Започна да тече рокот од 30 дена за конституирање на новиот состав на Собранието на Косово.

По заверката на резултатите од предвремените парламентарни избори од 7 јуни, од денес почна уставниот рок од 30 дена за конституирање на 11. состав на Собранието на Косово.

Новоизбраните пратеници имаат рок до 7 август да го конституираат новиот состав, обврска што произлегува од пресудата на Уставниот суд, објавена на 25 јуни 2025 година, кога имаше застој во Собранието.

Членот 66 од Уставот предвидува дека „Собранието на Косово се избира со четиригодишен мандат, кој започнува од денот на конститутивната седница, што се одржува во рок од триесет (30) дена од денот на официјалното објавување на резултатите од изборите“.

Почетокот на уставниот рок од 30 дена беше овозможен со заверката на резултатите од изборите од 7 јуни од страна на Централната изборна комисија (ЦИК), на седницата одржана вчера.

Според официјалните резултати, Движењето Самоопределување освои 53 пратенички места во Собранието, Демократската партија на Косово 22 пратеници, Демократскиот сојуз на Косово 18 пратеници, Алијансата за иднината на Косово 7, а 20-те места на малцинските заедници се распределени меѓу 11 различни партии.

Вршителката на должноста претседател, Албулена Хаџиу, без да наведе конкретен датум, изјави дека во согласност со уставните надлежности, конститутивната седница на Собранието ќе биде свикана во рокот утврден со Уставот, со што ќе се отвори патот за формирање на новите институции произлезени од волјата на граѓаните.

„Волјата на граѓаните, изразена преку гласот во земјата и од нашите сонародници во странство, веќе ја доби својата конечна институционална форма. Ја изразувам мојата благодарност до изборните институции и до сите што со професионалност, одговорност и посветеност придонесоа за непречено одвивање и успешно завршување на овој процес“, напиша таа на социјалните мрежи по заверката на изборните резултати.

Најголемата партија, Движењето Самоопределување, има право да го предложи претседателот на Собранието, кој се избира со просто мнозинство, додека според пресудата на Уставниот суд, доколку кандидатот не ги добие потребните гласови по три обиди, мора да биде предложен друг кандидат.

По овој чекор, треба да се изберат потпретседателите, од кои еден ќе биде од Самоопределување, еден од Демократската партија на Косово, еден од Демократскиот сојуз на Косово, еден од српската заедница и еден од другите немнозински заедници.

Прво избор на спикер па на претседател

Собранието се смета за конституирано во моментот кога ќе ги избере својот претседател и петтемина потпретседатели. Во меѓувреме, со конституирањето на Собранието се отвора патот за формирање на новата Влада, а потоа и за избор на претседател.

За да започнат роковите за формирање на извршната власт, најнапред претседателот треба да му го врачи мандатот на кандидатот за премиер. Потоа тој или таа има рок од 15 дена да ја добие довербата на пратениците.

Што се однесува до изборот на нов претседател, пратениците имаат рок од 60 дена за негов избор, сметано од денот на конституирањето на Собранието на Косово.

Вршителот на должноста премиер, воедно и кандидат за премиер за уште еден мандат од Движењето Самоопределување, Албин Курти, во изминатите недели изјави дека веднаш по заверката на изборните резултати ќе започнат преговорите со политичките партии за формирање на институциите.

Движењето Самоопределување може самостојно да ја формира новата Влада, но му е потребна поддршка од другите партии за изборот на нов претседател. За избор на нов претседател, според Уставот, потребни се 80 гласа во првите два круга, а во третиот круг треба да бидат присутни 80 пратеници во салата, при што 61 од нив треба да гласаат за еден кандидат.

Самоопределување не успеа да ја обезбеди поддршката од другите партии за изборот на нов претседател во текот на март годинава и тоа беше причината поради која земјата автоматски отиде на нови избори, трети избори на национално ниво одржани во рок од една и пол година.