Поминаа осум години од консултативниот референдум одржан во Северна Македонија на 30 септември 2018 година, со цел решавање на долгогодишниот спор за името со Грција.
По години преговори под покровителство на Обединетите нации (ОН), Договорот од Преспа потпишан меѓу Македонија и Грција во јуни 2018 година - и последователниот референдум - резултираше со промена на уставното име на земјата во „Република Северна Македонија“. Во исто време, овие чекори го отворија патот за отстранување на приговорите на Атина на процесите на пристапување на земјата во НАТО и Европската Унија (ЕУ). На референдумот одржан на 30 септември 2018 година, на граѓаните им беше поставено прашањето: „Дали сте за членство во НАТО и ЕУ со прифаќање на договорот меѓу Македонија и Грција?“
Излезноста на гласачите беше 36,91 процент од вкупниот електорат. Според тоа, потребниот праг од 50 проценти од регистрираните гласачи не беше достигнат. Од оние што учествуваа на референдумот, 91,46 проценти гласаа „за“.
По референдумот, започна процесот на уставните измени предвидени со договорот. По одобрувањето од страна на македонскиот парламент, грчкиот парламент го ратификуваше и Преспанскиот договор.
Уставното име на земјата официјално стана „Република Северна Македонија“ на 15 февруари 2019 година.
Остварено членство во НАТО
По Преспанскиот договор, процесот на пристапување на Северна Македонија во НАТО се забрза. Во февруари 2019 година, земјите-членки на НАТО го потпишаа протоколот за пристапување на земјата кон Алијансата. По завршувањето на потребните национални процедури за ратификација, Северна Македонија стана 30-та членка на НАТО на 27 март 2020 година. Со ова се финализираше членството во НАТО - еден од најзначајните резултати од референдумот во 2018 година и Преспанскиот договор - во рок од приближно 18 месеци.
Процесот на пристапување во ЕУ е во тек
Процесот на пристапување на Северна Македонија во ЕУ не напредуваше со исто темпо како и процесот на пристапување во НАТО.
Во јуни 2022 година, ЕУ одлучи да започне преговори за пристапување со Северна Македонија. Сепак, што се однесува до вистинскиот напредок на овие преговори, отворањето на поглавјата од преговорите е условено од тоа Северна Македонија да ги направи потребните уставни измени што произлегуваат од билатералниот протокол потпишан со Бугарија.
Ова, меѓу другото, вклучува и вклучување на Бугарите во Уставот на Северна Македонија. За Северна Македонија - која не може да отвори поглавја од преговорите со ЕУ без да ги вклучи Бугарите во Уставот - ова бара двотретинско мнозинство во парламентот со 120 места, или гласови од 80 пратеници.
Според овие амандмани, формулацијата на Уставот - која моментално ги наведува „граѓаните на Северна Македонија, Македонци, Албанци, Турци, Власи, Срби, Роми и Бошњаци“ - мора да се прошири за да ги вклучи „Бугарите, Хрватите, Црногорците, Словенците, Евреите и Египќаните“.
Процесот на евроатлантска интеграција на Северна Македонија - инициран со Преспанскиот договор и обликуван со референдум од 2018 година - постигна членство во НАТО, додека процесот на пристапување кон ЕУ е во застој поради немањето парламентарно поддршка за изгласување на уставните измени кои произлегуваат од протоколите со Бугарија.
