Марта Кос: Посилно партнерство меѓу ЕУ и Туркије би било „вин-вин“ за сите

Дојде време да се погледне на односите „со нов поглед“, бидејќи „посилните партнерства меѓу ЕУ и Туркије би биле вин-вин ситуација за сите нас“, изјави еврокомесарката за проширување Марта Кос.

Во ексклузивно интервју за Анадолија пред нејзината посета на Анкара на 5 и 6 февруари, таа рече: „Навистина има повеќе што ги поврзува ЕУ и Туркије отколку што нè дели и навистина треба да работиме на ова“, нагласувајќи дека „нашите економии се меѓусебно многу зависни“.

Кос рече дека „многу се радува“ на својата прва официјална посета на Туркије и објасни дека имала „интензивни контакти“ со нејзините турски претставници „од првиот ден“ на нејзиниот мандат, особено со министерот за надворешни работи Хакан Фидан.

Таа потврди дека нејзината посета е во согласност со пристапот на претседателката на Комисијата на ЕУ, Урсула фон дер Лајен, која разговараше со претседателот Реџеп Таип Ердоган со цел да отвори нова перспектива во односите.

„Навистина живееме во предизвикувачки времиња. Светот се менува околу нас. Гледаме враќање на империјалното однесување, бидејќи Кина, Русија и САД агресивно ги градат своите сфери на интерес“, рече Кос.

Соочена со овие геополитички предизвици, Кос повика на зајакнување на соработката, истакнувајќи: „Нашите економии се многу зависни една од дрога. Што и да се случи на полето на миграцијата од секоја страна, влијае на другата страна“.

Кос изрази надеж дека мировниот договор за Украина наскоро ќе биде потпишан за да „ги промени реалностите во Европа, а особено во Црното Море, каде што ја гледам Туркије како многу важен партнер“.

Фокусирање на довербата

Кос рече дека нејзината посета има за цел да изгради доверба, нагласувајќи дека „довербата денес станува сè поважна“ и во политиката и во бизнисот. Таа ја опиша Туркије како „срце“ на Стратегијата за поврзување на ЕУ, велејќи дека блокот „не може да го направи ова без Туркије“, бидејќи се стреми да ги зајакне врските меѓу Европа, Централна Азија и Кавказот.

Таа го поздрави враќањето на Европската инвестициска банка во Туркије, откривајќи дека во Анкара ќе бидат потпишани два проекта за обновлива енергија во вредност од по 100 милиони евра, нарекувајќи ги почеток на подлабок ангажман. Кос додаде дека ЕИБ, заедно со ЕБОР и Светската банка, ќе играат растечка улога во идните проекти за обновлива енергија и поврзување.

За да ја поддржи оваа агенда, Кос ќе се сретне со турскиот министер за транспорт и инфраструктура Абдулкадир Уралоглу и министерот за енергетика и природни ресурси Алпарслан Бајрактар.

Влијание на трговските договори на ЕУ

Запрашана за потенцијалното влијание на неодамна потпишаните трговски договори со јужноамериканскиот трговски блок Меркосур и Индија врз Царинската унија на ЕУ со Туркије, Кос тврди дека договорот ја поткрепува „атрактивноста“ на склучувањето договор за слободна трговија со ЕУ и нејзиниот пазар од 450 милиони луѓе, и покрај тоа што „некои луѓе се сомневаат“ во геополитичката релевантност на блокот.

Таа нагласи дека трговијата меѓу ЕУ и Туркије е „скоро двојно поголема од нашата трговија со Меркосур“, нарекувајќи ги неодамнешните договори за слободна трговија „многу важни“.

Апелирајќи за фокус на „пошироката слика“ во услови на глобална неизвесност, Кос рече дека ќе биде „сè поважно да работиме со сигурни партнери“. Таа рече дека ЕУ треба „да извлече многу повеќе од овој трговски однос“, вклучително и подобрување на Царинската унија и отстранување на преостанатите бариери.

„Ова треба да биде наш заеднички проект и двете страни мора да го исполнат“, рече Кос, признавајќи дека Царинската унија не е ажурирана 30 години и дека пошироките политички случувања, вклучително и прашањата поврзани со Администрацијата на кипарските Грци, ќе го обликуваат напредокот.

