Трамп го искористи привидението на шверц на дрога за да ја нападне Венецуела- ова се фактите

Додека претседателот Доналд Трамп го смета воениот напад на САД и отстранувањето на венецуелскиот лидер Николас Мадуро како дел од широка кампања против дрогата, меѓународните извештаи и експертските проценки сугерираат дека наративот е потенок од реториката.

Случајот на САД се потпира на наркотици и патиштата за шверц што се користат за шверцување на нелегални супстанции во земјата.

Две супстанции доминираат во тврдењата на Вашингтон и кризата со предозирање во Америка: кокаинот и фентанилот. Нивното потекло, синџирите на производство и патот во Соединетите Држави се добро документирани. И тие во голема мера не укажуваат на Венецуела.

Венецуела не е ниту голем производител на кокаин, ниту главна транзитна рута преку која овие наркотици влегуваат во САД.

„Најчестата заблуда е улогата што ја играат венецуелските криминални организации во меѓународната трговија“, вели Стивен Дадли, коосновач на ИнСајт Крајм (InSight Crime), тинк-тенк што го истражува организираниот криминал во Америка.

„Венецуелските криминални групи не се големи меѓународни играчи; тие се во голема мера локални“, изјави тој за TРТ Ворлд.

Воената операција на 3 јануари во која беше киднапиран Мадуро, при што загинаа речиси 100 лица, беше проследена со серија контроверзни воздушни напади врз бродови во Карипското Море и Тихиот Океан.

Администрацијата на Трамп тврдеше дека бродовите биле користени за шверцување дрога во САД. Околу 35 такви воздушни напади беа извршени помеѓу септември 2025 и јануари 2026 година, при што загинаа десетици луѓе, а нивните последни моменти беа снимени од термални камери монтирани на дронови.

Но географијата го комплицира тврдењето за сериозноста на вмешаноста на Венецуела.

Според Вашингтон пост, повеќето од нападите се случиле во Источниот Пацифик, во близина на бреговите на Колумбија и Мексико. Крајбрежјето на Венецуела лежи на Карипското Море, дел од Атлантскиот Океан.

Каде и како се произведува кокаинот го прави случајот против Венецуела уште послаб.

Скоро целиот кокаин во светот се одгледува и произведува во регионот на Андите, првенствено во Колумбија, Перу и Боливија.

Канцеларијата на ОН за дрога и криминал (УНОДЦ) објавува сеопфатна глобална проценка на производството и патиштата на трговија со наркотици секоја година. Венецуела не е наведена меѓу главните производители на кокаин.

Референците за земјата се појавуваат ретко во извештаите на УНОДЦ, главно во дискусиите за регионален транзит, а не за производство.

Светскиот извештај за дрога на УНОДЦ за 2025 година вклучува визуелизација на патиштата на трговија со луѓе што покажува дека Венецуела не е примарен коридор преку кој кокаинот стигнува до Соединетите Држави.

Како одговор на прашањата од TРТ Ворлд, прес-службата на УНОДЦ се повика на своите најнови публикации, вклучувајќи го Светскиот извештај за дрога и Глобалниот извештај за кокаин.

„Венецуела учествувала со 43,7 тони запленети кокаин во 2023 година, што претставува 1,9 проценти од глобалните заплени“, изјавија од УНОДЦ за TРТ Ворлд .

Дури и самиот информативен лист на американската Администрација за борба против дрога (ДЕА) наведува дека поголемиот дел од кокаинот што влегува во САД поминува низ Мексико.

Професорката Гвадалупе Кореа-Кабрера, експерт за мрежите на латиноамерикански нарко-картели, вели дека, иако Венецуела се користи како рута за трговија со дрога, обемот и тајмингот на нејзината улога остануваат контроверзни.

Таа забележува дека наративот на САД може да ги одразува геополитичките интереси исто колку и другите статистики.

Во исто време, Колумбија, соседот на Венецуела и најголемиот производител на кокаин во светот, со децении е во центарот на американската политика за дрога.

Откако се врати на функцијата во јануари 2025 година, Трамп објави обновена војна против наркотиците. Во 2024 година, повеќе од 80.000 Американци починаа од предозирање со дрога, повеќето поврзани со синтетичкиот опиоид фентанил, според американските Центри за контрола и превенција на болести.

За разлика од кокаинот, фентанилот не се одгледува.

Поголемиот дел од фентанилот во светот се произведува во Мексико, користејќи прекурсорни хемикалии, кои во голема мера се набавуваат од Кина. Оттаму, финалниот производ се шверцува преку границата меѓу САД и Мексико.

Венецуела игра мала улога во овој синџир на снабдување.

Самиот Трамп посочи дека операцијата против Венецуела била нешто повеќе од дрога.

Тој рече дека САД имаат намера да ја „управуваат“ Венецуела, па дури и објави слика на платформата Вистина (Truth Social), нарекувајќи се себеси „вршител на должноста претседател“ на земјата.

Тој се сретна и со раководители на нафтените компани Ексон, Шеврон и Коноко во Вашингтон, обидувајќи се да поттикне инвестиции до 100 милијарди долари во нафтениот сектор на Венецуела.

