Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган во петокот изјави дека светот се соочува со продлабочување на кризата и во моќта и во насоката, предупредувајќи дека меѓународниот систем достигнал „сериозен и опасен праг“.

Зборувајќи на церемонијата на отворањето на Форумот за дипломатија во Анталија 2026, Ердоган рече дека глобалните механизми задолжени за заштита на човековите права и безбедноста останале неефикасни, а понекогаш и рамнодушни, во услови на големи кризи.

Тој ги опиша сегашните превирања како „првенствено морална и егзистенцијална криза“, посочувајќи ги случувањата во Газа по настаните од 7 октомври како доказ за обемот на распадот.

„Читањето на она што се случува во Газа само како хуманитарна трагедија би било нецелосно“, рече Ердоган, додавајќи дека ситуацијата ги открива границите на сегашниот меѓународен поредок.

Тој, исто така, го критикуваше одговорот на глобалниот систем на конфликтите низ регионот, велејќи дека не го поминал „најосновниот тест на човештвото“ на места како Сирија, Газа, Западниот Брег и Либан.

Повик за дипломатија, можност за прекин на огнот

Ердоган ја нагласи важноста на зачувувањето на дипломатските канали, велејќи дека споровите не треба да се решаваат преку насилство.

„Без разлика колку се длабоки несогласувањата, не смееме да дозволиме зборовите да бидат заменети со оружје или преговорите со крвав конфликт“, рече тој.

Осврнувајќи се на тензиите во кои се вклучени САД, Израел и Иран, Ердоган рече дека можноста создадена со прекинот на огнот треба ефикасно да се искористи за воспоставување траен мир.

Тој, исто така, ја нагласи потребата од помирувачки пристап, предупредувајќи дека страните треба да останат „подготвени и будни“ против какви било обиди на Израел да го поткопа процесот на преговори.

Истакнувајќи ја стратешката важност на Ормускиот теснец, Ердоган рече дека пристапот до отворено море за земјите од Заливот не треба да биде ограничен.

„Суштинската поента е да се обезбеди слобода на пловидба врз основа на утврдените правила и да се одржи Ормускиот теснец отворен за комерцијален превоз“, рече тој.

Регионални, глобални политички приоритети

Во врска со Сирија, Ердоган рече дека зајакнувањето на стабилноста и нормализацијата во соседната земја е од витално значење за иднината на регионот.

Тој ја повтори подготвеноста на Туркије да поддржи директни преговори, вклучително и можен самит на лидерите, доколку страните во војната меѓу Русија и Украина се подготвени.

Ердоган, исто така, ја потврди посветеноста на Туркије кон својата цел за членство во ЕУ, апелирајќи до блокот да го надмине она што го опиша како „проблем со насоката“ и да остане верен на својата основачка визија.

Осврнувајќи се на тензиите во Егејското Море и Источниот Медитеран, тој рече дека Туркије има за цел да го претвори регионот во „басен на стабилност и просперитет“, додека ги отфрла „максималистичките еднострани пристапи“ кои се стремат да ги исклучат Анкара и Турската Република Северен Кипар.

Ердоган додаде дека Туркије продолжува да води мирна надворешна политика низ регионите, зајакнувајќи ги своите постојни сојузи и останува отворена за соработка со соседните земји преку иницијативи како што е проектот Развојниот пат во секторите за енергетика и поврзување.