Лидерите на КОП31 објавија список на приоритети што ги поставија земјите на разговорите на ОН за климата во Анталија, Туркије, ставајќи го спорниот премин од фосилните горива меѓу прашањата што би можеле да бидат дел од конечниот политички договор.
Австралија, која ги води преговорите заедно со ко-домаќинот Туркије, се залага за широк политички договор познат како „прикриена одлука“, за кој би бил потребен консензус меѓу земјите учеснички.
Како што двонеделната конференција се приближува кон својата средина, австралискиот тим објави „Резиме на размислувања“ во петокот, во кој ги наведува предлозите изнесени за време на дискусиите, без да ги идентификува земјите што стојат зад нив.
Листата вклучува неколку долгогодишни поделби меѓу богатите, земјите во развој и земјите производители на нафта.
„Тука се испраќаат секакви сигнали за тоа што би можело да биде во прикриената одлука“, изјави за АФП Алден Мејер, експерт во тинк-тенкот за климата E3Г.
„Големото прашање е што може да го преживее тој тест на спротивставување од различни групи земји“, додаде тој.
Транзицијата кон фосилни горива останува главна точка на сопнување
Еден од централните предлози се однесува на „транзицијата од фосилни горива во енергетските системи“, обврска постигната по тешки преговори на КOП28 во Дубаи во 2023 година.
Сепак, експлицитните референци за транзицијата отсуствуваа од конечните одлуки на КОП29 во Азербејџан и КОП30 во Бразил, при што земјите производители на нафта се обвинети за отпор кон формулацијата.
Друг предлог повикува на тројно зголемување на финансирањето за прилагодување, што им помага на земјите во развој да ја зајакнат инфраструктурата и да се подготват за ефектите од климатските промени.
Прашањето останува спорно, а Европската Унија предупредува дека има мала политичка склоност за дополнителни финансиски обврски на самитот во Анталија.
Земјите се поделени околу климатската наука и ограничувањата за затоплување
Предлозите, исто така, вклучуваат напори за ограничување на „големината и времетраењето“ на глобалното затоплување над прагот од 1,5 степени Целзиусови над прединдустриските нивоа, бидејќи се очекува светот да ја надмине таа цел.
Некои земји, исто така, повикаа на признавање на централната улога на Меѓувладиниот панел за климатски промени (ИПЦЦ) при Обединетите нации.
Во работата на панелот се вклучени речиси 200 земји, а многу од нив сакаат следниот голем извештај за проценка да биде објавен навреме за клучниот самит на ОН за климата во 2028 година.
Сепак, земји како Саудиска Арабија, Индија и Кина сметаат дека е потребно повеќе време за да се вклучат научните истражувања и податоците од земјите во развој, поради што се залагаат објавувањето да се одложи за 2029 година.
Нацрт-договорот се очекува следната недела
Првиот нацрт на потенцијалниот договор од КОП31 би можел да биде објавен во понеделник, иако постигнувањето консензус останува предизвик.
Мајер изјави дека преговарачкиот тим на Австралија ќе мора да постапува внимателно, предупредувајќи дека некои земји ја доведуваат во прашање легитимноста на предложената „општа одлука“ (cover decision).
Русија и Арапската група се меѓу оние кои тврдат дека не постои мандат за таков сеопфатен договор.
Предвидено е КОП31 да заврши на 20 ноември, иако преговорите за климата честопати продолжуваат и по официјалните рокови.
