Конкуренцијата меѓу САД и Кина во вештачката интелигенција (ВИ) продолжува заедно со засилените напори за соработка во правилата за управување, следење на сајбер нападите и спречување на контрола врз граничните модели од страна на недржавни актери.

Два различни пристапи кон глобалното управување со ВИ се појавуваат од САД и Кина, додека трет пристап доаѓа од Обединетите Нации, открива неодамнешниот извештај на Центарот за стратешки и меѓународни студии (ЦСИС).

Бројот на земји-партнери во иницијативата „Силика“ предводена од САД, фокусирана на синџирите на снабдување со вештачка интелигенција и полупроводници, достигна 24 членки, додека, од друга страна, околу 29 земји се приклучија на конкурентската Светска организација за соработка во вештачката интелигенција (ВАИКО), предводена од Кина.

Пактот „Силика“ е составен од учесници првенствено од економии со високи приходи и безбедносни партнери на САД во Европа, Индо-Пацификот, Блискиот Исток и Латинска Америка. Членовите на ВАИКО, пак, се од земји со ниски и средни приходи, а Казахстан е единствената земја што учествува во обете иницијативи.

Клучните точки на агендата за ВИ меѓу САД и Кина главно се фокусираат на соработката во следењето на сајбер нападите со вештачка интелигенција, пристапот на Кина до напредни американски модели, ограничувањата на Вашингтон за кинеските модели со отворен код и спречувањето на најсовремените модели со напредна вештачка интелигенција да паднат во рацете на недржавни актери.

За време на посетата на кинескиот претседател Ши Џинпинг на Вашингтон минатата недела, и разговорите со неговиот американски колега Доналд Трамп, фокусот беше на развојот на вештачката интелигенција кој е ориентиран кон човекот, како и контролата на потенцијалните ризици.

Во извештајот на ЦСИС се наведува дека дијалогот меѓу двете страни би можел да се фокусира на развивање заеднички дефиниции што ќе послужат како основа за идна дискусија, како што е утврдувањето кои системи можат да се класифицираат како гранични или напредни модели.

Еден од клучните елементи на технолошката конкуренција меѓу двете земји е пристапот до високо-перформансни чипови што се користат во развојот на моделите.

Контролите на извозот на напредни технологии од страна на САД им го отежнуваат пристапот до вакви чипови и други компјутерски ресурси на кинеските лаборатории за вештачка интелигенција, додека Кина се движи кон развој на сопствени полупроводнички и ВИ способности.

Во извештајот се истакнува дека сè уште не постои воспоставен механизам за страните да ја потврдат усогласеноста со безбедноста на моделите, што ги попречува потенцијалните регулативи за безбедност на вештачката интелигенција.

Проблемите меѓу САД и Кина „веќе не се ограничени на трговски дефицити или царини“

Арзу Ал, професорка по политичка економија на Универзитетот Мармара, за „Анадолу“ изјави дека средбата меѓу Ши и Трамп во Вашингтон треба да се смета за стратешки чин на балансирање за управување со трошоците за конкуренција, истакнувајќи дека суштинското прашање меѓу двете земји повеќе не е ограничено на трговски дефицити или царини.

„Вештачката интелигенција, напредните полупроводници, инфраструктурата за податоци, енергетскиот капацитет и критичните минерали станаа составен дел од економската моќ, националната безбедност и можностите за надворешна политика“, рече таа.

„Ши нагласи дека вештачката интелигенција мора да остане под човечка контрола и дека нејзините ризици и придобивки треба да се решаваат заедно, додека Трамп го поддржа континуираниот дијалог и соработка во областа - ова во никој случај не претставува крај на нивната технолошка конкуренција, но всушност, покажува дека конкуренцијата се интензивира во некои области, додека други области остануваат отворени за контролирана соработка“, додаде таа.

Ал изјави дека структурата што ја гледаме денес не треба да се објаснува низ призмата на класичното формирање блокови меѓу земјите од Студената војна, туку преку „контролирана формација на техно блок“.

Иако САД и Кина сè уште не ги прекинале целосно своите економски врски, двете земји исто така не сакаат стратешките меѓузависности да го ограничат нивниот потенцијал.

„Она што е одлучувачко во технополитичкиот поредок не е толку меѓузависноста, туку степенот до кој меѓузависноста е асиметрична и дали може да се искористи како оружје за притисок врз едната страна“, рече таа.

Ал истакна дека прашањето за Тајван, кое се споменуваше за време на состанокот, покажа дека структурните несогласувања меѓу САД и Кина по безбедносните прашања продолжуваат.

„Одржувањето на сериозна конкуренција во безбедноста и технологијата, а воедно и соработка во областа на вештачката интелигенција, не е контрадикција - тоа е токму природата на сегашните односи меѓу двете земји“, рече таа.

„Токму тука лежи вистинското значење на овој состанок, бидејќи конкуренцијата меѓу Вашингтон и Пекинг не е меѓусебно исклучива, а и конкуренцијата и соработката ќе постојат истовремено во оваа нова ера - борбата за раст на технолошкиот капацитет и пристап до критични влезни податоци ќе продолжи да биде една од основните оски на односите меѓу САД и Кина“, додаде таа.