Раселена и неухранета за време на бременоста, 32-годишна мајка се бореше да го нахрани своето новороденче среде хуманитарната катастрофа.

Нејзината ќерка, Јара, родена во средината на геноцидот, стана една од најмладите жртви. На само девет месеци, на 25 јули, Јара почина од неухранетост во медицинската болница Насер во Кан Јунис, додека ТРТ Ворлд известуваше за нејзиниот случај.

Таа е меѓу најмалку 71 дете и доенче кои починале од неухранетост во Газа од октомври 2023 година, според Министерството за здравство - бројка за која хуманитарните работници предупредуваат дека е веројатно многу поголема.

„Јара беше родена во војна и починала во војна“, вели за TРТ Ворлд нејзината ожалостена мајка, која претпочита да не биде именувана. 

„Таа не умре од ракети. Умре од глад.“

Здравјето на Јара, најмладата од четири браќа и сестри, се влошуваше со недели. Нејзината мајка, не можејќи да дои поради екстремна неухранетост, не можеше да си дозволи адаптирано млеко. Таа објаснува дека би чинело до 150 долари ако воопшто беше достапно, во споредба со цената од 15 долари пред војната. 

Малку храна што ја имале ја добивале нејзините три постари деца, вели таа. 

„Јара не можеше да се храни затоа што немав доволно за јадење.“

Дури и во болницата, не беше достапен соодветен третман. 

„Дијагностицирана ѝ беше напредна неухранетост. Немаше шанси. Постојано се надевав дека Јара ќе се опорави, но судбината и смртта дојдоа брзо.“

Предизвикана изгладнетост

Локалната самоуправа во Газа вели дека изгладнетоста повеќе не е ограничена на изолирани области - сега влијае на целото население, вклучително и 1,1 милион деца. 

Во неделата, официјалните лица изјавија дека само 73 камиони со помош влегле на територијата во претходните 24 часа, и покрај меѓународните ветувања да испратат стотици.

Голем дел од таа помош, рекоа тие, била или ограбена, одложена или попречена под израелски надзор.

Во јавна изјава, Канцеларијата за медиуми на владата во Газа го обвини Израел за намерно предизвикување хаос и глад.

„Гладот се шири со алармантна брзина и сега влијае на целото население на Газа, вклучувајќи 1,1 милион деца“, се вели во соопштението.

„Израел намерно го создава гладот и ја попречува помошта за да го сруши општеството во Газа одвнатре.“

Додека неколку меѓународни тела, вклучувајќи ги Обединетите нации (ОН) и Меѓународниот комитет на Црвениот крст (МКЦК), ја осудија растечката криза, испораката на терен останува недоследна, спорадична и смртоносна.

Секторот за храна во Газа е осакатен, а бавниот проток на помош - сега надгледуван од таканаречената Хуманитарна фондација Газа (ГХФ) поддржана од Израел и САД - не успеа да ги задоволи дури ни најосновните потреби.

Во болницата Мачениците Ал-Акса во Деир ал Балах, петмесечната Нурхан Ајад се држи за конец. Нејзините пропаднати очи едвај можат да се отворат, нејзините плачења сега се претворија во слаби воздишки.

„Нема доволно енергија да плаче“, вели нејзината мајка, Мона Абу Маруф, 27. 

„Млекото ми се исуши. Живее на интравенски течности. Седам покрај неа, беспомошна. Немам што повеќе да дадам.“

Нејзиниот сопруг, како и илјадници други, ги поминува деновите чекајќи во ред за помош во храна.

На 21 јули, Канцеларијата за човекови права на ОХЦХР објави дека 1.054 луѓе биле убиени во Газа додека се обидувале да дојдат до храна, 766 во близина на локациите на ГХФ и 288 во близина на рутите на конвоите на ОН. Дистрибуцијата на помош стана толку смртоносна што УНРВА ги нарекува центрите „садистичка смртоносна стапица“.

Ризикувајќи сè за својот син, Абу Маруф објаснува дека секоја храна што нејзиниот сопруг ја собира, сè оди кај нивниот петгодишен син. 

„Не јадеме ништо. Но се плашам дека ќе ја изгубам“, додава таа, со очи отечени од исцрпеност.

Постарите лица исто така се онесвестуваат од глад. 

Раселениот Хамед Хасан, со срцева болест во своите 70-ти години, неодамна падна во кома поради екстремна неухранетост. Принуден да ги преполови своите веќе минимални оброци, Хасан преживуваше со малку леќа или ориз, кога му беа достапни.

