Истражувањата покажуваат дека помеѓу 44 и 52 проценти од вработените во Обединетото Кралство користат вештачка интелигенција на работното место, но само помеѓу 15 и 35 проценти од нив ја користат редовно, пишува германската новинска агенција дпa. 

Повеќето вработени кои користат вештачка интелигенција најчесто експериментираат со неа или ја користат за рутински административни задачи.

Во Германија, околу 80 проценти од луѓето повремено користат вештачка интелигенција на работа, покажа студијата. Некои ја користат за важни работи, но најмногу поради нејзината едноставност. 

Многумина се свртуваат кон ЧатГПТ, Џемини, Клауд или други говорни ботови едноставно поради практичност, според истражувањето на Институтот Пинктум.

Нивната студија покажа дека 43 проценти од испитаниците користат вештачка интелигенција на работа делумно затоа што „ретко сакаат да навлегуваат во одредени теми“.

Дали сè повеќе се потпираме на вештачката интелигенција да размислува наместо нас на работа? Дали ова нè прави помалку компетентни? дпа разговараше со експерт за губењето на вештини, или „дескилинг“, предизвикано од вештачката интелигенција.

Што е дескилинг?

Дескилинг го опишува потенцијалното губење на вештини што произлегува од зголемената употреба на вештачка интелигенција, рече Џозефин Хофман од Германскиот институт за индустриско инженерство ИAO.

Постојат два вида феномени, објасни таа. Едниот е дека тие можат да ги изгубат вештините што веќе ги имаат. Но, таа тврди дека многу поголем проблем е што одредени вештини воопшто не се развиваат поради употребата на системи за вештачка интелигенција, како што се читање, разбирање и критичко разгледување на текстови или нивно самостојно пишување и создавање ново знаење.

Колку е значаен ефектот?

„Наодите се измешани: полето во кое се одвива истражувањето е исклучително динамично“, рече Хофман. 

Причинско-последичната врска помеѓу употребата на вештачка интелигенција и намалените вештини за критичко размислување сè уште не е докажана без никаква сомнеж.

Сепак, истражувањата покажуваат јасни корелации. Студија од приватната швајцарска високообразовна институција СБС пронајде силна негативна корелација помеѓу честата употреба на вештачка интелигенција и вештините за критичко размислување.

„Токму фундаменталните вештини можат да ослабнат на долг рок, како што се разбирањето текстови, оценувањето на информациите, формулирањето на сопствените мисли и со тоа производство на ново знаење. Тоа е активност што мора да се научи, а потоа да се вежба“, тврди Хофман.

Ако вештачката интелигенција сè повеќе ги презема ваквите задачи, тогаш луѓето почнуваат да немаат пракса. Таа исто така рече дека го губиме и чувството дека сме сфатиле нешто сами, што може да влијае на нашата мотивација и подготвеност за учење.

Дали нашата удобност игра улога?

Вистина е дека вештачката интелигенција заштедува време и труд, што ја прави толку привлечна. Брзо развивачките можности можат да нè наведат да размислуваме помалку независно. 

„Луѓето постепено ја губат когнитивната активност“, рече Хофман. 

Сепак, една од причините за ова е „неверојатниот притисок да се забрза“ во деловниот свет.

Какви ризици создава ова?

Според анкетата на Институтот Пинтум, 70 проценти од испитаниците рекле дека „обично“ ги проверуваат резултатите што им ги покажува вештачката интелигенција. 

„Слепото потпирање на овие резултати би било катастрофално. 

Тоа носи ризик од постепено губење на клучните вештини“, рече едукаторката и експерт за управување со човечки ресурси Карина Ебли-Корбел.

Хофман вели дека луѓето „имаат тенденција да се оддалечуваат од разбирање кон делегирање“. 

Клучен ризик од предавањето задачи на вештачката интелигенција е тоа што, со губењето на човечките вештини, станува потешко да се забележат грешки или недоследности генерирани од технологијата.

„Тогаш навистина не сте во позиција да обезбедите квалитет“, предупреди таа.

Можеме ли да се спротивставиме на ова?

Клучот лежи во свесното користење на вештачката интелигенција. 

„Сега сигурно можеме да ја користиме вештачката интелигенција за да ги зајакнеме сопствените процеси на размислување“, рече Хофман. 

Таа препорачува да се гледа вештачката интелигенција како партнер за размислување. Еден можен метод е да му се каже на говорниот робот „Предизвикај ме, постави ми прашања повторно“, додаде таа.

Во исто време, важно е редовно да се вежбаат основни вештини без вештачка интелигенција, дури и ако е потребно повеќе време. Работодавците треба да обезбедат потребно време и ресурси за да го овозможат ова.

Ебли-Корбел тврди дека одговорноста лежи првенствено на поединецот. Организациите можат само да ја подигнат свеста за проблемот. 

Ебли-Корбел им советува на вработените свесно да избегнуваат предавање на одредени задачи на вештачката интелигенција. „На пример, можам редовно да пишувам е-пошта, особено кога станува збор за размислување, а не само за тоа како ќе формулирам нешто.“

На работа, треба свесно да ја разгледаме и целта со која пристапуваме кон задачата. „Ако сакам да го потврдам моето знаење, морам сама да препрочитам нешто и да размислам за она што сум го научила“, рече Ебли-Корбел.

Може ли вештачката интелигенција да ги зајакне нашите вештини?

„Она што го губите, можете и да го добиете“, рече Ебли-Корбел. На пример, креативноста може да се стимулира со земање на резултатите генерирани од вештачката интелигенција како почетна точка од која луѓето потоа можат самостојно да ги развиваат.

Целното користење на вештачката интелигенција може да помогне во развојот на когнитивните способности, тврди организацискиот психолог Маркус Лангер во интервју за германското списание Психологија денес (Psychologie Heute), делумно затоа што е потребно зголемено внимание за да се забележат грешките во текстовите генерирани од вештачка интелигенција. 

Оние кои критички ги испитуваат и подобруваат предлозите за вештачка интелигенција всушност практикуваат расудување.

Вештачката интелигенција може да им помогне на луѓето побрзо да ги совладаат новите теми или да идентификуваат празнини во нивното знаење. Доколку се користи правилно, вештачката интелигенција може да стане партнер во целното подобрување на вештините.

Отвореноста кон нови идеи овде е клучна, бидејќи го олеснува препознавањето на позитивните аспекти на технологијата и помага да се осигура дека нема да бидеме попречени од стравот дека ќе бидеме заменети со нови технологии. 

„Стравот нè спречува да се развиваме понатаму“, смета Ебли-Корбел. „Само оние кои инвестираат во својот развој можат да дејствуваат со далековидост“.

Извор: ХИНА