Во Венецуела, употребата на кокаин останува релативно ниска. УНОДЦ ја проценува преваленцата во изминатата година на 0,82 проценти од населението. Заплените на фентанил се минимални.

Ниту е картелска сила

Експертите генерално се согласуваат дека Венецуела функционира, најмногу, како маргинална транзитна, складишна и почетна точка за кокаин.

Квантифицирањето на тековите на шверцот е по природа тешко, забележува Дадли, бидејќи податоците за заплени се нееднакви, а приоритетите при спроведување на полициските акции го обликуваат она што се открива.

Дури и многу цитираниот Картел де лос Солес е опишан од него како лабава мрежа поврзана со државни структури, а не како вертикално интегриран картел што ги контролира меѓународните патишта.

„Други, можеби и попознати групи како Трен де Арагва, не играат значајна улога во меѓународната трговија со дрога“, вели тој.

Во обвинението од 2020 година, американските обвинители ги обвинија Мадуро и високите функционери дека припаѓаат на таканаречениот Картел де лос Солес, постојано опишувајќи го како организација за трговија со дрога.

Но во ревидирано обвинение откриено на 3 јануари 2026 година, Министерството за правда на САД тивко го напушти  наративот што го прикажуваше како структуриран картел.

Наместо тоа, обвинението се однесува на систем во кој „моќните венецуелски елити се збогатуваат преку трговија со дрога и заштита на нивните партнери трговци со дрога“.

Експертите долго време тврдат дека Картел де лос Солес не е име на вистински картел, туку венецуелски сленг што датира од 1990-те, кој се користи за опишување на функционери обвинети за корупција.

„Многу луѓе го доведуваат во прашање постоењето на Картел де лос Солес, па дури и во рамките на американската влада, во моментов се користат различни термини за картелот“, забележува Кореа-Кабрера.

Помеѓу тие неизвесности лежи подлабоко прашање. Не дали постојат нелегални мрежи, туку како политичката моќ, географијата и приоритетите за спроведувањена законот ја обликуваат приказната што се раскажува.

„Дека Венецуела е рута за трговија со дрога се чини дека е вистина“, вели Кореа-Кабрера. „Прашањето е во кој момент повеќе се поврзала со трговијата со дрога - и дали ова се случило со појавата на Чавизмот или порано. Многу е тешко да се каже.“

Извештаите на САД и Европа ги отсликуваат глобалните наоди

Европските и американските истражувања се совпаѓаат со таа проценка.

Извештајот од 2024 година на Европската парламентарна истражувачка служба покажа дека одгледувањето кока е концентрирано претежно во Колумбија, по што следат Перу и Боливија.

Истражувањето на канцеларијата за Латинска Америка во Вашингтон  покажува дека протокот на кокаин низ Венецуела се зголемил заедно со колумбиското производство помеѓу 2012 и 2017 година, а потоа се намалил како што производството се забавило.

„Она што го гледаме е дека истрагите се повеќе насочени кон Венецуела“, објаснува Кореа-Кабрера. „Тоа го прави ова тешко прашање за искрен одговор, бидејќи вниманието на спроведувањето ги обликува доказите што се произведуваат.“

Најновата проценка на ДЕА ги идентификува мексиканските криминални организации како главни двигатели на достапноста на фентанил и смртните случаи од предозирање во САД. Исто така, ја потврдува Колумбија како главен извор на кокаин, по што следат Перу и Боливија.

Венецуела не се споменува. Околу 84 проценти од примероците кокаин запленети во САД во 2024 година биле од колумбиско потекло.

Политика кон дрогата и геополитика

Кореа-Кабрера вели дека прикажувањето на Венецуела како главен центар одразува политичка рамка исто колку податоците за спроведување на законот.

„Трговијата со дрога и нелегалните економии историски ја обликувале политиката на САД кон Венецуела“, вели таа. „Но многу луѓе ја доведуваат во прашање тоа рамка. Дури и во рамките на американската влада, се користат различни термини.“

„Истрагите на ДЕА и учеството на американските органи за спроведување на законот во странство се користеле за геополитички цели“, вели таа. „Ова не е ограничено само на Венецуела. Се случило во Мексико и на други места во регионот.“

Таа посочува на случаи како што е поранешниот претседател на Хондурас, Хуан Орландо Ернандез, кој бил гонет, осуден, а потоа помилуван од Трамп.

Таа додава дека истрагите на САД често се интензивираат околу земји од стратешко значење, вклучувајќи ги и оние со огромни резерви на нафта како Венецуела.

„Ова е она што го претставуваат Соединетите Држави“, вели таа. „Но тоа не значи дека се променил обемот на начинот на кој се прикажува.“

Кога ќе се отстрани реториката, доказите укажуваат на друго место. Кокаинот тече од Андите. Фентанилот од Мексико. И двата влегуваат во САД преку Пацификот и јужната граница. Венецуела не е изворот. Тоа е алибито.

Извор: ТРТ Ворлд