Извештаите дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп размислува за одземање до 200.000 визи Б1 и Б2 поврзани со тековни барања за азил привлекоа внимание многу подалеку од вообичаените кругови на имиграциската политика.
Самата бројка е значајна, но исто така е и неизвесноста околу неа: кои носители на визи би биле засегнати, според кои критериуми и според кој временски рок се прашања што извештаите ги оставаат во голема мера неодговорени.
Импликациите, доколку се продолжи со овој потег, би се прошириле надвор од барателите на азил за да опфатат поширока популација: туристи кои имаат важечки визи Б2 и деловни патници кои работат под статус Б1, при што обете групи сега се соочуваат со можноста рутинската класификација на виза да има неочекувани последици.
Визата Б1 генерално се издава на деловни патници, додека визата Б2 се дава на туристи.
Оправдувањето на администрацијата е дека ова се користи како дупка во законот за влез во земјата и „пуштање корени“ во неа додека процесот на азил се одвива, а заменик-државниот секретар Кристофер Ландау тоа го нарече „привидни барања за азил“.
Администрацијата не даде конкретен број на визи што можат да бидат поништени, но Асошиејтед Прес се повика на документи од Стејт департментот и американски официјални лица кои проценуваат дека бројот е до 200.000.
Овој потег, доколку се случи, би го означил најголемото масовно поништување во историјата на САД и веројатно ќе биде оспорен.
Кои се последиците?
Вреди да се напомене дека поништувањето на неимигрантска виза не е исто што и прекинување на случај или барање за азил. Луѓето кои влегуваат во земјата со виза Б1 или Б2 и подоцна аплицираат за азил генерално го добиваат својот правен статус од предметот за азил што е во тек, а не од оригиналната виза.
Врз основа на ова, непосредното влијание врз луѓето со предметот што е во тек може да биде ограничено. Сепак, долгорочните последици би можеле да бидат значителни.
„Тие би го изгубиле статусот на привремени посетители, но не мора нужно веднаш да можат да бидат отстранети само затоа што им е одземена визата. Нивното право да поднесат барање за азил генерално би останало недопрено до донесување одлука“, изјави за ТРТ Ворлд Рут Бермехо Касадо, вонреден професор на Универзитетот Реј Хуан Карлос и истражувач за политики за миграција и азил.
Со оглед на тоа, овој потег би можел да има некои последици, вклучително и правни импликации, бидејќи би можел да генерира судски спор околу тоа дали администрацијата ги казнува поединците за остварување на нивното право, кое е заштитено според американскиот закон за азил.
Што се однесува до барателите на азил, многумина би зависеле целосно од своите случаи за правен статус, а доколку тие случаи бидат отфрлени, тие нема да имаат правен статус во земјата.
Мерката би можела да има симболично значење, бидејќи би можела да сигнализира голем пресврт кон третирање на барањата за азил по влезот како доказ дека привремените визи се користеле неконзистентно со нивната намена.
„Во таа смисла, политиката може да биде повеќе наменета како „одвраќање“ и политичка изјава отколку како механизам за итна депортација“, вели Бермехо Касадо, кој е исто така нерезидентен виш соработник во Кралскиот институт Елкано.
Што кажуваат претходните примери?
Во Соединетите Американски Држави, имаше случаи на масовни одземања на визи и претходно.
Во 1979 година, за време на заложничката криза во Иран, тогашниот претседател Џими Картер издаде наредба - позната како Извршна наредба 12172 - со која им се даде на државниот секретар и на државниот обвинител овластување да ограничат или да создадат исклучоци за иранските државјани кои имаат неимигрантски визи.
Администрацијата на крај ги поништи визите и им наложи на над 50.000 ирански студенти да се пријават кај имиграциските власти во декември истата година за да го потврдат својот статус или да се соочат со итна депортација.
Се вели дека федерален апелационен суд го поддржал правото на администрацијата да ги издвои иранските студенти во оваа мерка.
По нападите од 11 септември, Министерството за правда започна иницијатива за лоцирање, интервјуирање и депортирање на приближно 314.000 „бегалци“ - странски државјани кои останале во САД и покрај конечните наредби за депортација.
Но наместо да го следи тој број подеднакво, администрацијата на Џорџ В. Буш им даде приоритет на луѓето од Блискиот Исток и јужна Азија.
Сепак, овие и други случаи првенствено се базираа на причини од национална безбедност, а не на тврдењето дека носителите подоцна побарале азил.
„Најблиските споредби веројатно се политики што имаат за цел да ги обесхрабрат барањата за азил што владите ги сметаат за злоупотребувачки или опортунистички“, вели Бермехо Касадо.
Во изминативе 20 години, Австралија воведе различни мерки насочени кон одвраќање на барањата за азил по пристигнувањето. Слично на тоа, голем број европски влади воведоа реформи наменети за ограничување на пристапот до процедурите за заштита.
„Сепак, овие мерки обично се фокусираа на процедурални ограничувања, обработка на барања во странство и забрзани механизми за отстранување, наместо на масовно ретроактивно одземање на визи“, додава Бермехо Касадо.
Како може ова да се оспори?
Скоро секој сличен пример од оваа мерка беше правно оспорен, иако во повеќето случаи, судовите ја потврдија.
Во овој случај, ако се реализира, се очекува да се соочи со предизвици, особено со оглед на тоа што правата за имиграција и азил се заштитени со американскиот закон и меѓународните обврски.
Иако Извршната власт има широки овластувања по ова прашање, од судовите може да се побара да разгледаат правилна постапка.
Може да има и административни пречки, вели Бермехо Касадо, „бидејќи луѓето што бегаат од сериозна несигурност или политички прогон може да продолжат да бараат заштита и покрај дополнителните пречки“.
Накратко, влијанието на овој потег би било ограничено, бидејќи нема да ги спречи барателите на азил да ги исполнат своите барања.
Сепак, може да има долгорочни последици со оглед на тоа што тоа сигнализира построг пристап против нерегуларната миграција.
Извор: ТРТ Ворлд
