Во тек се наводно разговори помеѓу Фолксваген и израелската државна компанија Рафаел адванс дефенс системс за пренамена на фабриката на германскиот производител на автомобили во Оснабрук за производство на компоненти поврзани со израелскиот систем за воздушна одбрана „Железна купола“.
Објектот би произведувал помошна инфраструктура: тешки транспортни камиони, лансирни единици и генератори на енергија. Извршниот директор на Фолксваген, Оливер Блуме, потврди дека компанијата соработува со одбранбени компании, а Рафаел е една од нив.
За време на Втората светска војна, Фолксваген го запре производството на цивилни автомобили и ги претвори своите фабрики во капацитети за производство на оружје за нацистичка Германија.
Германските историчари проценуваат дека дури 80 проценти од работната сила на Фолксваген во военото време се состоела од принудна работа, при што многу работници биле донесувани директно од концентрациони логори на барање на менаџерите на фабриките.
Комплексот Фолксваген содржел четири концентрациони логори и осум логори за принудна работа.
Во овој контекст, автомобилскиот гигант роден под нацистичкиот режим и соучесник во неговите злосторства, сега е подготвен да се поврзе со друга држава обвинета за масовни злосторства.
Особено е тешко да се помири историската посветеност на Германија на „Никогаш повеќе“ со фактот дека Фолксваген, еден од темелите на германската економија, сега директно ќе го овозможува тековниот геноцид и злосторствата на Израел врз народот на Палестина, според адвокатката за човекови права и писателка Марија Кари.
„Случаите на Меѓународниот суд на правдата (МСП) се однесуваат на одговорност на државата, па според член 1 од Конвенцијата за геноцид, државите не само што имаат обврска да го казнуваат геноцидот, туку и да го спречуваат геноцидот со користење на сите разумно достапни средства за спречување на геноцид кога постои сериозен ризик“, изјави Кари за ТРТ Ворлд.
„Кога станува збор за меѓународна кривична одговорност за корпорациите, тоа е област што сè уште се развива, но водечките принципи на ОН за бизнис и човекови права, кои се широко прифатени стандарди според обичајното меѓународно право, јасно ставаат до знаење дека компаниите мора да избегнуваат да придонесуваат кон злоупотреба на човековите права и мора да спроведуваат зголемена длабинска анализа во конфликтни услови.“
Фолксваген моментално се справува со најлошите финансиски перформанси во речиси една деценија, при што оперативната добивка се намали за над 53% во 2025 година на околу 9,63 милијарди американски долари, а нето добивката падна за 44%, што е најниско ниво од скандалот Дизелгејт.
Со околу 2.300 работни места во Оснабрик, компанијата е под огромен притисок да најде спас. Но предложеното решение носи товар од историјата што не може да се отфрли.
Во 1944 година, еден инженер на компанијата отпатувал во Аушвиц и лично избрал стотици квалификувани еврејски работници oд металната индустрија од транспортот за депортација. Компанијата подоцна ќе ги признае овие злосторства и ќе воспостави фондови за репарации, но записот е валиден.
Сега, по втор пат во својата историја, Фолксваген размислува за враќање на производството на оружје во служба на геноцидна држава, Израел.
Соучесништво на видик
Пратеникот на Левичарската партија, Мирзе Едис, изјави дека секоја одбранбена соработка со Израел под премиерот Бенјамин Нетанјаху е неприфатлива, наведувајќи ги тековните војни низ Блискиот Исток и геноцидот во Газа.
Иницијативата за мир во Оснабрук, исто така, го повика Фолксваген целосно да го напушти договорот и да ја задржи фабриката фокусирана на цивилно производство.
Производството на компоненти за оружје за Израел, дури и под рамката на „одбранбена“ опрема, може да претставува кршење на меѓународното право со оглед на тековните судски постапки во Меѓународниот суд на правдата.
Според Меѓународниот институт за истражување на мирот во Стокхолм, Германија обезбедила 30 проценти од главниот увоз на оружје на Израел помеѓу 2019 и 2023 година, што го прави втор најголем извозник на оружје во Израел по Соединетите Американски Држави.
Непосредно по 7 октомври, Германија испорача оружје во вредност од околу 350 милиони долари во Израел само во 2023 година, по што следеа дополнителни 150 милиони долари во 2024 година, вклучувајќи илјадници преносни противтенковски оружја, половина милион куршуми муниција, оклопни возила и воени камиони.
Обемот на таа поддршка привлече правна контрола.
Никарагва поднесе тужба до судот во 2024 година, наведувајќи дека Германија ги прекршила своите обврски според Конвенцијата за геноцид преку својата политичка, финансиска и воена поддршка за Израел.
Никарагва побара привремени мерки против Германија, наведувајќи го нејзиното „учество во тековниот веројатен геноцид и сериозните прекршувања на меѓународното хуманитарно право и другите императивни норми на општото меѓународно право што се случуваат во Газа“.
Иако МСП одби да наложи итни мерки против Берлин, дозволи случајот да продолжи.
„Случајот со Никарагва ќе биде интересен случај за следење сега - особено ако може да се покаже дека Фолксваген е во суштина државен актер и дека
Фолксваген/Германија обезбедила компоненти за одржување на воените операции и покрај тоа што веродостојни организации го сметаат ова за геноцид“, вели Кари.
На погрешната страна од историјата
Правниот притисок видливо го потресе Берлин. Германија, која првично брзаше во одбрана на Израел кога Јужноафриканската република ја поднесе својата тужба за геноцид во декември 2023 година, отфрлајќи ги обвинувањата како „неосновани“, оттогаш тивко го повлече своето ветување да интервенира во име на Израел пред МСП.
Повлекувањето на Германија е широко толкувано како обид да се ограничи понатамошната правна и политичка изложеност, бидејќи меѓународната контрола врз нејзината улога во израелската војна во Газа продолжува да се зголемува.
„Тоа е срамен потег и уште една темна точка во историјата на нацијата која замижува пред геноцидот. Во овој момент, над две години по геноцидот и повеќе од 72.000 луѓе убиени од Израел, сите држави кои продолжуваат да одобруваат или олеснуваат зделки со оружје се вклучуваат во вид на однесување кое законски преминува во помагање и/или помагање на воени злосторства, геноцид и злосторства од свирепост“, вели Кари.
„Знаењето плус материјална поддршка е правен тест според Член I од Конвенцијата за геноцид и дури и моето 6-годишно дете би можело да објасни зошто двата елементи се сè потешко да се негираат тука“, додава Кари.
„Наместо тоа, се чини дека Германија го прави спротивното од правилното. А тоа, за мене, е најверојатно прекршување на нејзините обврски според Конвенцијата за геноцид.“
Денес Германија е снабдувач со оружје на геноцидна држава, обвинета во меѓународниот суд за соучество, а сега потенцијално и производствен партнер во токму тоа злосторство.
Историјата се повторува и уште еднаш, Германија ја избира погрешната страна.
Извор: ТРТ Ворлд
