Турскиот министер за надворешни работи Хакан Фидан го бранеше новоформираниот Заеднички одбранбен договор од Мека од критиките за неговиот одговор на нападите на јеменските Хути врз Саудиска Арабија, велејќи дека е неправедно да се оценува новиот сојуз според децениски конфликт.

Зборувајќи на панел за односите Туркије-САД организиран од Дирекцијата за комуникации во Њујорк на 21 септември, Фидан беше прашан дали нападите на Хутите врз Саудиска Арабија претставуваат прв тест на договорот и како се покажал пактот.

Фидан покажа кон поранешниот амбасадор на САД во Туркије, Џејмс Џефри, кој беше во публиката, и го праша кога се приклучил на војската. Откако Џефри рече дека тоа било пред околу 50 години, Фидан праша колку пати бил сведок на повикување на одредбата за колективна одбрана од Член 5 на НАТО.

„Само еднаш“, беше одговорот од публиката, според соопштението на Дирекцијата за комуникации за настанот.

„Тоа воопшто не е фер. Никој не го критикува НАТО дека е „тигар од хартија“, но кога станува збор за новоформиран одбранбен сојуз, тие посочуваат на 10-годишна криза, кризата во Јемен, и велат: Видете, не функционира“, рече Фидан.

„Тукушто почнавме“, додаде тој, а неговиот одговор предизвика аплауз од публиката.

Заедничкиот одбранбен договор во Мека го воспоставија Туркије, Саудиска Арабија и Пакистан како дел од напорите на Анкара за поголема регионална одговорност за безбедноста.

Фидан рече дека Туркије размислувала за таков договор пет или шест години, но дека било потребно време за да ги убеди другите земји да се приклучат.

Тој рече дека договорот се базира на принципот дека земјите во регионот треба да преземат поголема одговорност за сопствената безбедност, суверенитет и територијален интегритет.

„Земјите од регионот го научија принципот што ние, како Туркије, го артикулиравме-нема доминација, нема потчинување; туку има соработка“, рече Фидан.

Тој го опиша договорот од Мека како почетна точка за поголема „регионална сопственост“, тврдејќи дека недостатокот на доверба меѓу земјите во регионот придонел за конфликти, надворешна интервенција и вклучување на земјите во спорови поврзани со агендите на другите.

Фидан рече дека трите земји имаат план за развој на аранжманот и дека другите земји заинтересирани за приклучување би можеле да бидат поканети откако структурата ќе биде институционализирана.

„Нашата идеја е дека откако ќе го институционализираме, поканата за други земји да се приклучат ќе остане отворена“, рече тој.

Порано во своите забелешки, Фидан рече дека Туркије и САД делат интерес да имаат суверени и стабилни држави способни да обезбедат безбедност и просперитет на Блискиот Исток, особено во Сирија и Ирак.

Тој рече дека Анкара се стреми да ги зајакне националните институции и да спречи терористичките организации да дејствуваат, додавајќи дека Сирија ослободена од тероризам и со зачуван територијален интегритет би претставувала значаен напредок за регионалната безбедност и просперитет.

Фидан, исто така, ја идентификуваше војната на САД со Иран, конфликтот во Јемен и дестабилизирачките политики и дејствија на Израел низ целиот регион како меѓусебно поврзани закани што ја попречуваат дипломатијата.

„Особено, очекуваме САД да го искористат своето влијание врз Израел за да стават крај на политиките што го поткопуваат и регионалниот и глобалниот мир и стабилност“, рече Фидан.

Тој, исто така, рече дека Газа останува централен тест за напорите за воспоставување безбедност, соработка и просперитет во регионот и дека Туркије ги поддржува напорите на американскиот претседател Доналд Трамп за ставање крај на кризата во Газа.

Осврнувајќи се на односите меѓу Туркије и САД, Фидан рече дека двете земји развиле обновен моментум додека се приближуваат кон стогодишнината од нивните дипломатски врски. Тој рече дека односот останал отпорен и покрај несогласувањата и кризите и дека двете страни треба да го претворат сегашниот моментум во конкретни резултати и да ја институционализираат соработката.

Во врска со одбранбените врски, Фидан рече дека политичките лидери во Анкара и Вашингтон покажале подготвеност да ги решат отворените прашања, вклучително и ограничувањата што влијаат на билатералната одбранбена соработка.

Тој, исто така, рече дека работата продолжува за враќање на Туркије во програмата Ф-35 и решавање на проблемот со ЦAATСA, иако процесот трае подолго од очекуваното.