Некогаш земјоделец во северна Газа, сега дели тесен стан во Деир ал-Балах со својата 60-годишна сопруга, неговата ќерка и двете внуки, на девет и на 14 години.

Неговата сопруга Суад Хасан, принудена да го продава својот накит само за да купи брашно, вели: „Неговите лекови за срце бараат храна. Но наместо тоа, тој се одржува во живот со интравенски течности. Ова не е живот, ова е чекање на смрт.“

Смртта е неизбежна

Според директорот на Медицинската помош на Газа, д-р Басам Закут, најмалку 84 деца и 32 возрасни лица во болниците страдаат од живото-загрозувачка неухранетост.

„Мајките не можат да дојат. Болниците останаа без формула за бебиња и додатоци во исхраната“, изјави Закут за TРТ Ворлд. 

„Ситуацијата е толку сериозна што болничките работници предупредуваат на криза со неухранетост од „петти степен“, кога смртта е неизбежна.“

Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, ја осуди блокадата наметната од Израел и неактивноста на меѓународната заедница.

Пред глобалното собрание на Амнести Интернешнл, тој ја нарече ситуацијата „морална криза што ја предизвикува глобалната совест“.

„Не можам да го објаснам нивото на рамнодушност и неактивност... недостатокот на сочувство, недостатокот на човечност“, рече Гутереш. „Децата зборуваат дека сакаат да одат во рајот, бидејќи барем, велат, таму има храна“.

Во едно од најстрашните сведоштва, Ангам Механа, 30-годишна мајка на четири деца, опишува како нејзиниот сопруг Мохамед Механа (34), бил убиен додека се обидувал да донесе дома брашно од Зиким, северниот премин во Газа.

Тој ѝ рекол на сопругата: „Немаме храна, морам да одам“, се сеќава таа, ветувајќи дека ќе се врати со доволно брашно за да ги нахрани своите деца.

„Наместо тоа, израелска тенковска граната го погодила во близина на Зиким. Тој не се вратил со храна. Се вратил на парчиња“.

Колапсот на прехранбениот сектор во Газа е резултат на намерно ускратување на пристап до храна, велат експертите. 

Фармите во Газа се срамнети со земја, пекарите се бомбардирани, а конвоите со храна се одложени или нападнати.

Самер Ел-Гарабав, 40-годишен татко на пет деца, раселени во Деир ал Балах, вели дека и покрај растечката меѓународна свест, малку се променило на терен.

„Израел продолжува да го ограничува влезот на помош, а глобалните сили се неподготвени да притиснат за хуманитарни коридори. Додека јавните изјави за загриженост одекнуваат низ дипломатските сцени, реалноста во Газа се влошува од ден на ден.

„Ние не живееме. Умираме на рати“, вели Самер.

Сега повеќе од 1,5 милиони луѓе се соочуваат со акутна несигурност во однос на храната. Бебиња и стари лица умираат во болниците од глад, скелетни и ослабуваат.

Д-р Калил Ал-Дакран, портпарол на Болницата Маченици Ал-Акса, вели дека примаат деца со тежина половина од очекуваната за нивната возраст.

„Нивните коски се видливи“, вели Ал-Дакран. „Нема млеко, нема додатоци во исхраната. Ова е катастрофа, бавна смрт.“

Преживувањето како отпор

Низ Газа, мајки како Сухад Ел Хелв, вдовица од Беит Ханун, го носат секојдневниот товар на обидот да ги прехранат своите деца.

Таа се сеќава дека ја однела својата 11-годишна ќерка во центар за помош отворен исклучиво за жени. „Беше целосен хаос“, вели Сухад за ТРТ Ворлд. „Една жена беше згазена до смрт. Ја зграпчив ќерка ми и избегав.“

Се вратила дома со празни раце, плачејќи од понижување. 

„Само сакам моите деца да јадат. Дури и ако се трошки. Не сакам да ги гледам нивните очи како ме молат за храна.“

Волонтерите во импровизираната народна кујна во Деир ал Балах го повторуваат овој очај. 

„Готвиме леќа, но никогаш не е доволно. Луѓе умираат пред нас, а рацете ни се врзани.“

Во овој пејзаж на пустош, некои се свртеле кон варење плевел или преживување со зрна ориз секој втор ден. Жените абортираат поради недостаток на витамини. Коските на децата им ја прободуваат кожата. Старите лица колабираат од мозочни удари предизвикани од глад.

И сепак, Газа чека помош што не пристигнува, меѓународен бес што брзо исчезнува, прекин на огнот што никогаш не доаѓа,

Како што вели Сухад: „Тие нè изгладнуваат. Не случајно. Намерно.“

Извор: ТРТ Ворлд