| Macedonian
КУЛТУРА
4 МИН ЧИТАЊЕ
Меѓународен ден на жената: Гласна борба што поттикнува промени
Првата регистрирана прослава на Денот на жената е на 28 февруари 1909 година во Њујорк, а веќе од следната година се организирани и првите демонстрации и манифестации во Европа посветени на правата на жените
Меѓународен ден на жената: Гласна борба што поттикнува промени
Меѓународен ден на жената: Гласна борба што поттикнува промени / Photo: Трт Балкан / ТРТ Балкан МК

Зголемување на родовата рамноправност, поголема независност, слобода и правда се само дел од фронтовите на кои жените се борат со децении.

Со цел охрабрување и поддршка на женската борба во општеството, Обединетите нации во 1975 година започнаа со славење на 8 март - Меѓународниот ден на жената.

Чествувањето на овој ден се врзува со низа настани и инцијативи поврзани со воведување на универзалното право на глас, на почетокот на минатиот век, како и со разни активности на работничките движења во Северна Америка и Европа.

Првата регистрирана прослава на Денот на жената е на 28 февруари 1909 година во Њујорк во организација на Социјалистичката партија на Америка, а веќе од следната година се организирани и првите демонстрации и манифестации во Европа посветени на правата на жените.

Инспирирани од овие настани, германските делегатки предводени од Клара Цеткин, на Меѓународната женска социјалистичка конференција одржана во август 1910 година во Копенхаген, предложија чествување на Ден на жената, иако во нивната иницијатива не беше посочен конкретен датум. Предлогот беше прифатен од страна на учесничките на Конференцијата со идеја Денот на жената да се искористи за промовирање на заложбите за родова еднаквост и за доделување на правото на глас на жените.

По ова, веќе следната година на 19 март ширум Европа е организирано првото одбележување на Меѓународниот ден на жената со одржување на протести на кои е побарано воведување на право на глас на жените, овозможување тие да вршат јавни функции, како и спречување на половата дискриминација при вработувањето.

Во првите години на 20 век не постоел усогласен датум на меѓународно ниво за одбележување на Денот на жената. Во САД во тој период „Националниот ден на жената“ се одбележувал во последната недела во февруари, додека во Русија првото чествување на „Меѓународниот ден на жената“ било организирано во 1913 година и тоа во последната сабота во февруари според Јулијанскиот календар, ден што според Грегоријанскиот календар бил 8 март.

Денес, прославувањето на денот е секаде различен. Во некои земји 8 март е ден кога се организираат протести, додека во други земји тоа е средство за промовирање на родовата еднаквост.

Во некои земји како Авганистан, Ерменија, Белорусија, Камбоџа, Куба, Грузија, Лаос, Монголија, Црна Гора, Русија, Уганда, Украина и Виетнам, Меѓународниот ден на жената се одбележува како национален празник.

Во земјите од регионот, денот се одбележува со низа настани посветени на економската, политичката и општествената борба за рамноправност на жените.

Според податоците достапни на македонскиот Државен завод за статистика, во земјава, во третото тримесечје од 2023 година, во вкупниот број на вработени лица од 15 до 64 години повеќе застапени се мажите (56,2 проценти) во споредба со жените (43,8 проценти). Жените се најзастапени како медицински сестри, шивачки, сметководители, наставнички, економисти, продавачки и правни застапници. Статистичките податоци покажуваат и дека мал е бројот на жени на раководни позиции, од вкупниот број работодавачи во 2021 година, само 19 проценти биле жени.

Жените исто така се значително помалку активни на пазарот на труд. Стапката на вработеност на жените во земјава во 2021 година изнесувала 38,3 проценти, односно 55,1 процент од жените биле економски неактивни во споредба со стапката на активно учество на мажите на пазарот на труд која изнесувала 56,2 проценти, додека стапката на неактивност била 32,8 проценти.

ИЗВОР:TRT Balkan / агенции
Повеќе
Научници ја најдоа најголемата гробница на китови близу Австралија
Охридски чинар: Дрвото што му пркоси на времето
Изложба, претстава и награди за животно дело вечерва на отворањето на 60. МТФ„Војдан Чернодрински“
Национална работилница: Од пулпа до хартија
Дуран го истакна културното наследство за време на Неделата на турската кујна
ТРТ Ворлд Дигитал доби пет престижни награди Тели за извонредност во визуелното раскажување приказни
Туркије ги повика светските филмаџии на Кан да снимаат во земјата
100 години Природонаучен музеј во Скопје: Истрајност, наука и природно наследство
Мачкина глава ќе го отвори, Црно злато ќе
го затвори јубилејниот 60. МТФ „Војдан
Чернодрински“
Познатиот актер Џон Малкович доби хрватско државјанство
Саем на книгата во Скопје: Над 60 издавачи и повеќе од 130 промоции
Охрид на мапата на Европските културни рути на Советот на Европа
Од љубов до спој на две култури: Од Јордан до Скопје
Три копродукции на ТРТ се натпреваруваат за Златната палма во Кан
Неколку факти за Ромите и нивниот Меѓународен ден - 8 Април
Под слоганот „Важна е културата”, Халкбанк станува главен годишен партнер на МНТ
Потпишан протокол за соработка меѓу Министерството за култура и туризам на РСМ и ТУРКСОЈ
Заживување на заборавеното: Ткаење на разбој
Во Лос Анџелес, со присуство на најголемите имиња од Холивуд, се одржа доделувањето на Оскарите
ТМВ го одбележа Денот на прифаќањето на турската национална химна