Иницијативата Произведено во Европа не може да ја исклучи Туркије

Предложената иницијатива на ЕУ-Произведено во Европа, која им дава приоритет на европските компании во јавните набавки, е одговор на промените во глобалната трговија и ерозијата на правилата на Светската трговска организација, изјави Кос.

Таа тврди дека трговските зависности сè повеќе се користат како лост и нагласи дека јавната потрошувачка треба да ги поддржува компаниите што инвестираат, иновираат и произведуваат во Европа, нарекувајќи го тоа прашање на безбедност.

Кос рече дека дискусиите за иницијативата се во тек и нагласи дека економските одлуки мора да се усогласат со геополитичките интереси, додавајќи дека овој пристап не ја исклучува Туркије. Сепак, таа истакна дека треба да се развијат дополнителни услови за Туркије да учествува во јавните набавки на ЕУ.

Таа го поздрави продолжувањето на дијалозите на високо ниво меѓу ЕУ и Туркије и рече дека ќе се сретне со министерот за финансии на Туркије, Мехмет Шимшек, во Анкара, изразувајќи надеж дека соработката може да се прошири во области како што е енергетиката и транспортот откако ќе се изгради довербата понатаму.

Перспектива за членство во ЕУ

Запрашана за изгледите на Туркије за членство во ЕУ, Кос рече дека преговорите за пристапување се во „застој од 2018 година“, но нагласи дека блокот сè уште „ја смета Туркије за земја-кандидат“.

„Знам дека Туркије има многу долга демократска традиција и силно граѓанско општество, и тоа е она што би сакале да го зајакнеме“, рече Кос, додавајќи дека ова ќе помогне во „изградбата на доверба меѓу ЕУ и Турција“.

Таа посочи на „огромните можности“ за соработка меѓу 450-те милиони потрошувачи на ЕУ и населението на Турција од повеќе од 80 милиони, велејќи дека обновениот фокус на демократијата би можел да отвори поголема соработка.

Кос, исто така, рече дека напредокот во процесот на пристапување е обликуван и од земјите-кандидатки и од земјите-членки на ЕУ, и останува тесно поврзан со пошироката регионална и билатерална динамика, вклучително и кипарското прашање.

Соработка во одбраната

Запрашана за улогата на Туркије во зајакнувањето на одбраната на ЕУ, Кос ја опиша земјата како „многу важен, сигурен партнер на НАТО“ и втора по големина членка на алијансата. Таа истакна дека турските беспилотни летала одиграле „одлучувачка улога“ на почетокот на војната во Украина, нарекувајќи ја Туркије „еден вид природен партнер за Европа“.

„Под одредени услови, турските компании веќе можат да соработуваат и да бидат дел од нашите програми за вооружување“, рече таа, додавајќи дека „би сакала навистина да види посилно вклучувањето на Туркије во безбедноста во Европа“. Сепак, таа нагласи дека одбранбената политика на ЕУ во крајна линија зависи од земјите-членки и рече дека новите разговори за решавање на кипарското прашање претставуваат „одлична можност“ за понатамошно подобрување на соработката.

Либерализација на визниот режим

Осврнувајќи се на неодамна објавената стратегија за визи на ЕУ, Кос подвлече дека поради минатогодишниот дијалог на високо ниво за миграцијата, ЕУ би можела да го воведе таканаречениот каскаден систем, дозволувајќи им на турските граѓани полесно да добијат повеќе визи и дека „ова веќе ги покажува резултатите“.

Таа истакна дека безвизното патување е една од главните теми во кои би сакала да види напредок, но предупреди дека треба да се исполнат шест услови.

Ветувајќи дека ќе ја задржи визната либерализација на „листата со висок приоритет“ за време на нејзината посета на Анкара, таа објасни дека поврзаноста не значи само „цврста моќ во смисла на трговијата, транспортот и енергијата“.

„Кога зборувам за поврзаноста, би сакала да ги нагласам и врските меѓу луѓето“, тврди Кос.

Извор: АА