофобијата денес е поприсутна и полоша отколку во периодот по 11 септември, а политичарите мора да престанат да шират верска омраза за да го спречат напливот на антимуслиманска омраза, велат експертите за човекови права и високи функционери.

Предупредувањето дојде за време на тридневниот форум за дипломатија во Анталија, меѓународен настан што ги собра министрите, дипломатите и највисоките претставници од 148 земји во медитеранскиот туристички град Анталија минатата недела.

На дискусијата насловена како „Подемот на расизмот, ксенофобијата и исламофобијата“, учесниците на панелот ја истакнаа итната потреба за справување со верската омраза за да се обезбеди мирно општество.

Експертите се согласија дека Европа забележа алармантен пораст на антимуслиманската омраза од октомври минатата година кога Хамас започна невидена прекугранична операција, а Израел ја започна својата брутална воена офанзива во Газа.

Мигел Моратинос, високиот претставник на Алијансата на цивилизациите на Обединетите нации, ја нагласи сериозноста на ситуацијата со тврдењето дека „исламофобијата денес е уште полоша од периодот по 11 септември“.

„Омразата е првиот чекор кон насилство и од насилство кон конфликт, а потоа и војна; мораме да дојдеме до основните причини зошто тоа е таја“, рече Моратинос, нагласувајќи дека злобните дејствија како што се палењето на Куранот и насилството се претвораат во „омраза“ која е длабоко вкоренета.

Помеѓу различните идеологии – од социјалисти до десничарски и левичарски – „Исламот е во сржта на секој политички дискурс“, рече тој.

„Потребна ни е програма и проект за промена на умовите и срцата на луѓето“ за да се справиме со овие прашања.

Крајната десница ги „експлоатира“ малцинствата Висок функционер од Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ) ги повика политичарите да се воздржат од влошување на проблемот преку поларизирачка реторика.

Матео Мекачи, директор на Канцеларијата за демократски институции и човекови права на ОБСЕ, рече:

„Силите (кои) вршат притисок за нетолеранција и дискриминација се истите сили кои исто така ќе ја оспорат демократијата и владеењето на правото“.

Мекачи ја истакна важноста да се препуштат прашањата за спроведување на законот на соодветните власти, тврдејќи дека политичарите не треба да диктираат одговори кои ги нарушуваат правата на малцинствата.

„Не е работа на политичарот да каже што треба да направи полицијата… бидејќи тоа влијае на уставното право… да се живее без страв“.

Мекачи предупреди дека неуспехот да се спротивстави на влијанието на екстремната десница може да доведе до пораст на злосторствата од омраза и да претставува „дестабилизирачка“ закана за општеството.

Работите не се подобрени

И покрај тоа што експертите едногласно се согласија за потребата од справување со растечкиот расизам воопшто, имаше консензус дека нема политичка волја за тоа.

Објаснувајќи ја ситуацијата, генералниот секретар на Советот на Европа, Марија Пејчиновиќ Буриќ, го истакна „падот на владеењето на правото, демократијата и човековите права“.

Според Буриќ, има доволно алатки за спроведување за справување со расизмот, ксенофобијата и исламофобијата, но „ние едноставно не ги спроведуваме“.

За да се справиме со растечката исламофобија, „мора да ја признаеме како проблем“, рече Буриќ, наведувајќи трикратен пристап за справување со антимуслиманската омраза со примена на стратегии фокусирани на превенција, заштита и гонење.

Еврен Дагделен Акгун, претставник на ОБСЕ за борба против нетолеранцијата и дискриминацијата против муслиманите, ја истакна важноста од поттикнување здрав ангажман со муслиманската заедница.

„Но, здравиот ангажман со муслиманската заедница е попречен“, рече Акгун. И денес, повеќе од кога било, „работите не се подобрени“.