Премиерот на Велика Британија, Кир Стармер, изјави во петокот дека е „бесен“ откако се дозна дека неговиот разрешен амбасадор во САД, Питер Манделсон бил назначен и покрај тоа што не ја поминал безбедносната проверка, бидејќи скандалот повторно го загрозува неговото задржување на власта.

Британски лидер, кој со месеци е прогонуван од контроверзноста, тврдеше дека тој и другите министри не биле информирани дека Манделсон не успеал во процесот на проверка, нарекувајќи го тоа „непростливо“.

Стармер се соочи со постојани повици за оставка откако неговата одлука од 2024 година да го назначи Манделсон за највисок дипломат на Велика Британија во Вашингтон, спектакуларно се врати како бумеранг поради долгогодишните врски на претставникот со починатиот американски сексуален престапник Џефри Епштајн.

Стармер го разреши Манделсон во септември, само седум месеци откако ја презеде функцијата.

Долгогодишен инсајдер во владејачката централно-левичарска Лабуристичка партија, Манделсон држеше повеќе министерски позиции од крајот на 1990-те, но беше обележан со повторени скандали кои претходно двапати го принудија да се повлече од функцијата.

„Тоа што не ми беше кажано дека тој не успеал (во безбедносната проверка) кога му кажував на парламентот дека е почитувана соодветната постапка е непростливо“, изјави Стармер за радиодифузерите во петокот за време на посетата на Париз.

„Не само што не ми беше кажано, туку на ниту еден министер не му било кажано и јас сум апсолутно бесен поради тоа“, рече тој, додавајќи дека ќе се обрати пред парламентот во понеделник „за да ги изнесе сите релевантни факти во вистинска транспарентност“.

Високо функционери отпуштени

Владата на Стармер ги обвини претставниците на Министерството за надворешни работи дека дозволиле назначувањето на Манделсон да продолжи „спротивно на препораката на безбедносната проверка на Обединетото Кралство“, при што највисокиот државен службеник во министерството, Оли Робинс, беше разрешен доцна во четвртокот.

Премиерот „изгубил доверба во него“ поради неуспешниот процес, рече вишиот министер Дарен Џонс.

Главниот парламентарен комитет за надзор на надворешните работи во петокот соопшти дека побарал од Робинс да даде докази за ова прашање следниот вторник.

И покрај ставот на владата, весникот Индипендент минатиот септември објави за „сериозни загрижености“ дека Манделсон „не ја поминал безбедносната проверка за улогата, но премиерот сепак го протуркал неговото назначување“.

Пет месеци подоцна, Стармер јавно инсистираше дека Манделсон ја поминал проверката.

Повиците до британскиот лидер да поднесе оставка се интензивираа, а лидерите на сите главни опозициски партии во Велика Британија го повикаа да поднесе оставка откако Гардијан првпат ја објави приказната за безбедносната проверка во четврток.

Лидерот на Конзервативната партија, Кеми Баденох, напиша на X дека „Стармер ја предаде нашата национална безбедност. Тој треба да си оди“.

Џонс негираше дека Стармер е во опасност, тврдејќи дека „јавноста може да види во Кир Стармер дека имаат силен, кредибилен лидер кој има влијание на светската сцена“.

Амбасадорот во Вашингтон се смета за најпрестижната и најважна дипломатска функција на Велика Британија, задолжена за негување на таканаречениот „специјален однос“ со Соединетите Американски Држави.

Порано годинава, двајца од врвните политички помошници на Стармер поднесоа оставки додека скандалот растеше.

Полициска истрага

Самиот Стармер се соочуваше со постојани прашања за проценка во врска со изборот на Манделсон.

Тој го обвини поранешниот амбасадор дека лажел за степенот на неговите врски со Епштајн за време на процесот на проверка.

Стармер го отпушти Манделсон од функцијата амбасадор откако документите објавени од американскиот конгресен комитет открија нови детали за длабочината на неговите врски со Епштајн.

Полицијата сега отвори истрага за наводите за злоупотреба на функцијата од страна на Манделсон, кој беше уапсен и ослободен со кауција во февруари.

Не е обвинет и негира кривични дела.

Полицијата го истражува Манделсон поради наводите дека му дал чувствителни документи на Епштајн кога бил министер во владата, вклучително и за време на финансиската криза во 2008 година.

Во документ доставен до Стармер во декември 2024 година наведени се серија извештаи во кои се детално опишани врските на Манделсон со Епштајн, кој беше осуден за сексуални злосторства во Флорида во 2008 година, вклучително и подведување малолетник.

Во него се вели дека нивната врска „продолжила во текот на 2009-2011 година“, почнувајќи од времето кога Манделсон бил министер во владата и продолжувајќи по завршувањето на последната лабуристичка влада на Велика Британија во 2010 година.

Исто така, се забележува дека Манделсон „наводно престојувал во куќата на Епштајн додека тој бил во затвор во јуни 2009 година“.

Пратениците претходно оваа година ѝ наложија на лабуристичката влада да објави десетици илјади е-пораки, пораки и документи со детали за тоа како Манделсон бил проверен за улогата.

Се очекува втората транша документи да биде објавена во наредните недели.