Впечатлив нов извештај на Обединетите нации, за прв пат, ги опиша политиките на Израел во окупираниот Западен Брег како „систем на апартхејд“.

Извештајот, објавен во среда од Високиот комесар на ОН за човекови права (OХЦХР), детално ги опишува децениите дискриминација, сегрегација и нееднакви закони, кои систематски ги ограничуваат правата на Палестинците на движење и пристап до вода, земјиште и основни услуги.

„Постои систематско задушување на правата на Палестинците на Западниот Брег“, рече шефот на ОН за човекови права Фолкер Турк во соопштението. 

„Ова е особено тешка форма на расна дискриминација и сегрегација што наликува на видот систем на апартхејд што сме го виделе претходно“.

Голем број независни експерти поврзани со ОН ја опишаа ситуацијата во окупираните палестински територии како „апартхејд“, но ова е прв пат шеф на ОН за човекови права да го употреби терминот.

Независните групи за човекови права долго време го нарекуваат Израел држава на апартхејд, многу пред последниот извештај на шефот за човекови права на ОН. 

Израелската група за човекови права Б’Тселем, како и Амнести Интернешнл и Хјуман Рајтс Воч, го нарекоа Израел режим, кој спроведува апартхејдска сегрегација на окупираните палестински територии.

Што ги поттикна ОН да го заземат овој став?

Напади од нелегални доселеници

Во извештајот на ОН се вели дека израелските власти ги третираат нелегалните доселеници и Палестинците на окупираниот Западен Брег според два различни правни системи, што резултира со нееднаквост.

Насилството од страна на нелегалните израелски доселеници врз Палестинците е во пораст од почетокот на геноцидната војна на Израел врз Газа во 2023 година, честопати се случува со согласност, поддршка или учество на израелските безбедносни сили, влошувајќи ја хуманитарната и безбедносната ситуација во регионот.

Според палестинските бројки, повеќе од 1.066 Палестинци се убиени, а 10.300 повредени во овие напади на окупираниот Западен Брег од октомври 2023 година.

Конфискација на земјиште

Извештајот на ОН, исто така, истакнува како Палестинците продолжуваат да се соочуваат со голема израелска конфискација на земјиште и ограничен пристап до основните ресурси, вклучувајќи вода и обработливо земјиште.

„Ова систематско одземање ги поткопува нивните средства за живот и придонесува за континуирана економска и социјална маргинализација, оставајќи многу Палестинци без домови или средства за издржување“, се вели во извештајот.

Овие политики, исто така, ја продлабочуваат зависноста и ги ограничуваат можностите за образование, здравствена заштита и развој на заедницата за палестинскиот народ на сопствената земја.

Ѕидот за одвојување на окупираниот Западен Брег, исто така, е опишан од групите за човекови права како мерка на апартхејд, која ја дели палестинската земја, ги сегрегира заедниците и спроведува нееднаков пристап и движење.

Проширување на нелегалните населби

Повеќе од 500.000 Израелци сега живеат во нелегални населби на Западниот Брег, територија окупирана од Израел од 1967 година.

И покрај тоа што се сметаат за нелегални според меѓународното право, нелегалните израелски населби продолжуваат брзо да се шират, честопати поради убиства на Палестинци и речиси целосна неказнивост за сторителите, според ОН.

Ваквите населби, исто така, предизвикуваат ограничувања на движењето во и помеѓу палестинските области, бидејќи извештајот на ОН се фокусира и на контролните пунктови и системите за дозволи.

Окупираниот Западен Брег е пресечен со широка мрежа на патишта резервирани за нелегалните израелски доселеници, стотици воени контролни пунктови и бариери што ги делат палестинските градови и села, сериозно ограничувајќи ја слободата на движење.

Произволни притворања

Илјадници Палестинци се држат во административен притвор без обвинение или судење, а израелските власти ја проширија употребата на незаконска сила, произволно притворање и тортура, особено од почетокот на израелската брутална војна врз Газа во 2023 година.

Извештајот нагласува дека овие практики придонесуваат за клима на страв и угнетување, оставајќи ги семејствата несигурни за безбедноста на најблиските и поткопувајќи ја основната заштита гарантирана според меѓународното право.

Репресија врз граѓанското општество и медиумските слободи

Извештајот на ОН ги истакнува растечките репресии врз групите на граѓанското општество и строгите ограничувања врз медиумските слободи, заедно со строгите ограничувања на движењето во и помеѓу палестинските области.

Овие мерки ги влошија условите за човекови права во окупираниот Западен Брег, изолирајќи ги заедниците, ограничувајќи го пристапот до образование, здравствена заштита и основни услуги и задушувајќи ја јавната дебата, а воедно го зајакнуваат поширокиот систем на угнетување врз Палестинците.

Извештајот предупредува дека ваквите ограничувања, исто така, ги продлабочуваат економските тешкотии и ги ограничуваат можностите на Палестинците целосно да учествуваат во општествениот, политичкиот и граѓанскиот живот.

Системско угнетување

Извештајот, исто така, забележува дека комбинацијата од сегрегација, правна нееднаквост, нелегално проширување на населбите и насилство укажува на намерен систем наменет за одржување на доминацијата над Палестинците.

Ова, нагласува ОН, претставува кршење на меѓународното право против расизмот, кое забранува расна сегрегација и апартхејд, и ја нагласува потребата Израел да го почитува палестинското самоопределување.

Недискриминирачко бомбардирање

Иако извештајот на ОН се фокусираше првенствено на окупираниот Западен Брег, тој не ги опфати другите израелски практики, особено оние што влијаеја на опколената Газа за време на геноцидната војна на Израел врз малата палестинска енклава.

Израел уби над 71.000 Палестинци, претежно жени и деца, и уништи домови и инфраструктура, претворајќи ја енклавата во урнатини.

Недискриминирачкото израелско бомбардирање уништи речиси 90 проценти од зградите во Газа.

Масовното раселување предизвикано од уништувањето и континуираните прекршувања на октомврискиот прекин на огнот ги турка цивилите подлабоко во хуманитарна катастрофа.

Блокада на Газа

Децениската копнена, морска и воздушна блокада на Газа сериозно го ограничува протокот на стоки, медицински материјали, гориво и луѓе. Оваа блокада придонесе за хуманитарни кризи и економско задушување, што беше споменато во посебни извештаи на ОН и за човекови права.

Недостатокот на електрична енергија и вода, уништувањето на болниците и училиштата и ограничениот пристап до хуманитарна помош во Газа се исто така форми на израелски апартхејд што не беа вклучени во неодамнешниот извештај на ОН.

Извор: ТРТ Ворлд