Тим научници од Универзитетот во Оксфорд открил клучни нови индикатори кои би можеле да помогнат во предвидувањето кои мажи би можеле да развијат рак на простата повеќе од десет години однапред, а протеините поврзани со агресивните форми на оваа болест би можеле попрецизно да покажат кои форми на рак можат да станат опасни по живот.

Во иднина, врз основа на ова знаење, научниците би можеле да развијат нови методи за рано откривање на болеста или дури и нејзина целосна превенција. 

Новата студија, најголема од ваков вид, откри јасни биолошки разлики помеѓу мажите кои подоцна развиваат рак на простата и кај оние кај кои не се развил.

Студијата, објавена во списанието „Европска урологија“ и презентирана на годишниот состанок на Американското здружение за хумана генетика (AСХГ), анализираше примероци од крв од 982 мажи кои подоцна развиле рак на простата.

Во истражувањето бил вклучен случајно избран примерок - 1573 мажи од студијата „Европска проспективна истрага за ракот и исхраната“.

Истражувачите измериле нивоа на повеќе од 6.000 протеини во крвта, а испитаниците биле следени во период од приближно 16 години. 

Вкупно, идентификувани се 12 протеини кои се поврзани со рак на простата кој бил дијагностициран дури и по повеќе од 15 години.

Меѓу нив е и ГЗМK, протеин произведен од имунолошки клетки одговорни за препознавање и уништување на абнормални клетки. Според научниците од Оксфорд, ова укажува дека имунолошкиот систем може да го држи ракот на простата под контрола долго пред да се дијагностицира болеста.

Истражувачите, исто така, идентификувале седум протеини поврзани со агресивна форма на рак на простата. Еден од нив, AНКРД1, бил откриен кај оние форми на рак кои се шират или резултираат со рана смрт.

Студијата, исто така, го прошири знаењето за тоа како клетките на ракот комуницираат со околното ткиво и како се формираат нови крвни садови. 

Д-р Же Хуанг, главен автор на студијата и постдокторски соработник по епидемиологија на Институтот за здравје на населението во Оксфорд, вели дека ракот на простата не е единствена болест.

„Многу форми на рак на простата се развиваат бавно и можеби никогаш нема да предизвикаат никаква штета, додека други се агресивни и можат да бидат опасни по живот. Со мерење на илјадници протеини во примероци од крв собрани години пред дијагнозата, можеме да почнеме да разбираме што ги прави мажите кои потоа развиваат агресивен рак на простата различни од оние кои не развиваат. Се надеваме дека ова на крајот ќе ни помогне да ја разбереме биологијата на агресивниот рак на простата и да идентификуваме маркери кои би можеле да ја подобрат проценката на ризикот во иднина“, рече Же.

Според Канцер на простата УК, повеќе од 63.000 мажи во Обединетото Кралство се дијагностицираат со болеста секоја година, а повеќе од 12.000 умираат.

Врска со нивоата на протеини во крвта

Новата студија, исто така, пронајде врска со нивоата на протеини во крвта, а станува збор за протеини произведени од гени за кои веќе е познато дека играат важна улога во ракот на простата. 

Тие вклучуваат EРББ-3, KРАС и НРAС, протеини поврзани со агресивна форма на рак на простата која била дијагностициран околу една деценија подоцна. 

Истражувачите забележуваат дека ова не значи дека ракот веќе бил присутен во времето кога е собрана крвта, но овие наоди би можеле да обезбедат нов увид во биолошките промени што водат до развој на болеста кај мажите.

„Откривањето на протеини поврзани со гени кои го поттикнуваат развојот на рак на простата во примероци од крв собрани години пред дијагнозата ни дава нов увид во најраните фази на болеста. Заедно со постојните и идните генетски докази, овие наоди би можеле да помогнат во идентификувањето на биолошките механизми врз кои би можело да се дејствува за да се спречи развојот на агресивен рак на простата, објасни еден од водечките автори на студијата, професорот Карл Смит-Бирн.

Потребни се повеќе истражувања пред овие протеини да можат да се користат како тестови за откривање на болести. 

Д-р Иан Фулкс, извршен директор за истражување и иновации во Истражување на канцерот во УК, кој делумно го финансираше истражувањето, рече дека ракот на простата е една од најсмртоносните форми на рак кај мажите, но сè уште не разбираме целосно зошто некои тумори растат бавно и можеби никогаш нема да му наштетат на здравјето, додека други стануваат агресивни и опасни по живот.

„Разбирањето на причините за овие разлики е клучно за идентификување на мажите со најголем ризик и на крајот спасување на повеќе животи. Иако научниците сè уште имаат многу работа, овие наоди би можеле да го отворат патот за подобри методи за идентификување на мажите со поголем ризик и на крајот да се спречи развојот на агресивен рак на простата“, заклучи Фолкс.