Туркије денес ја одбележува 103-годишнината од основањето на Републиката со официјални церемонии, културни настани и јавни прослави низ целата земја, при што престолнината Анкара е во центарот на одбележувањата.
Прославите во Анкара започнаа со посетата на претседателот Реџеп Таип Ердоган и високи државни претставници на Аниткабир, мавзолејот на основачот Мустафа Кемал Ататурк. Ердоган положи венец, оддаде почит со едноминутно молчење и се потпиша во спомен-книгата, по што прими честитки во Претседателскиот комплекс.
Во видео-порака, Ердоган изјави дека Туркије денес е посилна отколку вчера, а утре ќе биде уште помоќна, попрестижна и поефективна во секоја област. Тој укажа на напредокот постигнат во изминатите 24 години во секторите одбрана, енергетика, транспорт и дипломатија.
Во четвртокот, годишнината ја одбележаа и високи турски функционери.
Министерот за правда, Акин Ѓурлек, изјави дека владата, под водство на Ердоган, работи на остварување на визиите за 2053 и 2071 година, со цел дополнително да ги надгради досегашните достигнувања. Од друга страна, лидерот на Партијата за националистичко движење (МХП), Девлет Бахчели, истакна дека неговата партија е решена да го пренесе наследството на Републиката во „Векот на Туркије“.
Шефот на Националната разузнавачка организација (МИТ), Ибрахим Калин, изјави дека Републиката ја отелотворува независноста, единството и заедничката иднина на Туркије, додавајќи дека МИТ ќе продолжи да работи на заштита на националната безбедност и суверенитет.
Туркиски лидери во Анкара
Овогодинешната годишнина се совпаѓа со 13. самит на Организацијата на туркиски држави (ОТД), кој на 29 и 30 октомври во Анкара ги собира лидерите на петте земји-членки.
Ердоган ќе го отвори Националниот парк Бештепе (Bestepe) со коњичка претстава, а потоа ќе приреди официјална вечера за лидерите што се во посета.
Гостите ќе бидат пречекани од воениот оркестар „Мехтер“, како и од војници и знамиња што претставуваат 16 историски туркиски држави.
Претседателот на Киргистан, Садир Жапаров, ќе биде одликуван со државен орден, а претседателот Ердоган ќе ја додели и овогодинешната Меѓународна награда „Али Шир Наваи“.
Програмата вклучува и концерт на Претседателскиот симфониски оркестар на Туркије, изведба на традиционални танци организирана од ТУРКСОЈ (TURKSOY) – меѓународна организација за промовирање на туркиската култура-како и музика во живо од турскиот пејач Кирач и казахстанскиот пејач Димаш Кудајберген.
Прослави низ целата земја
Настани по повод Денот на Републиката се одржуваат низ цела Туркије.
Иницијативата „Туркије вози велосипед“ (Türkiye Pedals) ќе собере велосипедисти од сите 81 покраина во периодот од 29 октомври до 1 ноември, како вовед во климатскиот самит ЦOП31 што ќе се одржи во Анталија од 9 до 20 ноември.
Настаните, на кои можат да учествуваат лиценцирани спортисти, велосипедски клубови, студенти, семејства и љубители на велосипедизмот, имаат за цел да го промовираат возењето велосипед како одржлив начин на транспорт и да ја подигнат јавната свест за климатските промени.
Во чест на 103-годишнината од основањето на Републиката, се одржува јавање по историскиот пат „Истиклал“ (Патот на независноста).
Овој настан, кој по третпат го организира Здружението за коњички спорт и култура, ја следи 95-километарската траса по која, за време на Војната за независност, оружјето и муницијата пристигнати во пристаништето Инеболу се пренесувале кон Анадолија. Во ова дводневно патување учествуваат 45 јавачи од цела Туркије.
Се очекува трката „Османгази - Турски век“ (Osmangazi-Türkiye Century Run), што се одржува на мостот „Османгази“, да собере околу 6.000 учесници; пристигнати се речиси 8.000 пријави, а учество потврдиле спортисти од 19 земји.
Настанот, кој за првпат се одржува на 29 октомври, опфаќа трка од 10 километри за елитни тркачи, како и трка од 5 километри отворена за јавноста.
Градоначалникот на Метрополитенската општина Коџаели, Тахир Бујукакин, изјави дека организаторите имаат цел овој настан да стане традиционален и да се одржува секоја година, обединувајќи луѓе од различни генерации за одбележување на Денот на Републиката.
Во Чорум, жителите го одбележаа денот со марш, носејќи турско знаме долго 103 метри.
Во Дијарбакир, ученици развиорија турско знаме со површина од 54 квадратни метри кај историската тврдина Ичкале во округот Сур, во сенката на градските ѕидини и камени градби стари илјадници години. Настанот беше предводен од покраинската дирекција за образование, а кореографијата беше снимена од воздух со дрон.
Турските знамиња се истакнуваат на домовите, работните места и јавните простори.
Општините организираат концерти, културни програми и јавни настани, а семејствата се собираат во парковите, на плоштадите и на други јавни места за да го одбележат празникот.
Во поголемите градови прославите ќе продолжат и во текот на вечерта со паради и огномети.
На 29 октомври 1923 година Ататурк ја прогласи Република Туркије, со што официјално беше воспоставен нов политички поредок заснован врз националниот суверенитет.
Големото народно собрание на Туркије го избра за прв претседател на земјата.
Републиката произлезе од Турската војна за независност, борба предводена од Ататурк и националното движење против странската окупација и обидите за поделба на Анадолија по Првата светска војна.
Победата на националното движење го отвори патот за формирање независна држава во која политичкиот легитимитет произлегува од народот, а не од наследен владетел.
По прогласувањето на Републиката следуваше сеопфатна програма на реформи насочени кон преобразба на политичките, правните, образовните и општествените институции на Туркије.
Под водство на Ататурк земјата ги модернизираше правниот и образовниот систем, го прошири јавното образование и спроведе реформи чија цел беше изградба на модерна национална држава.
На овој ден турскиот народ го одбележува триумфот на националната независност, принципот дека суверенитетот безусловно му припаѓа на народот и посветеноста на република чии институции се засноваат врз разумот и граѓанството.
