Врховниот суд на САД во среда ќе ги слушне аргументите за легалноста на сеопфатните царини наметнати од американскиот претседател Доналд Трамп.

Тоа е прашање со големи последици за глобалната економија и тест за обемот на претседателските овластувања и подготвеноста на судиите да му дозволат на Трамп да ги помести своите граници.

Рошиштето започна во Вашингтон утрово откако пониските судови пресудија дека употребата на федерален закон без преседан од 1977 година од страна на Трамп, дизајниран за справување со национални вонредни состојби, како покритие за наметнување царини ги надминува овластувањата на претседателот.

Правниот предизвик вклучува три тужби поднесени од компании погодени од царините и 12 американски држави, од кои повеќето се предводени од демократи.

Трамп изврши притисок врз Врховниот суд, кој има конзервативно мнозинство од 6-3, да ги потврди царините, кои се негова клучна економска и надворешна политика.

Царините за увезена стока би можеле да донесат билиони долари во Соединетите Држави во текот на следната деценија.

Ако судиите ги поништат, „ние би биле беспомошни, можеби дури и да ја уништиме нашата нација“, напиша Трамп во објава на социјалните мрежи во неделата.

Како знак за важноста на случајот за администрацијата, министерот за финансии Скот Бесент планира лично да присуствува на сослушувањето.

Трамп претходно зборуваше за можно негово присуство, но се предомисли.

„Ако Врховниот суд пресуди против Трамп, се очекува царините да останат на сила бидејќи администрацијата ќе се повика на други законски основи“, изјави Бесент за Ројтерс.

На Врховниот суд обично му требаат месеци за да одлучи откако ќе ги сослуша аргументите, но администрацијата на Трамп побара од него да дејствува брзо во овој случај.

Судиите ќе го разгледаат повикувањето на Трамп на Законот за меѓународни економски овластувања во вонредни ситуации (ИEEПA) за да наметне царини на речиси секој трговски партнер на САД.

Законот му дозволува на претседателот да ја регулира трговијата во национална вонредна состојба, но не го споменува конкретно зборот „тарифи“.

Трамп е првиот претседател што го користи ИEEПA на овој начин.

Оваа акција е една од многуте што ги презеде откако се врати на функцијата, агресивно поместувајќи ги границите на своите извршни овластувања.

Тој го стори тоа во области кои се движат од ограничување на имиграцијата до отпуштање на федерални службеници и распоредување на војската во градовите.

Уставот на САД му дава на Конгресот, а не на претседателот, овластување да наметнува даноци и царини.

Министерството за правда на Трамп тврди дека ИEEПA ги овластува царините со тоа што му дава на претседателот овластување да го „регулира“ увозот за решавање на вонредни ситуации.

Царините засновани на ИEEПA генерираа околу 89 милијарди долари приходи помеѓу 4 февруари и 23 септември, кога Царинската и граничната заштита на САД ги објави своите најнови бројки.

Трамп воведе некои царини според други закони, но тие не се предмет на ова сослушување.

Врховниот суд застана на страната на Трамп во серија вонредни одлуки оваа година.

Тие дозволија политиките на Трамп, кои беа блокирани од пониските судови поради сомнителна легалност, да продолжат да се спроведуваат привремено, поттикнувајќи ги критичарите да го обвинат Врховниот суд дека одбива да дејствува како контрола врз моќта на претседателот.

Трамп предизвика глобална трговска војна кога се врати на функцијата во јануари, влошувајќи ги односите со трговските партнери, зголемувајќи ја неизвесноста на финансиските пазари и поттикнувајќи ја глобалната економска неизвесност.

Тој го повика ИЕЕПА за да воведе царини на стоки увезени од одредени земји за да се справи со она што тој го нарече национална вонредна состојба поврзана со трговскиот дефицит на САД.

Трамп ги користеше царините за да изнуди отстапки и повторно да преговара за трговски договори, како и како средство за казнување на земјите што го налутија поради прашања што не се однесуваат на трговската политика.

ИЕЕПА му дава на претседателот овластување да се справи со „необична и вонредна закана“ во услови на национална криза.

Историски гледано, се користел за воведување санкции врз непријателите или замрзнување на нивните средства, а не за воведување царини.