Научниците развиваат технологија за вештачка матка која еден ден би можела да ги одржи екстремно предвремено родените бебиња живи надвор од човечкото тело, што е пробив што би можел да ги редефинира границите на животот, репродукцијата и медицинската етика, објавија медиумите во среда.

Уредот, познат како АкваВомб (AquaWomb), го развиваат истражувачи во Холандија и Германија за да ја имитира природната средина на бремена матка, според Гардијан.

Дизајниран е да им помогне на бебињата родени помеѓу 22 и 24 недели од бременоста, што е фаза каде што стапките на преживување остануваат критично ниски.

Според медиумот, системот користи стаклен резервоар исполнет со течност со големина на домашен аквариум за риби, одржувајќи стабилна температура од околу 37,6°целзиусови.

Внатре, мека двослојна кеса му овозможува на бебето да лебди и да расте, додека синтетичка плацента пумпа кислород и хранливи материи преку цевки поврзани со папочната врвца.

„Белите дробови се вистински предизвик“, рече Франс ван де Восе, професор по кардиоваскуларна биомеханика на Технолошкиот универзитет во Ајндховен, советник на проектот.

„Тоа е како да жонглираш со десет топчиња. Само што топчињата горат, а испуштањето на една не е опција“, рече тој, опишувајќи ја деликатната координација потребна за одржување на стабилни органи на бебето.

Доколку бидат успешни, вештачките матки би можеле драматично да го продолжат преживувањето на предвремено родените бебиња кои моментално зависат од вентилатори и инкубатори, што може да предизвика трајно оштетување на неразвиените бели дробови.

Мирт ван дер Вен, коосновач и извршен директор на АкваВомб, рече дека тимот има за цел не само да го зачува животот, туку и да овозможи родителска врска.

„Не треба да бидеме први. Сакаме да бидеме најдобри“, рече таа.

Некои прототипови вклучуваат „пристапни порти“ за родителите да ги допираат своите бебиња и „телефон на матката“ што ги пренесува гласовите и отчукувањата на срцето на родителите преку амнионската течност.

Етички проблеми

Сепак, медицинските експерти и етичарите предупредуваат дека технологијата може да создаде сложени морални и емоционални дилеми.

„Овој вид уред би создал нова фаза во човечкиот развој, нешто што никогаш порано не сме морале да го опишуваме или регулираме“, рече Елизабет Клое Романис, научник по медицинско право на Универзитетот Дарам.

Американската администрација за храна и лекови (ФДA) свика комитет во 2023 година за да разгледа одобрување на првите човечки испитувања за вештачки матки.

Истражувачите велат дека почетното тестирање би вклучувало бебиња родени пред 24 недели, бебиња за кои сегашните медицински интервенции ретко успеваат.

Витара Биомедикал, американска фирма која лиценцирала слична технологија „био-кеси“ од Детската болница во Филаделфија, собрала повеќе од 125 милиони долари, знак дека клиничките испитувања може да бидат неизбежни.

Биоетичарите предупредуваат дека, иако технологијата би можела да спаси животи, таа исто така ризикува да ги преобликува перцепциите за родителството и бременоста.

„Секоја етичка алтернатива на „природната“ бременост мора да ги задоволи емоционалните потреби на родителите заедно со физиолошките потреби на доенчињата“, рече Романис.

И покрај неизвесноста, родителите кои изгубиле предвреме родени бебиња гледаат надеж во истражувањето.

„Сè што сакав беше да го спасам“, рече Бет Шефер, чиј син почина откако се роди во 23. недела. „Ако моето тело не можеше да го направи тоа, тогаш можеби оваа работа со матката би можела.“

Научниците велат дека можеби ќе поминат години пред првата вештачка матка да се користи во болниците, но кога ќе дојде тој ден, одлуката дали да се користи нема да биде само медицинска; таа ќе го тестира и разбирањето на човештвото за животот, родителството и изборот.

Извор: АА